Inhoudsopgave
Doelenboom
Doelstelling Thema's Producten Wat heeft het gekost? | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Bedragen x 1.000 Euro's |
Goede kwaliteit van de gemeentebrede dienstverlening
Ons digitale kanaal (KLIK) is het afgelopen jaar sterk verbeterd en gemoderniseerd met de invoering van een vernieuwde gemeentelijke internetsite. Een interactieve intranet site is in de stijgers gezet en volgt op korte termijn. Daarnaast is "onder de motorkap" gewerkt aan het vernieuwen van onze ICT basisvoorzieningen en het digitaliseren van processen. Ook hebben we op een vernieuwende manier gewerkt aan de aanpak van maatschappelijke vraagstukken, onder ander met het project Digitale Innovatie Abeidsmarkt (DIA).
De gerealiseerde aanbesteding van ons telefonieconcept gaat zorgen voor een vernieuwende manier van ons "BEL-kanaal" door de invoering van klantvriendelijke spraakherkenning.
Wij hebben onze dienstverlening op de verschillende domeinen (Zorg, Werk en Inkomen, Leefomgeving en Publieksdienstverlening) meer op elkaar afgestemd en gewerkt aan een gezamenlijke visie op dienstverlening. Intensieve onderhandelingen met het UWV hebben geleid tot het gezamenlijk ontwikkelen van een inwonersplein in het stadskantoor in 2016 (KOM). Hierdoor krijgt overheidsdienstverlening steeds meer één fysieke plek. De pilot "webcare social media" (actieve screening en (re)actie op meldingen over gemeentelijke dienstverlening burgers en bedrijven op social media) is een succes en continueren we in 2016.
In het kader van gegevensbeheer en de borging van privacy hebben wij een privacybeleid voor het sociaal domein opgesteld en zijn procedures opgesteld die anticiperen op de, in 2016 van kracht wordende, Wet op de datalekken.
Het bevorderen van een betrouwbare en voor de lange termijn houdbare financiële huishouding
We werken aan de versterking van de financiële positie. Een belangrijke graadmeter, de ratio weerstandsvermogen, bevindt zich met 1,0 aan de ondergrens van de wenselijke bandbreedte van 1,0 – 1,4. Tegelijkertijd neemt het aandeel stille reserves van de beschikbare middelen met een percentage van 38% verder af (2014: 55%). Het financieel beleid blijft gericht op het verbeteren van de financiële positie en wendbaarheid (Zie de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing voor een overzicht van de ratio en overige financiële kengetallen.)
Risicoreductieprogramma
Wij streven naar een verdere verbetering van de financiële positie door risico’s en schulden te reduceren. Deze risicoreductie zal naar verwachting leiden tot eenmalige extra kosten. Daar staat wel een structurele vermindering van risico’s/lasten tegenover. Dit past binnen de visie dat de overheid in mindere mate zelf de eigenaar, en dus ook de risicodrager, is. Dit hebben we in 2015 gedaan op de volgende gebieden:
Schuldpositie
Als we goed kijken naar de verhouding tussen onze schulden en onze inkomsten, dan scoort onze gemeente een voldoende (zie paragraaf weerstandsvermogen). Een flinke verlaging van de schuld is niet mogelijk en vraagt om ingrijpende maatregelen, zoals bijvoorbeeld een investeringsstop. Wij kiezen voor het geleidelijk verminderen van de schuld door het voeren van een strakke liquiditeitsplanning, het slim herfinancieren van aflopende leningen en terughoudendheid bij het verstrekken van nieuwe leningen aan derden (zie treasuryparagraaf). De gereserveerde middelen voor schuldreductie zijn aan de algemene reserve toegevoegd.
Het versterken van het onderlinge vertrouwen tussen inwoners en stadsbestuur en het versterken van de governance op organisaties die gemeentelijke doelstellingen realiseren
Het versterken van het onderling vertrouwen tussen bestuur en inwoners en het vernieuwen van governance en samenwerking is via een aantal lijnen aangepakt:
Het zo efficiënt mogelijk faciliteren van gemeentelijke taken
In 2015 is, gewerkt aan een toekomstbestendige gemeentelijke organisatie. Deze toekomst vraagt een andere bedrijfsvoering, sneller, simpeler en regionaler. In 2015 heeft de samenwerkingsambitie in een breder karakter gekregen. Dat heeft in december geleid tot het door alle Twentse gemeenten vaststellen van een gemeenschappelijke regeling voor het Twentebedrijf.
Concreet behaalde successen binnen de bedrijfsvoering zijn o.a.:
De effecten van decentralisaties alsmede de eerste stappen in de ontvlechtingen van Onderhoud Enschede en Sportbedrijf zijn binnen de lopende begroting maximaal opgevangen. Echter, de ontwikkelingen van verzelfstandigingen geven, mede in relatie tot gelijktijdige regionale samenwerking, wel spanning op beschikbare transitiecapaciteit en een (financieel) houdbare bedrijfsvoeringsopzet voor de langere termijn.
Binnen het Vastgoedbedrijf zijn alle effecten van de concentratie Vastgoed verwerkt en is verder vorm gegeven aan de inrichting van het nieuwe beleidskader Vastgoed. De cumulatieve verkoopopgave voor Vastgoed is inmiddels ruimschoots behaald en zorgt daarmee voor een gedeeltelijke demping/verlichting van de effecten van concentratie Vastgoed. De financiële gevolgen van de motie van Haersma-Buma en de decentralisatie van buitenonderhoud voor onderwijshuisvesting zijn transparant gemaakt, afgestemd met het onderwijsveld en voorzien van maatregelen. Het hierin gezamenlijk optrekken met het onderwijsveld en het nu nemen van pijnlijke maatregelen helpt ons op termijn aan een gezonde financiële basis voor onderwijshuisvesting.
Er is in 2015 veel inzet gepleegd op de verzelfstandiging van het sportbedrijf, ingericht langs de lijnen van de opdracht uit de nieuwe sportnota. Duidelijk is dat de bestaande financiële middelen niet toereikend zijn. We nemen de tijd om deze beweging toch mogelijk te maken, langs 5 vastgestelde bezuinigingslijnen. Tegelijkertijd is veel inspanning verricht op de verbinding met het sportveld (in de totale breedte) en het delen van de ambities en doelstellingen voor het sportbedrijf.
Financieel resultaat
Het financieel resultaat voor het programma Dienstverlening en financieel beleid is bijna 1,0 miljoen euro positief ten opzichte van de actuele begroting 2015. Dit is een verbetering ten opzichte van het verwachte resultaat in de Zomernota 2015 van 3,9 miljoen euro. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het gemeentefonds (2,5 miljoen euro uit de september- en decembercirculaires), de algemene belastingen (0,9 miljoen euro als gevolg van de afwikkeling van bezwaar en beroep procedures en areaaluitbreiding), rente en treasury (1,6 miljoen euro door o.a. lagere rentetarieven, herfinancieringen en opbrengst agio vanuit verkoop Essent-aandelen) en het afboeken van onderwijshuisvesting.
Doelstelling A: goede kwaliteit van de gemeentebrede dienstverlening.
| Actiepunt | Status Zomernota | Status 31/12/2015 |
| Thema 1: ontwikkelen (Stedelijke) Dienstverlening | ||
| 1. De dienstverlening is op verschillende terreinen standaard ingericht volgens dezelfde principes met een snelle en beveiligde toegang via DigiD, e-herkenning (voor bedrijven) en spraak-/vraagherkenning. |  |
|
| 2. We verlenen de stedelijke dienstverlening vanuit het Stadskantoor. | |
|
| 3. We werken voor 100% op afspraak. | |
|
| 4. We plaatsen servicezuilen voor relatief eenvoudige handelingen. Dit willen we uitbreiden met onder andere diensten van partners. |  |
 |
| 5. We gebruiken de gegevens die we hebben en vragen er niet meerdere malen om. | |
|
| 6. Wij zijn nu nog de eigenaar van vele dossiers, in de toekomst willen we dit veranderen: inwoners en bedrijven zijn eigenaar van het eigen dossier en houden het zelf bij. | |
|
| Thema 2: regie voeren op de kwaliteit van dienstverlening | ||
| 7. Transparantie naar inwoners waar het gaat om de gegevens die over hen zijn vastgelegd en wat ermee gebeurt. | |
|
| 8. Het gebruik van “big data”. We willen leren van gegevens én informatie die beschikbaar zijn via open data, social media en websites. | |
|
| 9. Een voorstel voor een onafhankelijke ombudsman zodat burgers hier met hun klachten terecht kunnen. In 2016 evalueren we de werking. | |
|
| 10. Het stimuleren van de zelfredzaamheid van inwoners bij digitale vaardigheden; door het geven van de cursus digisterker. | |
|
| Thema 3: communicatie | ||
| 11. We richten in 2015 in nauwe samenspraak met de stadsdelen een “Kennispunt Participatie” op om opgedane kennis en ervaring te delen. | |
|
| 12. We trainen vanaf 2015 onze ambtenaren in participatiekennis en -competenties. | |
|
| 13. We maken het politieke proces, ook op stadsdeelniveau, transparanter voor inwoners en raad. Enschede.nl/koers053 en de stadsdeel- en partnergesprekken zijn hier voorbeelden van. Tenminste twee keer per jaar zoeken we onze inwoners op om hun mening te vragen over actuele onderwerpen. | |
|
| 14. In 2015 hebben we een nieuwe vraaggerichte en meer interactieve website. In 2018 is deze site gericht op het ‘alles digitaal tenzij’ en het ‘klik, bel, kom’ principe. | |
|
| 15. Voor online participatie zetten we sterk in op social media onder andere gebaseerd op de werkwijze van ‘Henk Ontwerpt’. | |
|
| 16. In 2015 bouwen we ook een nieuw intranet. Dit maakt kennisuitwisseling, samenwerking, leren en inspireren samen met onze partners mogelijk. | |
|
Legenda: = niet of slechts gedeeltelijk uitgevoerd; = loopt achter, bijsturing mogelijk; = conform verwachting; 
= boven verwachting; 
= neutrale wijziging.
Toelichting
4.Als pilot is een zelfservicezuil geplaatst waarmee bezoekers zelf digitaal een afspraak kunnen maken. Dit werkt naar tevredenheid. De verdere realisatie van zelfservicepunten in het inwonersplein willen wij realiseren in afstemming met het UWV. Door de langdurige onderhandelingen met het UWV over de opzet en inrichting van het inwonersplein zijn deze zelfservicepunten niet in 2015 gerealiseerd.
6. Wij werken aan toekomstbeeld dat iedere inwoner en elke bedrijf een eigen dossier heeft. Voorwaarde voor het digitaal beschikbaar stellen van het "eigen dossier" is onder andere de invoering van het Zaak Gewijs Werken (ZGW) waarbij de gegevens uit alle relevante processen digitaal toegankelijk zijn. In 2015 hebben we gewerkt aan de randvoorwaarden, de planvorming en de inventarisatie van reeds toegankelijke gegevens. De uitvoering is vertraagd omdat de inventarisatie meer tijd heeft gevergd dan verwacht. Wij zijn gestart met het onderzoek om aan te sluiten bij "mijnoverheid" zodat het mogelijk wordt alle officiële correspondentie digitaal beschikbaar te stellen.
11. Er is afgelopen jaar veel geïnvesteerd op het gebied van participatie waarbij nadrukkelijk de verbinding is gezocht met samenlevingsgericht werken. De raad is hierover in november per brief geïnformeerd. Door andere prioritering komt er vooralsnog geen ‘Kennispunt Participatie’ maar wordt kennis gedeeld via www.samenlevingsgerichtwerken.enschede.nl en www.participatiewijzer.nl.
16. Op advies van IT-deskundigen is onderzocht of het met bestaande systemen mogelijk was het gewenste resultaat te bereiken. Vervolgens is toch gekozen voor een aanbestedingstraject. Eind 2015 is een leverancier gekozen en in het 2e kwartaal van 2016 krijgt de gemeente een sociaal intranet/nieuwe digitale werkomgeving.
Doelstelling B: het bevorderen van een betrouwbare en voor de lange termijn houdbare financiële huishouding.
| Actiepunt | Status Zomernota | Status 31/12/2015 |
| Thema 4: verbeteren van de financiële positie en verminderen van de financiële risico's | ||
| 17. De trend om van actief naar faciliterend/passief grondbeleid te gaan wordt doorgezet. | |
|
| 18. De aanbeveling van de rekenkamer “Maak een realistische risico-inventarisatie van de vastgoedportefeuille” wordt uitgevoerd. | |
|
| 19. Met de overheveling van taken in het sociale domein zijn de risico’s voor de gemeente toegenomen. Door het ontbreken van exacte gegevens over aantallen, bedragen en zorgbehoefte zijn de risico’s nog niet goed in te schatten. In 2015 worden deze gegevens zorgvuldig gemonitord en geëvalueerd. | |
|
| 20. Met de vast te stellen nota ‘Evaluatie verbonden partijen’ worden de doelstellingen en risico’s van de verbonden partijen geëvalueerd en heroverwogen. | |
|
| 21. Wij kiezen voor het geleidelijk verminderen van de schuld door het voeren van een strakke liquiditeitsplanning, het slim herfinancieren van aflopende leningen en terughoudendheid bij het verstrekken van nieuwe leningen aan derden. | |
|
| Thema 5: werking sociaal deelfonds | ||
| 22. In de komende periode onderzoeken of een Enschedees Sociaal Deelfonds nog langer wenselijk is. | |
|
Legenda: = niet of slechts gedeeltelijk uitgevoerd; = loopt achter, bijsturing mogelijk; = conform verwachting; = boven verwachting; = neutrale wijziging.
Toelichting
19. Bij de overdracht van de taken op het gebied van jeugdhulp en WMO zijn grote hoeveelheden gegevens door het Rijk en de jeugdhulpinstellingen aan de gemeente verstrekt. Dit is een moeizaam proces geweest, waarbij het gehele jaar 2015 aanvullingen en correcties zijn aangebracht op de initieel ontvangen data. Dit proces loopt nog steeds door in 2016. Gedurende het opmaken van de jaarrekening 2015 ontstaat geleidelijk duidelijkheid over de uitkomst van financiële risico’s en kwaliteit van onder andere de geleverde cliëntgegevens. In 2015 is daarom altijd gewerkt met bandbreedtes in de prognoses ten aanzien van het financieel resultaat.
20. De evaluatie verbonden partijen is niet zoals gepland afgerond in 2015 en wordt nu voor de zomer 2016 afgerond.
Doelstelling C: het versterken van het onderlinge vertrouwen tussen inwoners en stadsbestuur en het versterken van de governance op organisaties die gemeentelijke doelstellingen realiseren.
| Actiepunt | Status Zomernota | Status 31/12/2015 |
| Thema 6: versterken samenwerking | ||
| 23. Met ander gemeenten en (overheids)instanties willen wij vanwege inhoud en kosten in de komende jaren vergaande samenwerking aangaan. | |
|
| 24. De samenwerking binnen de “Regio Twente” krijgt vanwege de afschaffing van de WGR plus status en de het veranderen van samenwerkingsafspraken in 2015 een andere vorm. | |
|
| Thema 7: versterken governance | ||
| 25. Verzelfstandiging: onderhoud Enschede, het Sportbedrijf en het Ingenieursbureau, de oprichting van de intergemeentelijke bedrijfsvoerings organisatie (IBO). | |
|
| 26. De ontwikkelingen in het takenpakket en de positionering van de Regio Twente, in het kader van de WGR+. | |
|
| 27. Implementeren aanbevelingen rekenkamerrapport "(voor) goed verbonden" bij verbonden partijen zoals onder meer de Stadsbank Oost-Nederland, - Veiligheidsregio Twente en Twente Milieu. | |
|
| 28. Het monitoren van de decentralisatiebeweging waarbij wellicht meer verbonden partijen ontstaan bij de uitvoering van zorgtaken. | |
|
Legenda: = niet of slechts gedeeltelijk uitgevoerd; = loopt achter, bijsturing mogelijk; = conform verwachting; = boven verwachting; = neutrale wijziging.
Toelichting
25. In het jaar 2015 is de samenwerkingsambitie voor de bedrijfsvoering in de vier ABEL gemeenten neerwaarts bijgesteld. Tegelijkertijd is onder de noemer Twentebedrijf de wil tot samen werken in Twente sterker geworden. Het bedrijfsplan is gereed gekomen. In december heeft de raad toestemming gegeven -evenals alle ander Twentse gemeenten- voor het aangaan van de gemeenschappelijke regeling Twente bedrijf. Enschede heeft de ambitie om een groot deel van de ondersteunende functies daar onder te brengen.
De Raad heeft in 2015 besloten tot de verzelfstandiging van Onderhoud Enschede. Inmiddels heeft de OR ook positief geadviseerd en heeft de provincie toestemming gegeven voor oprichting van de gemeentelijke BV Onderhoud Enschede. Dit betekent dat nu wordt overgegaan tot oprichting. Het uitvoeringsbesluit hiertoe wordt begin 2016 aan het College voorgelegd.
In 2015 is veel energie gestoken in de voorbereidingen van het oprichten van een gemeentelijk sportbedrijf. Het voorstel is januari 2016 besproken met de Raad en de Raad heeft besloten per 1 september te starten met het sportbedrijf.
De taken van het Ingenieursbureau zijn in 2015 getoetst aan het afwegingskader Sourcen en regievoeren. Hieruit blijkt dat nader onderzoek gewenst is naar de mogelijkheden binnen het Twentebedrijf, interne verzelfstandiging en de meerwaarde van marktpartijen. De opdracht hiertoe wordt nog geformuleerd waarbij we de uitkomsten van het onderzoek naar de verzelfstandiging van het Ingenieursbureau in Almelo betrekken
Doelstelling D: het zo efficiënt mogelijk faciliteren van gemeentelijke taken.
| Actiepunt | Status Zomernota | Status 31/12/2015 |
| Thema 8: vastgoed | ||
| 29. Opstellen en uitvoering van een beleidskader met de uitgangspunten clusteren, sterke regie en minder risico’s. | |
|
| 30a. Vastgoedbedrijf Enschede verduurzaamt haar vastgoed. | |
|
| 30b. VBE verkoopt vastgoed om de reserve in 2015 aan te vullen voor de incidentele onttrekking van 2,14 miljoen. | |
|
|
31. De effecten van de motie Haersma Buma betekent voor Enschede een structurele korting van 2,5 miljoen euro zonder dat het werk vervalt. Daarnaast wordt er 1,6 miljoen euro aan het gemeentefonds onttrokken als gevolg van het overhevelen van onderhoudstaken. In totaal betekent dit 4,1 miljoen euro minder. In overleg met alle besturen proberen we in 2015 een oplossing te vinden. |
|
|
| Thema 9: bedrijfsvoering | ||
| 32. Vanaf 2015 voeren wij de strategische IT visie uit. | |
|
| 33. In de periode 2015-2018 gaan we de bedrijfsvoering samen met andere Twentse gemeenten uitvoeren. | |
|
| 34. In 2015 verlaten we de Noordmolen en verhuren we deze aan partners. De huisvesting van bestuur en ambtenaren willen wij centraliseren op een beperkter aantal locaties. | |
|
Legenda: = niet of slechts gedeeltelijk uitgevoerd; = loopt achter, bijsturing mogelijk; = conform verwachting; = boven verwachting; = neutrale wijziging.
Toelichting
29./30a./30b. Bij de zomernota stonden actiepunten opgenomen, die de programmatekst niet volledig weergaven. Daarom is bij een drietal actiepunten geen status opgenomen bij de kolom zomernota.
31. In juni 2015 is een Raadsvoorstel aangenomen waarmee het investeringsplafond naar € 0 is gebracht. Hierin zijn ook andere maatregelen voorgesteld, zoals het verminderen van het aantal schoolgebouwen, het beëindigen van huurcontracten en het niet benutten van het krediet duurzaamheid. Het herschikkingsonderzoek is in de zomer van 2015, na intensief overleg met de schoolbesturen, afgerond en de uitvoering hiervan zal in 2016 starten. De voorgestelde maatregelen zijn echter niet voldoende om het gehele tekort binnen het product Onderwijshuisvesting op te lossen. Het restant is betrokken bij de financiële opgave in het Middelenkader 2016-2019.
34. Inmiddels zijn 9 organisaties gehuisvest in de Noordmolen. De Noordmolen kan nog niet helemaal worden “vrij gespeeld” door de ontwikkelingen en inrichting van het inwonersplein met het UWV in het Stadskantoor. Daarmee komt het Werkplein geheel leeg per 1 april 2016. In 2016 voeren we de aanpassingen op onze huisvestingsvisie door en bezien we of we alsnog de Noordmolen verder vrijspelen.
Indicatoren
Doelstelling A: goede kwaliteit van de gemeentebrede dienstverlening
Cijfer klanttevredenheid
Rapportcijfer voor de klanttevredenheid over gemeentebrede dienstverlening.
Toelichting
Het rapportcijfer klanttevredenheid is een gewogen gemiddelde gemeten over verschillende klantcontacten (digitaal, fysiek en telefonisch). In 2015 heeft er geen onderzoek plaatsgevonden naar de klanttevredenheid bij de postafhandeling. Hiervoor is het laatst gemeten cijfer van 2014 aangehouden. Ten opzichte van 2014 is het rapportcijfer gestegen door de hoge waardering op telefonie.
Doelstelling B: het bevorderen van een betrouwbare en voor de lange termijn houdbare financiële huishouding
Percentage bijdrage sociale zekerheid
Ratio percentage gemeentelijke bijdrage sociale zekerheid (werk/inkomen) t.o.v. rijksbijdrage.
Toelichting
Ratio Weerstandsvermogen
De mate waarin de gemeente in staat is middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit leidt tot ombuigingen van bestaand beleid.
Toelichting
De ratio komt eind 2015 uit op 1,0 en is daarmee gelijk aan de streefwaarde.
Doelstelling D: het zo efficiënt mogelijk faciliteren van gemeentelijke taken
Index afname verbruik gas
Afname gemeentelijk gasverbruik t.o.v. 2013 (basisjaar).
Toelichting
Het totale gemeentelijk gasverbruik ligt in de jaren 2014 en 2015 onder het streefverbruik. De warme winters van de laatste jaren zijn de voornaamste oorzaak van het lagere gemeentelijk gasverbruik.
Index afname verbruik elektriciteit
Afname gemeentelijk verbruik elektriciteit t.o.v. 2013 (basisjaar).
Toelichting
Het verbruik van elektriciteit ligt in 2014 en 2015 ruim onder het streefverbruik. Energiebesparende maatregelen zoals toepassing van zonnepanelen, gebruik van ledlampen voor onder andere straatverlichting en vervanging van apparatuur door energie besparende apparatuur zijn de voornaamste oorzaken van de daling van het elektriciteitsverbruik.
Duurzaam inkopen
100% duurzaam inkopen.
Toelichting
Percentage van alle inkoopopdrachten boven de 50.000 euro die voldoen aan de in het Inkoopbeleid vastgestelde duurzaamheidscriteria, deze criteria zijn vastgesteld conform de richtlijnen van het ministerie.
In de Tenderboard wordt getoetst of duurzaamheidscriteria in Nationale/Europese aanbestedingen optimaal worden opgenomen. Voor onderhandse aanbestedingen vanaf 50.000 euro wordt in het inkoopadvies geadviseerd over duurzaamheid. Ten opzichte van 2014 is een stijging van 11% gerealiseerd.
Cijfer betrokkenheid burger
Rapportcijfer voor de mate waarin de burgers betrokken worden bij de uitvoering van de gemeentelijke plannen (Nederland: 5,6).
Toelichting
In de programmabegroting 2016 zijn streefwaarden/ meetwaarden aangepast. Voor de overzichtelijkheid worden deze cijfers bij de jaarrekening 2016 aangepast naar de nieuwe streef en meetwaarde
Cijfer invloed kiezer
Rapportcijfer voor de mate waarin de kiezer invloed heeft op wat er in de stad gebeurd.
Toelichting
In de programmabegroting 2016 zijn streefwaarden/ meetwaarden aangepast. Voor de overzichtelijkheid worden deze cijfers bij de jaarrekening 2016 aangepast naar de nieuwe streef en meetwaarden.
In onderstaand taartdiagram zijn de uitgaven per thema weergegeven.
|
|
||||||||||
Toelichting
Het programma Dienstverlening en financieel beleid heeft een voordelig resultaat van bijna 1,0 miljoen euro. Hierbij is rekening gehouden met de effecten van de mei-, september en decembercirculaire (met een nadelig taakmutatie effect van per saldo 26.000 euro op dit programma). Het resultaat van 1,0 miljoen euro wordt enerzijds veroorzaakt door een voordeel op de 'concernproducten' (3,2 miljoen euro) en anderzijds door een nadeel op de 'dienstverleningsproducten' (2,2 miljoen euro).
Het resultaat op de 'concernproducten' bestaat uit de volgende afwijkingen:
Het resultaat op de 'dienstverleningsproducten' bestaat uit de volgende afwijkingen: