2.4 Programma Stedelijke ontwikkeling

 

Vergroten van de duurzame ruimtelijke kwaliteit van de stad / Stimuleren van de beleefbaarheid van de stad -->  Bestemmingsplannen -->  Lasten 1.369
-->  Baten 350
Grondbedrijf -->  Lasten 41.492
-->  Baten 39.559
Locatieontwikkeling -->  Lasten 10.431
-->  Baten 1.361
Ruimtelijke Ontwikkeling -->  Lasten 6.650
-->  Baten 2.180
Vergroten bekendheid en verbeteren imago van de stad -->  Cultuur -->  Lasten 18.689
-->  Baten 386
Evenementen en Citymarketing -->  Lasten 3.111
-->  Baten 48
Tenminste op peil houden van de bereikbaarheid van de economische centra van de stad -->  Parkeerbeheer -->  Lasten 8.543
-->  Baten 9.189
Verkeersinfrastructuur en beleid -->  Lasten 11.432
-->  Baten 6.712

 

Portefeuillehouder(s): Jeroen Hatenboer, Hans van Agteren
Programmadirecteur: Werner Gerritsen

Wat hebben we bereikt?

Inleiding  
Het programma Stedelijke Ontwikkeling is in transformatie. Meerdere ontwikkelingen stuwen die verandering: het verminderen van de risico’s in de grondportefeuille en de invoering van de aanbevelingen uit het raadsonderzoek Grip op Grond, de nieuwe rol van de overheid in het proces van stedelijke ontwikkeling – minder eigenaar en meer faciliterend – en het nieuwe coalitieakkoord. In het coalitieakkoord worden naast de actieve en “solide” verbetering van de financiële positie van het grondbedrijf ook accenten gelegd bij de verdere inhoudelijke ontwikkeling van de stad en de randvoorwaarden daarvoor. We blijven nadruk leggen op de ontwikkeling van de binnenstad, duurzaamheid is een basisprincipe onder iedere ontwikkeling, we stemmen af met de netwerkstadpartners en de provincie over het grondbeleid, we versterken de verbindingen binnen de gemeente – van woonbehoeften op het gebied van ouderen en zorg tot aan de omgang met bedrijvenlocaties – en verdiepen de verbindingen met de samenleving, waaronder met corporaties, binnenstadspartners en investeerders om alert te kunnen reageren op kansen. Alles bijeen heeft dit ook geleid tot de voorbereiding van een opvolging van Stedelijke Koers: een fundamentele verandering van aanpak die niet alleen gaat over het afboeken van gronden, maar veel meer over een nieuwe wijze van werken aan een toekomstbestendige stad, en de keuzes die daarvoor in het heden moeten worden gemaakt.

Vergroten van de duurzame ruimtelijke kwaliteit van de stad / Stimuleren van de beleefbaarheid van de stad
In 2014 zijn de meest in het oog springende resultaten in de binnenstad geboekt. Met de oplevering van het Wilminkplein heeft Enschede een nieuwe parel aan de stad toegevoegd. Aan de zuidzijde van het centrum wordt in Stadsweide met grote kracht door vooral verschillende partners doorgebouwd. Van het nieuwe magistrale ziekenhuis is de buitenzijde bijna afgerond. Het Koningsplein wordt een steppingstone van het MST naar het stadscentrum; het ontwerp daarvan is via participatie tot stand gekomen, het kunstwerk op het plein waarin door de partners – MST, Rabobank en gemeente – gezamenlijk wordt geïnvesteerd is een geïntegreerd onderdeel van het ontwerp, en het grondwerk is al in uitvoering. Onder het plein ligt een verbinding met de Van Heekgarage; daar wordt het fysieke ontwerp eveneens verbonden met een kunstproject. 

Even verderop bouwt Saxion met grote snelheid door aan de Stadscampus, en wordt gewerkt aan een aantrekkelijke verbinding met het stadscentrum. Deze krijgt vorm door herinrichting van de Van Galenstraat. Aan het ontwerp voor de verbindingsroute wordt gewerkt, en verschillende externe geldbronnen zijn inmiddels aan dit doel verbonden.

In de Spoorzone zijn in 2014 enkele weerbarstige drempels in de ontwikkeling geslecht. Met name is er overeenstemming met het Leger des Heils bereikt over de kortdurende opvang in de Spoorzone, daarnaast is de coffeeshop aan de Molenstraat opgeleverd en gesloopt. Ook zijn stappen gezet in de planvorming voor de locaties van de Eeuwige Lente en het Arke Pand aan de Deurningerstraat. Noemenswaardig is nog de oplevering van de nieuwbouw van de Van de Bent Stichting aan de Molenstraat, als symbool voor de nieuwe ontwikkeling van het gebied.

Het actieprogramma Binnenstad heeft ook in 2014 veel vruchten afgeworpen. Meest in het oog springen de gevelverbetering aan de Oude Markt (Lunatic) en aan de Langestraat (voormalig pand van Tubantia). Daarnaast een veelheid van acties van gezamenlijke straatverbetering tot nieuwe woningen, winkels – denk aan Primark – en horecaformules. Acties vanuit Enschede Promotie lagen onder meer in de aanleg van een reuzenzandbak op de Klokkenplas en de ontwikkeling van een mobiele speeltuin.

Een zeer belangrijk resultaat is verder dat de gemeentelijke grondverkoop een positief beeld laat zien. In 2014 is voor meer woningen grond verkocht dan begroot. Er is vooral veel interesse voor de kavels in de Boddenkamp, Roombeek en ‘Bouwen in de wijk’. Het maakt duidelijk dat binnenstedelijk bouwen in trek is en dat in een aantal gevallen ook het toepassen van een prijsdifferentiatie op kavelniveau bijdraagt. Aan de randen van de stad (Brunink, Vaneker etc) is de grondverkoop beneden verwachting gebleven.

Naast de optimistische ontwikkelingen in het centrum en op het gebied van kavelverkoop, zijn door De Woonplaats de voorbereidingen afgerond voor de bouw van de eerste 200 woningen in Boswinkel Oost en is er voortgang in een aantal kleinere projecten in de Eschmarke, zowel in opstart als in afronding.

De gids Buitenkans die in 2008 is opgesteld, is dit jaar herzien na een evaluatie met gebruikers. Uit de evaluatie kwam naar voren dat de gids in grote lijnen voldoet, maar dat er soms behoefte is aan meer maatwerk. Met het oog daarop is de regelgeving vereenvoudigd en flexibeler gemaakt. In de nieuwe Gids zijn ook zijn extra thema’s opgenomen: zorg en duurzaamheid.

Eind 2014 is de cultuurhistorische waardenkaart vastgesteld. Deze kaart is samen met inwoners, organisaties in de stad en de Adviescommissie Cultuurhistorie opgesteld. Dat heeft de nodige tijd gevraagd maar levert wel een breed gedragen resultaat. De kaart vormt de onderlegger voor het cultuurhistorische beleid in bestemmingsplannen en is een inspiratiekader voor ruimtelijke plannen.

In de financiële verordening gemeente Enschede (artikel 20) is geregeld dat de gemeenteraad één maal per vier jaar een Nota Grondbeleid vaststelt. De Nota Grondbeleid is het document waarin de gemeenteraad de kaders voor het grondbeleid vastlegt. De concrete uitvoering van het grondbeleid wordt weergeven in het Meerjaren Perspectief Grondbedrijf, de programmabegroting en de jaarrekening. In 2014 heeft (nog) geen aanpassing plaatsgevonden van dit beleid in verband met op handen zijnde ontwikkelingen voor Grondbedrijf Nieuwe Stijl en de herziening van de Stedelijke Koers 2012 die in 2015 zullen plaatsvinden.

Vergroten bekendheid en verbeteren imago van de stad
Op het gebied van Cultuur, Evenementen en Citymarketing zijn er naast de bezuinigingsdruk veel lichtpunten. Het evenementenprogramma had dit jaar verschillende hoogtepunten, waaronder de eerste editie van het nieuwe festival Memphis Heart & Soul. Daarnaast de klassiekers van de Grolsch Summersounds, succesvolle Oranjedagen, een langdurig jubelend WK-plein, de Proefeet met weer een groter aantal deelnemers, en een zeer druk bezochte Military. Een ander succes was de nieuwe opzet van Winterwonderland: door de inzet van Enschede Promotie en even grote betrokkenheid van een groot aantal (binnenstads)partners is de stad in december omgetoverd in een verleidelijke Winkelstad, met grote regionale aantrekkingskracht. Dat geldt ook voor de tweede editie van het Uit-festival als voorbeeld van gezamenlijke cultuurmarketing aan het begin van het theaterseizoen.

Ontwikkelingen in het culturele domein liggen in de vergaande samenwerking tussen Wilminktheater en ATAK. In 2014 is een grote stap gezet om de backoffices verder met elkaar te verbinden. Daarnaast is door Hengelo en Enschede gezamenlijk een door beide colleges bekrachtigde opdracht verstrekt voor het onderzoeken van samenwerkingsmogelijkheden tussen de vier grote podia in de regio: ATAK, Metropool, Rabotheater en Wilminktheater. Uitkomsten daarvan volgen in 2015.

Concordia maakt een stevige ontwikkeling door, en laat zien met minder subsidie nog veel te kunnen betekenen voor de stad. De expositieruimte 21rozendaal is eind 2014 gestopt, daartegenover staat de vernieuwing van de Bonbonnière tot filmzaal, waar na landelijke, regionale en lokale actie ook de theaterprogrammering wordt voortgezet. Tevens is de eerste stap naar vernieuwing van de expositieruimte aan de Langestraat gezet.

De heropening van de kleine zaal van de voormalige schouwburg was ook een hoogtepunt en heeft een nieuwe periode voor dit unieke podium ingeluid.

Verder zijn in 2014 voorbereidingen getroffen voor nieuwe bezuinigingen op cultuur, evenementen en citymarketing in de periode 2016 – 2018.

Tot slot de harde facts and figures: 2014 laat bij vrijwel alle instellingen zien dat de bezoekersaantallen zijn toegenomen. Uitschieters zijn het Rijksmuseum Twente dat van rond 45.000 omhoog is geschoten naar rond 80.000 en het Wilminktheater dat van rond 110.000 is doorgegroeid naar 127.000.

Tenminste op peil houden van de bereikbaarheid van de economische centra van de stad
Voor de bereikbaarheid van de stad was 2014 een uitdagend jaar. In de binnenstad zijn ingrijpende werkzaamheden in uitvoering aan het Koningsplein en bij de aanpassing van de westelijke ingang van de Van Heekgarage. Daar bovenop heeft het binnenstadsbezoek een impuls gekregen door in het bijzonder de opening van de Primark. De druk op de bereikbaarheid is verminderd door inzet van extra bussen, extra verkeersregelaars en extra informatieborden en bewegwijzering, dit alles in goed onderling overleg met betrokken partijen zoals Federatie Centrumondernemers Enschede (FCE), politie en Syntus. Ook in Enschede-West is met de verbreding van het laatste onderdeel van de Auke Vleerstraat een spannende klus uitgevoerd. Om de overlast voor het verkeer zoveel mogelijk te beperken, zijn de meest ingrijpende onderdelen in één weekend uitgevoerd. De capaciteit van de weg is nu beter toegerust voor het huidige en toekomstige verkeer met een betere doorstroming als gevolg.

Voor de NOEK is de start van een MER-procedure aangehouden om eerst in samenspraak met de UT gedegen onderzoek te verrichten naar de eventuele gevolgen van trillingen op de laboratoria van de UT.  De resultaten van dit onderzoek worden in 2015 bekend. Bij het fietspad langs de Zuid Esmarkerrondweg verloopt de grondverwerving moeizaam; voor het tweede deel van het fietspad is een aanpassing van het bestemmingsplan voorbereid. Het plan zal in voorjaar 2015 aan de raad worden voorgelegd.

Met diverse andere maatregelen is ondertussen wel geïnvesteerd in het aantrekkelijker maken van Enschede voor de fietser; fietspaden langs de Usselerrondweg en Kuipersdijk zijn vernieuwd en verbreed, er zijn fietsstroken aangebracht op de Broekheurneweg en de gratis overdekte, met camera’s bewaakte fietsenstalling aan het Wilminkplein is in de zomer van 2014 geopend.

Financieel resultaat
Het financiële resultaat van het programma Stedelijke Ontwikkeling bedraagt 4,5 miljoen euro nadelig. De financiële afspraken conform de Concernrapportage zijn ingevuld. Zie paragraaf 8.2 en de toelichting op de tabel “Wat heeft het gekost?”.

Doelstellingen

Doelstelling A  Vergroten van de duurzame ruimtelijke kwaliteit van de stad
Doelstelling B  Stimuleren van de beleefbaarheid van de stad
Doelstelling C  Vergroten bekendheid en verbeteren imago van de stad 
Doelstelling D  Tenminste op peil houden van de bereikbaarheid van de economische centra van de stad 


Indicatoren  

Om de effecten van onze inzet te meten hebben we per doelstelling indicatoren opgesteld. In de onderstaande tabel staan de streef- en realisatiecijfers.
Voor een totaaloverzicht van alle effectdoelstellingen en indicatoren zie de bijlage bij het jaarverslag.

Indicatoren Score 2013 Streven 2014 Score 2014
Doelstelling A:
12.   Rapportcijfer voor de waardering voor de groene
kwaliteit van het buitengebied (natuur, landschap, water,
cultuurhistorie) 

Indexcijfer voor de stedelijke ruimtelijke kwaliteit
(samengestelde index van diverse aspecten
woonomgeving/woningen en voorzieningen) 

 7,7



100
 
7,5



100

medio 2015 bekend

 

Doelstelling B:
13.  Rapportcijfer voor de waardering van aspecten van de binnenstad (horeca, winkels, sfeer, veiligheid, etc.)

7,6

7,3

7,4

Doelstelling C:
14.   Imago:
Kennisstad (landelijke ranking) 
Ondernemende stad (landelijke ranking)


Wordt 2 jaarlijks gemeten


12
7

9
9

Doelstelling D:
15. Gemiddelde reistijd Enschede West/ Enschede Centrum (indexcijfer)

88

100

85,7


Toelichting   

Doelstelling A: De informatie voor de waardering van de groene kwaliteit van het buitengebied en de stedelijke ruimtelijke kwaliteit zijn afkomstig van het bureau I/O Research. Deze informatie is rond mei beschikbaar. Om die reden is er nu nog geen score opgenomen.

Doelstelling C: De indicator van het imago wordt 2-jaarlijks gemeten (imago onderzoek door Newcom Research). De laatste meting heeft plaatsgevonden in 2012. Als gevolg van kleine procentuele veranderingen is Enschede licht gedaald op de ranking van Ondernemende stad en licht gestegen op de ranking van Kennisstad. Voor deze veranderingen zijn geen aanwijsbare oorzaken aan te geven.

Doelstelling D: De gemiddelde reistijden naar Enschede-West/Enschede Centrum zijn gebaseerd op metingen van geautomatiseerde telsystemen. De tendens van betere bereikbaarheid op de invalswegen lijkt zich door te zetten. Gemiddeld genomen is de reistijd vanuit de drie invalswegen Gronausestraat, Zuiderval en Westerval naar het centrum weer iets afgenomen ten opzichte van het voorgaande jaar. De daling bedroeg 2,6% ten opzichte van het indexcijfer in 2013. Op de Gronausestraat en Zuiderval is deze daling sterker; op de Westerval is sprake van een lichte stijging.

Wat hebben we ervoor gedaan?

Politieke speerpunten
Klik hier voor een uitgebreide beschrijving van de politieke speerpunten zoals opgenomen in de Programmabegroting 2014-2017.

Politieke speerpunten
Doelstelling A: Vergroten van de duurzame ruimtelijke kwaliteit van de stad
Aantrekkelijke woonwijken/Toekomstig ruimtegebrek
  • Actualiseren structuurvisie

Duurzame Ruimte/Aantrekkelijke Woonwijken
  • Versterken van de Centrumfunctie en het vergroten van de aantrekkingskracht van Enschede.

  • Actieprogramma Binnenstad: werkgelegenheid in de binnenstad uitbouwen en de fysieke uitstraling van het stadshart verbeteren.

  • De komende jaren investeren in voorzieningen in de schil rondom de kern van de binnenstad.

  • Samen met de corporaties werken aan verduurzaming van de woningvoorraad

  • Samen met het programma Economie en Werk en in samenwerking met de partners een leegstandsaanpak voor kantoorgebouwen ontwikkelen.

  • Doorontwikkelen en beheren van de monitor voor wonen en werken.

Herstructurering en verbetering woonwijken/aantrekkelijke woonwijken
  • Samen met de Netwerksteden en de Provincie nieuwe financieringsstrategieën voor herstructurering vormen.(onderdeel van de regionale woonvisie)

A4: Structurele maatregelen om tot een duurzaam grondbedrijf te komen
  • Werken aan verdere regionale samenwerking op het gebied van grondzaken.

  • Verbeteren van de kavelverkoop: creëren van nieuwe instrumenten en verbeteren van bestaande processen.

Bestuurlijke projecten
Stadsweide voor Kennis, Technologie en Zorg (KTZ)
De Spoorzone
Boswinkel Oost 
Eschmarke 

Doelstelling B: Stimuleren van de beleefbaarheid van de stad
Duurzame ruimte
Door de stadsbouwmeester meer in het voortraject mee te laten denken en te adviseren werken we efficiënter en bereiken meer kwaliteit.
Bestuurlijke projecten 
Project Stadsranden
Doelstelling C: Vergroten bekendheid en verbeteren imago van de stad
Cultuur, musea en muziek dragen het vestigingsklimaat
  • Implementatie Cultuureducatie met Kwaliteit.
  • Regionale afstemming van het bovenlokale cultuuraanbod en de marketing daarvan.
  • Voorbereiden bezuinigingen 2015.
  • Intensivering van de samenwerking van de culturele voorzieningen met andere partners in de binnenstad.

 

Enschede, Stad van Nu
We intensiveren de regionale samenwerking om schaalvoordelen te bereiken. 
Doelstelling D: Tenminste op peil houden van de bereikbaarheid van de economische centra van de stad
Bestuurlijk project
Auke Vleerstraat
Duurzaamheid

Wij willen een bijdrage leveren van 56% aan de beoogde CO2 reductie van 310 kiloton in 2020.

  • Medewerking aan Advies- en verkooporganisatie Maatschappelijke Investeringsopgaven (MIO)
  • Uitbouwen energieloket
  • Deelname in Nationaal Energiebesparingsfonds
  • Intensivering samenwerking  met provincie
  • Campagne toepassing Zonnekaart en samenwerking bedrijfsleven
  • Detailonderzoek gevolgen windturbines luchthaven Twente
  • Toepassen innovatieve duurzame gebiedsontwikkeling
  • Uitvoeren fietsvisie, mobiliteits-management en bevorderen modal split

 

 

= niet/gedeeltelijk uitgevoerd; = conform begroting; = boven verwachting; = afwijking conform coalitie-akkoord

Toelichting

Actualiseren structuurvisie
De actualisatie van de structuurvisie is als gevolg van aangepaste prioritering, na bestuurlijke afstemming, uitgesteld. Hiervoor is inmiddels een plan van aanpak opgesteld zodat de structuurvisie in 2015 wordt uitgevoerd.

Actieprogramma binnenstad
In 2014 is een aantal successen geboekt binnen het actieprogramma binnenstad die het aanzien van de binnenstad onmiddellijk hebben verbeterd. De grootste en meest zichtbare is het aanpakken van het Lunatic-pand. Met een bijdrage uit het actieplan is daar een sterke verbetering van de beeldkwaliteit gerealiseerd.

Doorontwikkelen en beheren van de monitor wonen en werken
Er is één monitor uitgebracht in november, De monitor van mei is komen te vervallen door gebrek aan capaciteit. De onderliggende cijfers zijn wel verzameld, geanalyseerd en verwerkt in het MPG.

Eschmarke
Als gevolg van een uitspraak van de Raad van State is het bestemmingsplan voor deelplan Leuriks Oost vernietigd. Hierdoor ligt de ontwikkeling van dit plan nu stil. Er wordt een advies voorbereid over het vervolg van dit plan. Voor de rest van de Eschmarke hebben dit jaar geen noemenswaardige activiteiten plaatsgevonden.

Duurzaamheid
Op het onderdeel duurzaamheid hebben we nog geen deelname in Nationaal Energiebesparingsfonds. We hebben net de eerste stappen gezet m.b.t. de intensivering van samenwerking met de provincie. Daarnaast is detailonderzoek naar de gevolgen van windturbines luchthaven Twente geparkeerd. De overige onderdelen lopen echter wel op schema.

Wat heeft het gekost? 

 

Bedragen x 1.000 Euro's Begroting primair Begroting (na wijziging) Realisatie Saldo (- = nadeel)
053STAD (Binnenstad/Roombeek) 5.605 0 0 0
Bestemmingsplannen 1.100 1.182 1.369 -187
Cultuur 18.555 18.480 18.689 -209
Evenementen en Citymarketing 3.093 3.093 3.111 -18
Grondbedrijf 21.406 71.090 41.492 29.598
Locatieontwikkeling 1.997 11.155 10.431 724
Parkeerbeheer 8.981 8.981 8.543 438
Resultaat Bedrijfsvoering 0 -18 524 -542
Ruimtelijke Ontwikkeling 5.907 6.527 6.650 -123
Stelpost Stedelijke Ontwikkeling 0 -5 -5 0
Verkeersinfrastructuur en beleid 8.752 9.128 11.432 -2.304
Totaal Lasten 75.396 129.614 102.237 27.377
053STAD (Binnenstad/Roombeek) 5.605 0 0 0
Bestemmingsplannen 0 82 350 268
Cultuur 177 177 386 208
Evenementen en Citymarketing 0 0 48 48
Grondbedrijf 21.415 77.962 39.559 -38.403
Locatieontwikkeling 730 5.856 1.361 -4.495
Parkeerbeheer 9.156 9.156 9.189 34
Resultaat Bedrijfsvoering 0 0 157 157
Ruimtelijke Ontwikkeling 151 784 2.180 1.397
Verkeersinfrastructuur en beleid 2.000 2.281 6.712 4.431
Totaal Baten 39.234 96.297 59.942 -36.355
Gerealiseerde saldo van baten en lasten 36.162 33.317 42.295 -8.979
Grondbedrijf 81 7.444 21 7.423
Locatieontwikkeling 2.500 2.500 2.500 0
Parkeerbeheer 269 269 735 -466
Ruimtelijke Ontwikkeling -500 -500 -477 -23
Verkeersinfrastructuur en beleid 2.202 2.202 3.551 -1.349
Totaal Storting reserves 4.552 11.915 6.330 5.585
Cultuur 100 0 0 0
Grondbedrijf 0 500 1.882 1.382
Locatieontwikkeling 2.174 5.716 3.873 -1.843
Parkeerbeheer 177 177 169 -8
Ruimtelijke Ontwikkeling 411 411 504 93
Verkeersinfrastructuur en beleid 3.145 3.740 2.963 -777
Totaal Onttrekking reserves 6.007 10.545 9.391 -1.153
Gerealiseerde saldo van mutaties reserves -1.455 1.370 -3.061 4.431
Gerealiseerd resultaat 34.707 34.687 39.234 -4.547

 

Toelichting

Het financiële resultaat van het programma Stedelijke Ontwikkeling bedraagt 4.5 miljoen euro nadelig.

Dit resultaat wordt voornamelijk veroorzaakt door incidentele mee- en tegenvallers. Bij het eindproduct ruimtelijke ontwikkeling is sprake van een incidenteel voordeel van 1 miljoen euro door meevallers in de uitvoering van het project stadsranden. Bij het eindproduct verkeersinfrastructuur en beleid is het aanbestedingsvoordeel van de Auke Vleerstraat ad 500.000 euro in het eindsaldo verwerkt en zijn middelen voor de GRAP projecten vrijgevallen (incidentele meevallers). Daarnaast is sprake van geringe meevallers in de eindproducten bestemmingsplannen en Evenementen en Citymarketing.
Naast de genoemde incidentele meevallers zijn binnen het programma SO op het eindproduct Locatieontwikkeling bijzondere kosten opgenomen die het resultaat in negatieve zin beïnvloeden. Conform het raadsbesluit van februari 2014 is 1.5 miljoen euro geboekt voor het uitvoeren van de regeling voor “opsporen en ruimen van explosieven”. Deze middelen zijn ontvangen via de algemene uitkering en worden als een voordeel (bate) verantwoord binnen het programma Bestuur en Middelen. Binnen het eindproduct Locatieontwikkeling zijn eveneens de lasten geboekt voor de aanvulling voorziening voor ADT (3,2 miljoen euro) en de voorziening voor RBT (0,8 miljoen euro).

Parkeerbeheer
Het product parkeerbeheer kent een neutraal resultaat, nadat het voordelig exploitatie saldo (t.o.v. de begroting) van 466.000 euro is verrekend met de reserve parkeren. Dit voordeel wordt m.n. veroorzaakt door het actief sturen op het verlagen van de kosten van energie, interne kosten, personeelskosten, onderhoudskosten en remmen op overige uitgaven.

Evenementen en citymarketing
Dit product sluit met een positief saldo van 30.000 euro. Het overschot is ontstaan doordat Geuzenpop (10.000 euro) geen doorgang heeft gevonden en niet alle begrote budgetten zijn ingezet.
De begroting omvat in 2014 lasten van 3,1 miljoen euro, waarvan bijna 2,8 miljoen euro aan subsidies wordt verstrekt. Verder is er nog een aantal kleinere budgetten voor onder meer beheer en onderhoud na evenementen en voor personeelslasten.

Bestemmingsplannen
Het product bestemmingsplannen laat een voordelig incidenteel resultaat zien van  81.000 euro. Dit kan worden verklaard door personele inzet en bijbehorende vergoedingen op basis van particuliere initiatieven in het kader van de Grexwet en overige diensten voor derden op projectniveau.

Locatieontwikkeling
In dit product worden met name de planbegeleidingskosten verantwoord voor projecten die zich in de zogenaamde initiatief en definitiefase bevinden. Per saldo is sprake van een klein nadeel door mee- en tegenvallers op de initiatieven. Het betreft hier o.a. de kosten van Oost Boswinkel, Wesselerbrink, Stroinkslanden en Stadsveld als mede initiatieven als de Moskee en het Cobercopark.

Op totaalniveau is voor dit product sprake van een nadeel van ca 4,7 miljoen euro.
De belangrijkste afwijking in de lasten, baten, stortingen en onttrekkingen wordt veroorzaakt door kredietverstrekking voor nieuwe projecten zoals het Koningsplein en de van Galenstraat. Deze heeft in 2014 plaats gevonden terwijl de werkelijke bestedingen verspreid over meerdere jaren plaatsvindt waardoor lasten, baten, storting en onttrekking afwijken van de begroting. Daarnaast is de afwijking veroorzaakt door een aantal mutaties die door dit eindproduct lopen zoals bommendetectie (1,5 miljoen euro) en de voorziening ADT (3,2 miljoen euro).

Ruimtelijke ontwikkeling
Het product ruimtelijke ontwikkeling laat een voordelig resultaat zien van 1,3 miljoen euro. Dit voordeel is tot stand gekomen door het afronden en voorlopig afrekenen van de uitvoeringsmodules Stadsranden en Lonnekermarke in het kader van de Landinrichting Enschede-Noord en door voordeel op GRAP middelen.

Verkeersinfrastructuur en Beleid
Het product verkeersinfrastructuur laat een neutraal resultaat zien. Bij de concernrapportage is aangegeven dat voor project Auke Vleerstraat een lagere bijdrage van 500.000 euro nodig is vanuit Mobiliteit als gevolg van een aanbestedingsvoordeel in het project. De genoemde bijsturingsmaatregel is gerealiseerd.

Cultuur
Het product cultuur kent een te verwaarlozen negatief resultaat van 1.000 euro. De cultuurbegroting bevat in 2014 18,5 miljoen euro aan lasten. Het overgrote deel daarvan – rond 17 miljoen euro – gaat als structurele subsidie naar instellingen en verenigingen. Daarvan gaat ca.16 miljoen euro naar 7 grotere instellingen op het terrein van muziek en beeldende kunst:

  • Wilminktheater & Muziekcentrum
  • ATAK
  • Kaliber Kunstenschool
  • Concordia
  • TwentseWelle
  • Tetem Kunstruimte/Medialab
  • Openbare Bibliotheek

Daarnaast gaat er rond 1,0 miljoen euro naar:

  • De ondersteuning van de instellingen uit de nationale culturele basisinfrastructuur.
  • Een aantal kleinere instellingen op het gebied van muziek en beeldende kunst (denk daarbij aan het Vestzaktheater, galerie Objectief, Villa de Bank en Jazzcafé De Tor).
  • Subsidies voor activiteiten op het gebied van beeldende kunst en amateurkunst.

Grondbedrijf
De lasten en baten van het product grondbedrijf hebben betrekking op de lopende grondexploitaties, NIEGG en de administratieve complexen van het Meerjaren Perspectief Grondbedrijf (MPG). De grondexploitaties zijn resultaat neutraal opgenomen in de gemeentelijke exploitatierekening omdat verrekening van het saldo van baten en lasten plaatsvindt met de post onderhanden werk en de reserve Grondbedrijf.

De afwijking op de lasten van ongeveer 30 miljoen euro wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere kosten voor de aanleg van infrastructuur, bouw- en woonrijp maken en overige kosten in de lopende grondexploitaties (Velve, Roombeek, Eschmarke en B&S Valley).Veelal wordt dit veroorzaakt door vertraging in de bouw van woningen en een latere aankoop door vertraging in de onderhandeling. In totaal is in de lopende grondexploitaties ca. 25 miljoen minder aan kosten gemaakt dan begroot.

De baten zijn ongeveer 38 miljoen euro lager dan begroot. Dit wordt grotendeels veroorzaakt doordat de technische boeking die nodig is om de grondexploitatie neutraal door het eindproduct te laten lopen en een gewijzigd besluit op de 7,4 miljoen euro die in het coalitieakkoord is opgenomen voor risicoreductie (plankosten). Het gaat tezamen om 34 miljoen euro. Daarnaast is 3,3 miljoen euro minder aan opbrengsten gerealiseerd in de grondexploitaties. Ongeveer 1,1 miljoen is het gevolg van lagere grondverkopen (Vaneker, Brunink, Eschmarke B&S Valley en bedrijventerreinen) en minder inkomsten uit exploitatieovereenkomsten. Dit zijn markteffecten als gevolg van de economische recessie.

De storting in de reserves is 7,4 miljoen euro lager door het gewijzigde besluit op de 7,4 miljoen euro die in het coalitieakkoord is opgenomen voor risicoreductie (plankosten).
Vanwege het beslag op algemene middelen is besloten vooralsnog alleen de indirecte plankosten niet meer door te belasten naar het MPG vanaf 2016. Dit heeft een ander financieel effect dan de oorspronkelijk geraamde 7,4 miljoen euro bij het volledig uitnemen van de plankosten uit het MPG. De onttrekking aan de reserves is 1,4 miljoen hoger en is het gevolg van het resultaat in het MPG. In begroting is alleen rekening gehouden met een onttrekking uit de reserve grondprijsbeleid. Per saldo is de reserve MPG, inclusief het rente-effect, met 1,9 miljoen euro verslechterd. Dit wordt veroorzaakt door o.a. een afwaardering van overige gronden en een verslechtering van de lopende grondexploitaties (o.a. grondprijsverlaging en fasering).

Een verdere toelichting is opgenomen in de paragraaf 3.7 Grondbeleid.

Bedrijfsvoering
Het programma Stedelijke Ontwikkeling heeft bij de concernrapportage aangegeven een positief resultaat te verwachten na bijsturing van 1,1 miljoen euro, inclusief het verwachte nadeel op de bedrijfsvoering van 0,5 miljoen euro (0,9 miljoen euro voor bijsturing).

Het product bedrijfsvoering laat een nadelig resultaat zien van 385.000 euro. Dit wordt enerzijds veroorzaakt doordat de projectenportefeuille geen volledige dekking genereert voor de personele lasten en anderzijds door personele aangelegenheden, waardoor de productiviteit wat achter is gebleven (bijvoorbeeld ouderschapsverlof, ziekte, etc.).

Het oorspronkelijk verwachte nadeel van 0,9 miljoen euro euro is door actieve bijsturing gereduceerd tot 0,4 miljoen euro. Door o.a. extra inspanningen is het programma erin geslaagd om aanvullende dekking te vinden voor de projecten en dus voor ambtelijke inzet.