2.2 Duurzaam wonen, leven en werken

.. Doelenboom

 Doel
Subdoel Link
1. De bereikbaarheid van banen wordt vergroot

totale lasten (x 1.000 euro): 14.271,00
1.01 Enschede is meer verbonden met aanliggende economische centra (agglomeratiekracht) Indicatoren: 2
Aantal acties: 8
1.02 In Enschede groeien de banen op de toplocaties Indicatoren: 3
Aantal acties: 5
1.03 In Enschede kunnen bestaande en nieuwe bedrijven groeien en innoveren Indicatoren: 2
Aantal acties: 5
2. Talent wordt aangetrokken en vastgehouden

totale lasten (x 1.000 euro): 151.108,00
2.01 De stedelijke voorzieningen zijn attractief voor inwoners en bezoekers (nationaal en internationaal) Indicatoren: 2
Aantal acties: 5
2.02 Het woningaanbod en de leefomgeving zijn attractief, veilig en toekomstbestendig Indicatoren: 5
Aantal acties: 18
2.03 Wij werken effectiever samen met de kennisinstellingen (UT, Saxion, Aki, ROC) en het bedrijfsleven op de opgave "aantrekken en vasthouden van talent” Indicatoren: 2
Aantal acties: 3
2.04 De (inter)nationale branding van Enschede wordt versterkt Indicatoren: 2
Aantal acties: 1
3. Enschede is een duurzame en klimaatbestendige stad

totale lasten (x 1.000 euro): 318,00
3.01 Transitie naar duurzame energiebronnen en energietransitie Indicatoren: 5
Aantal acties: 16
3.02 Naar een klimaatadaptief Enschede
Aantal acties: 5
3.03 Optimaal hergebruik van producten en grondstoffen (circulaire economie) Indicatoren: 2
Aantal acties: 3

Wat hebben we bereikt?

BEREIKBAARHEID VAN BANEN

 

Impact COVID-19-situatie

 

Kansen

Voordat we de (vaak negatieve) effecten in 2020 van de COVID-19-situatie beschrijven willen we benadrukken dat deze situatie ook kansen heeft geboden; kansen die ook voor de toekomst van waarde zijn voor de economische ontwikkeling van Twente. Denk aan vermindering van afhankelijkheid voor toelevering vanuit verre landen en de afnemende relevantie van (lange) reistijden door online-werken. Ook kan Enschede mogelijk profiteren van de coronacrisis door de ligging in het groen, de ruimte in de stad en de groene leefomgeving die uitnodigt tot ontmoeten, bewegen en recreatie.

 

Een concreet voorbeeld: de ontwikkeling van het Medtech-cluster is niet nieuw en eerder ontstaan door een typisch Twentse aanpak. Daarbij zijn, in een vroeg stadium, toonaangevende instellingen als de Universiteit Twente, Roessingh, Hogeschool Saxion, diverse regionale ziekenhuizen en de industrie steeds intensiever gaan samenwerken. Van daar uit ontstond in 2020 het topcluster ‘Life Sciences & Health’, ook wel het MedTech-cluster genoemd. In de huidige tijden van COVID-19 hebben zij door korte lijnen en de grote samenwerkingsbereidheid een enorme ontwikkel- en slagkracht laten zien. Dit heeft in 2020 ook geleid tot een sterke lobby richting het rijk voor de ontwikkeling van lab faciliteiten voor dit cluster.

 

Ondersteuning getroffen ondernemers

Onze inspanningen op economisch gebied richtten zich in 2020 voor een deel op ondersteuning van ondernemend Enschede in het kader van de coronabeperkingen. Daarbij is van belang ons te realiseren dat economische uitgangspositie begin 2020 goed was: met banengroei in alle sectoren en het hoogste aantal banen ooit (waarbij we vooral groei zagen in banen voor hbo- en wo-geschoolden).

 

Sinds medio maart hebben we de door COVID-19-getroffen ondernemers daar waar we dit konden, gesteund als vraagbaak, door middel van een goede informatievoorziening, door initiatieven tijdelijk mogelijk maken en financieel. Voor alle ondernemers in Enschede hebben we mogelijkheden geboden om uitstel te krijgen van gemeentelijke lasten tot 1 oktober. Het Gemeentelijk Belastingkantoor Twente (GBT) heeft met de ondernemers die daar gebruik van hebben gemaakt individueel gesproken over de afwikkeling. Het GBT geeft aan dat deze ondernemers daar zeer tevreden over waren. Ook betaalden we de facturen versneld.

Verder ondersteunden we initiatieven van ondernemers om een lokaal platform te bouwen (www.koopinEnschede.nl) en leverden we in 2020 in veel gevallen maatwerk (toestaan afhalen vanaf terras, verruiming venstertijden voor de binnenstad, tegemoetkomen marktondernemers die tijdens de tweede lockdown wel mochten maar niet wilden ondernemen).

Tenslotte hebben we door instelling van een ambtelijke werkgroep met alle betrokken disciplines het mogelijk gemaakt om snel te kunnen reageren op verzoeken en vergunningaanvragen van ondernemers.

 

Zo aantrekkelijk mogelijke binnenstad

Het aantrekkelijk houden van binnenstad bleef in 2020 een belangrijk doel, omdat de meest direct getroffen sectoren zoals winkels, horeca, cultuur en evenementen gebundeld zich daar bevinden. We hebben samen met onze partners meebewogen met de mogelijkheden die de noodverordening van de Veiligheidsregio Twente ons bood. We hebben – om niet – in ruime mate extra terrasopstelruimte beschikbaar gesteld. Ook maakten we pop-up horeca mogelijk op het Wilminkplein, in de Grolsch Veste en op het voormalige vliegveld. Doelen daarvan waren 1) spreiding horecabezoek en 2) horeca met weinig terras-opstelruimte in 1,5 meter economie elders te kunnen faciliteren. Verder hebben we zoveel mogelijk ruimte gecreëerd voor de markten, waaronder de activiteiten op zondag en gewerkt aan een aantrekkelijke aankleding van de binnenstad in de zomer. Daarbij was het balanceren tussen het voorkomen van drukte én toch zorgen voor voldoende bezoekers in de binnenstad. Dit heeft over het algemeen goed gewerkt. Ook spanden we ons in de loopstromen in de binnenstad zo goed mogelijk te spreiden, waardoor het voor bezoekers mogelijk bleef anderhalve meter afstand te houden.

Door de sterk gedaalde bezoekersaantallen daalden de parkeerinkomsten in 2020 met ongeveer een derde (de afname bedroeg 3,7 miljoen euro op een normale opbrengst van 10,8 miljoen euro).

 

Werkgelegenheid

De effecten van de COVID-19-situatie op de werkgelegenheid zijn niet eenduidig. Het beroep op de bijstand groeide licht in 2020 (zie ook de toelichting bij de opgave ‘Inclusieve stad’). Het beroep op de Werkloosheidswet in 2020 schommelde vooral rondom het sluiten, openen en weer sluiten van de horeca. De groei bedroeg 17% t.o.v. maart 2020, fors minder dan landelijk. Duidelijk is dat de maatregelen van de rijks- en decentrale overheid een dempend effect hebben op de economische gevolgen.

 

We beschikken niet over recente cijfers over de ontwikkeling van het aantal banen. Wel is duidelijk dat het aantal vacatures begin oktober hoger lag dan voor de start van de COVID-19-crisis. In het tweede kwartaal 2020 was de krimp van de economie gelijk aan die in heel Nederland, terwijl de Twentse economie zich in het derde kwartaal krachtiger herstelde ten opzichte van Nederland.

 

Het blijkt dat Twente minder wordt getroffen door de coronacrisis dan bijvoorbeeld de randstad. Toch moeten we bij dit feit een kanttekening plaatsen. Immers: in de randstad zit meer ‘economie’ die afhankelijk is van reizen (Schiphol), van buitenlandse toeristen etc. Twente heeft meer bevolkingsvolgende sectoren (als zorg, onderwijs en overheid) dan de randstad. We mogen dus de relatief gunstige ontwikkeling van onze economie in 2020 niet toeschrijven aan het robuust en weerbaar zijn van de Twentse economie. Algemeen bekend is dat Twente te weinig stuwende groeisectoren heeft in Twente (concreet gaat het hier alleen om de high tech-sector). Ook in 2020 wijzen diverse adviezen ons op de urgentie om de Twentse economie meer divers te laten zijn met een toename van het aantal economisch stuwende sectoren.

 

Parkeerbedrijf

De uitwerking van de parkeervisie is vertraagd, mede als gevolg van COVID-19. Hierdoor was besluitvorming en aanpassing van de parkeertarieven niet wenselijk. Daarom hebben we dit jaar besloten om eenmalig geen prijsverhoging toe te passen op de parkeertarieven. De raad is hierover per brief geïnformeerd.


Overige ontwikkelingen

 

Fysieke bereikbaarheid van banen

In onze lobby voor een betere bereikbaarheid hebben we samen met onze partners (de provincie, euregio, regio Twente, Zweckverband NWL) een aantal successen geboekt. Zo sloot Twente een deal met het rijk over de verbreding van de N35. Ook onderschreven rijk en regio het belang van de corridor Zwolle-Twente-Munster en maakten we de afspraak gezamenlijk de consequenties te onderzoeken van de doorontwikkeling van deze grensoverschrijdende verbinding. Tevens bevat het toekomstbeeld Openbaar Vervoer 2040 een versnelling in reistijd van een half uur van de Amsterdam-Berlijn lijn via Twente per 2024.

De gemeenteraad heeft in 2020 de mobiliteitsvisie vastgesteld en we zijn direct aan de slag gegaan met een aantal maatregelen. Zo zijn we gestart met de reconstructie van de Molenstraat en is de Oosterstraat als fietsstraat omgebouwd. Ook hebben we succesvol een ambitieus maatregelenplan voor verkeersveiligheid ingediend bij het rijk, ten behoeve van rijksbijdrage.

 

Grensoverschrijdende samenwerking

In 2020 legden we de basis voor de samenwerking tussen de Twenteboard en de Industrie- und Handelskammer (IHK) in Münster. We koersen daarbij op ondertekening van een Memorandum of Understanding in mei 2021.

 

In 2020 hebben we onze kennis- en economische netwerken digitaal moeten onderhouden, maar dit heeft ook kansen geboden: we hebben ons zo veel mogelijk voorbereid op de komende EU- herstelprogramma’s dankzij de intensieve digitale uitwisseling hierover via Eurocities. Ook hebben we webinars opgezet om kennis te delen met Palo Alto en haar Europese partnersteden over duurzaamheid. Ook deelden we en kregen we veel nieuwe informatie over samenwerking met China in de webinars van het in 2020 opgerichte NL-China netwerk van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Op deze manier hebben we kunnen blijven werken aan de connectie met netwerken die noodzakelijk zijn voor onze economische groei en innovatie.

 

Toplocaties

Wat is er gebeurd in het kader van versterking van de regionale topwerklocaties?

 

De Gemeenschappelijke Regeling Technology Base (TB) werkt, conform de aanbevelingen van de commissie Wientjes uit 2016, aan de transformatie van de voormalige Luchthaven Twente naar een vliegwiel voor een economisch sterker en duurzamer Twente. De GR heeft veel van de opgaven inmiddels gerealiseerd. De aandacht ligt nu vooral op de ontwikkeling van het noordelijk plangebied (het bedrijvenpark TB en Twente Airport (TA)). In 2020 heeft de GR onder meer nieuwe nutsvoorzieningen afgerond en een nieuwe entree met geautomatiseerde toegangscontrole gerealiseerd. Ook zijn er shelters verbouwd  voor nieuwe huurders en liep de verkoop van woonkavels (Prins Bernhardpark en het Vaneker) voorspoedig. In 2020 ging de meeste aandacht van de GR uit naar een nieuwe bestemmingsplanprocedure voor het terrein van Vliegveld Twenthe Evenementenlocatie (VTE) en naar het uitwerken van het Aircraft Maintenance Cluster Twente (AMCT, de garagefunctie voor vliegtuigen) op TA.

Ten behoeve van die garagefunctie heeft de GR in 2020 veel acquisitie gepleegd en hard gewerkt om de ontwikkeling tot onderhoudsluchthaven voor middelgrote vliegtuigen te realiseren. Hiervoor heeft de GR parkeerplekken voor vliegtuigen aangelegd en een plan uitgewerkt voor de bouw van een hangaar voor kleinere vliegtuigen (narrow bodies). Door Covid-19 ontstond versneld een parkeervraag voor grote toestellen en Lufthansa heeft in 2020 zes Boeings 747 geparkeerd op TA. Dit heeft geleid tot een verschil van inzicht met de Inspectie Leefomgeving (ILT) of dergelijke grote toestellen ook weer van TA mogen vertrekken. Deze discussie, samen met de stikstofbeperkingen rond het parkeren en onderhouden van vliegtuigen, hebben eind 2020 geleid tot de start van een nadere oriëntatie op de plannen als onderhoudsluchthaven. In afwachting daarvan heeft de GR de plannen “on hold” gezet. In het eerste kwartaal van 2021 besluit de GR hoe verder te gaan met de ambities voor TA.

Bovenstaande ontwikkelingen hebben niet alleen effect op de organisatie van TB en TA, maar ook op de financiële resultaten van 2020. De grondexploitatie voor TB is verslechterd ca. 0,8 miljoen euro, de exploitatie overige baten en lasten heeft een positief resultaat van ca 0,3 miljoen euro en het resultaat van de luchthavenexploitatie kent in 2020 een negatief resultaat van ca 1,1 miljoen euro. Per saldo is sprake van een negatief resultaat van ca 1,6 miljoen euro, waar gemeente en provincie voor de helft in deelnemen.

 

De ontwikkeling van onze toplocatie Kennispark liet gestaag voortgang zien. Het gaat wel minder snel dan we in het begin van 2020 dachten. De voorbereiding van het stedenbouwkundig plan voor Kennispark duurde langer en de college- en raadsbesluitvorming verschoof daarom naar begin 2021. Daarnaast hebben we de gesprekken over een mogelijke samenwerking met een beoogde eindbelegger voor Kennispark in 2020 beëindigd. Eind 2020 heeft de Twenteboard ingestemd met een aantal projecten uit de regiodeal Twente waarmee de middelen in 2021 daadwerkelijk beschikbaar komen. Er blijft veel belangstelling voor vestiging, uitbreiding en nieuwbouw van goed passende bedrijven op Kennispark. Zo hebben het Frauenhofer Project Center en Micronit zich in 2020 voorbereid op vestiging op Kennispark. Ook hebben de studententeams zich in 2020 op Kennispark gevestigd.

Tenslotte is ook de community op Kennispark versterkt en hebben we de oprichting van een zelfstandige gebiedsentiteit per begin 2021 voorbereid. Tevens kunnen we wederom, net als twee jaar eerder, melden dat het aantal banen op Kennispark in het laatste meetjaar (april 2018 – april 2019) met 500 groeide en daar zijn we trots op.

 

Stadscampus
In 2019 is het vernieuwende bestemmingsplan Stadscampus Ariënsplein zonder bezwaren onherroepelijk geworden. Vervolgen hebben we in 2020 vooral gewerkt aan de voorbereiding van realisatie van het werkgedeelte in de Stadscampus. Dit door onder meer de verdere uitwerking van nieuwe business-communities en de invulling van de resterende bouwdelen. Dit leidt het komende jaar tot verdere interne verbouwingen om delen van het pand voor de nieuwe functies geschikt te maken. Daarnaast zijn ook de eerste stappen gezet om het voorplein opnieuw in te richten.

Bedrijven kunnen groeien en innoveren

In 2020 zijn we voortgegaan met de uitvoeringsagenda van de visie werklocaties en de verkenning en analyse verduurzaming bedrijventerreinen. Verder is de grondexploitatie van het Regionaal Bedrijventerrein XL in Almelo, waar Enschede deelnemer in is, is in 2020 sterk verbeterd. Ook is eind 2020 de evaluatie van Businesspark XL vervroegd van start gegaan.

 

Op het gebied van onze ambitie Enschede te laten uitgroeien tot dronehoofdstad van Europa hebben we diverse acties ondernomen:

  • We hebben in het kader van een grensoverschrijdend samenwerkingsproject onderzoek gedaan naar onder andere de maatschappelijke acceptatie van drones. Dit leidde tot een handelingskader hoe we kunnen werken aan de acceptatie van drones in onze stad. Ook heeft de Ethische Commissie het thema drones behandeld. Deze acties helpen de Enschedese drone-ambitie verder aan te scherpen.
  • We hebben de eerste stedelijke dronedetectie pilot afgerond. Er blijken veel drones te vliegen in het verboden gebied boven onze stad en dat vraagt aandacht. We verkennen op dit moment mogelijkheden voor vervolg van dronedetectie.
  • We liepen als Enschede voorop om het thema ‘drones in de stad’ op de landelijke en Europese agenda te krijgen. Ook is de lobby voor meer lokale zeggenschap over dit thema succesvol van start gegaan tijdens de Amsterdam Drone Week in december.

 

TALENT HALEN EN HOUDEN

 

Impact COVID-19-situatie

 

Jongeren en studenten

De jongeren zijn de meest getroffen groep door de COVID-19-situatie, vooral vanwege de beperking van het aanbod tot online-onderwijs, de beperkte mogelijkheden rond stageplekken en de kansen op een eerste baan.

 

De studentenaantallen in Enschede zijn gestegen. De kennisinstellingen melden op dat punt een daling van het aantal studenten van buiten Europa en een toename van Nederlandse studenten (die niet meer in buitenland gaan studeren, ervoor kiezen door te leren of zich om te scholen).  

De kennisinstellingen hebben in 2020 in zeer korte tijd online-onderwijs opgezet.

 

Cultuur en evenementen

Door de COVID-19-situatie is, zoals in heel Nederland, de situatie in het culturele veld en bij evenementen in Enschede zorgelijk. Tegelijk zien we in beide gebieden een relatief sterke sector, met veel ondernemerszin, innovatiekracht, creativiteit en een enorm inzet.

In de reguliere (subsidie)processen (die voor de instellingen, evenementen en verenigingen van cruciaal belang zijn), is ondanks de COVID-19-situatie geen sprake geweest van grote vertragingen of verstoringen.

 

De impact op de culturele en evenementensector is groot en niet alleen in financiële zin. Door de beperkende maatregelen kunnen amateurkunstverenigingen niet hun sociaal verbindende rol vervullen. Ook de vele vrijwilligers in de culturele sector konden minder aan de slag, wat eveneens een sociale impact heeft. Het stilvallen van de culturele sector zorgt voor het stokken van de opleiding en ontwikkeling van jong talent. In de culturele sector werken veel zzp’ers (zowel kunstenaars als technici). Voor hen is de crisis zwaar en vele dreigen de sector te verlaten. Dit heeft na de coronacrisis effect op het aanbod.

 

Bij de instellingen zien we dat deze de, door verstandige bedrijfsvoering in de voorgaande jaren, opgebouwde buffers konden inzetten om de eerste gevolgen van corona op te vangen. Deze buffers zijn niet onuitputtelijk. We hebben op dit punt, samen met andere gemeenten in de cultuurregio Twente en in VNG/G40-verband, bestuurlijk en ambtelijk gelobbyd voor ondersteuning van de sectoren. Met succes: de Schouwburg, Metropool en Concordia hebben substantiële steun gekregen. Ook heeft de lobby effect gehad door de uitkeringen voor cultuur via het gemeentefonds. Met deze middelen kunnen we voorzien in acute noodhulp. Daarnaast zijn de middelen bedoeld om in te om de sector versneld en sterker uit de crisis te helpen. De planvorming daarvoor is in 2020 ver gevorderd: begin 2021 leggen we een voorstel voor.

 

In Enschede zijn we trots op onze culturele instellingen en evenementen. Met innovatieve manieren is gepoogd om een aanbod te blijven bieden aan onze inwoners. Door middel van aanpassingen in gebouwen, het aanbod of een mix van fysieke en digitale voorstellingen en evenementen biedt de sector, binnen de beperkte mogelijkheden, ontspanning, afleiding en steun aan inwoners in deze voor vele lastige tijden.

 

Overige onderwerpen

 

Stedelijke voorzieningen

Onze inzet voor de cultuurregio Twente en de inzet van instellingen in Enschede heeft er dit jaar toe geleid dat Enschede de bestaande instellingen in de Rijks Basis Infrastructuur (BIS) heeft behouden. En er zijn zelfs twee nieuwe instellingen aan toe zijn gevoegd (Gogbot en Tetem). Daarmee is Enschede de enige gemeente in Overijssel en daar zijn we trots op.

De regeling Creatieve Broedplaatsen (onderdeel van de Regiodeal) was in de eerste ronde een doorslaand succes. Waarmee de creatieve en innovatieve kracht in Twente en zeker ook in Enschede weer extra zichtbaar is geworden.

 

Wonen

De coronacrisis heeft vooralsnog geen merkbaar effect op de woningmarkt en de wens van marktpartijen om in Enschede te ontwikkelen. In 2020 heeft de ontwikkeling ‘Centrumkwadraat’ een enorme impuls gehad door de bijdragen van het Rijk en de provincie en vervolgens het besluit van de raad tot cofinanciering.

 

We hebben in 2020 het eerste jaarlijkse woondebat gehouden en de woonvisie aangepast op basis van nieuwe ontwikkelingen en het debat. Op initiatief van enkele marktpartijen, gemeente en provincie zijn we gestart met het Platform Stedelijke Ontwikkeling Enschede. Daarin werken we samen met betrokken partijen zoals ontwikkelaars, bouwers, corporaties en overheden (gemeente en provincie) aan de ontwikkelingen van de stad.

 

Gebiedsontwikkelingsprojecten (wonen)

Er zijn dit jaar diverse projecten in aanbouw genomen, zowel door partners in onze stad als de gemeente zelf. Zonder daarbij volledig te willen zijn gaat het om de volgende ontwikkelingen:

  • De bouw ging van start van het Janninkkwartier aan de Zuiderval, het Bruningmeyer aan de Molenstraat, de Melkhal, het plan Oosteres (Laares) en kleinere woningbouwplannen in de Cascade en de Eilermarke.
  • In 2020 kwamen de bouwplannen nagenoeg gereed voor het Operahof (voormalige NRO-locatie), het Arke gebouw, Detakerk, het plan Beekwoude en de daarin opgenomen de plannen voor sociale woningbouw (zoals Lage Bothof en Mekkelholt) nagenoeg gereed.
  • Het ontwikkelplan voor De Kop hebben we in 2020 aangescherpt en in lijn gebracht met de actuele inzichten (de gesprekken hierover zijn nog gaande).
  • Ook zijn veel planvormingsfases gestart, zoals het ontwikkelingsplan voor Cromhoff en de planvorming voor het Eschmarkerveld.
  • De kaveluitgifte in de projecten Brunink, Zeggelt, Vaneker en Janninkkwartier gaat zeer voortvarend.
  • Begin 2021 start de bouw van Roombekerveld en op het Robsonterrein.

Samenwerking met kennisinstellingen

Deze samenwerking kreeg onder meer vorm via het ENSCHEDELAB (www.enschedelab.nl) en via het internationale netwerk ECIU (https://www.utwente.nl/en/eciu/). Zij organiseerden dat studenten van de vier kennisinstellingen, ondanks de beperkingen, werkten aan bruikbare oplossingsrichtingen voor vragen van de gemeente en maatschappelijke instanties in de stad. Bijvoorbeeld vragen over eenzaamheid en over digitale vaardigheden tijdens de Coronapandemie.  Daarmee wordt de kennis van de kennisinstellingen beter benut en krijgen studenten meer binding met Enschede. Er zijn ook stappen gezet richting een gezamenlijke onderzoeksagenda. Daarbij bleek dat de databedrevenheid binnen onze organisatie eerst verder op orde gebracht moet worden (onderdeel van Hoofstuk Financiën en organisatie, Opgave Goed bestuur). Als organisatie moeten wij data nog beter gaan beheren en benutten en leren de juiste vragen te stellen. Ook daar kunnen de kennisinstellingen ons komende jaren bij helpen.

 

Profilering en welcoming city-beleid
Om het internationaal talent in onze stad te houden en ook voor nieuw talent aantrekkelijk te blijven, hebben we verschillende acties uitgevoerd. We hebben daarbij ingezet op de profilering als internationale en hightech stad en een betere verbinding tussen ondernemers en studenten.

In het kader van ons  ‘welcoming city beleid’ hebben we:

  • Een integraal Communicatieplan ‘Welcoming City’ afgerond, met aanbevelingen hoe het wonen, werken en leven in Enschede voor internationals toegankelijker en aantrekkelijker te maken.
  • Programma’s gefaciliteerd die de internationale community (studenten en expats) zich thuis laat voelen in onze stad. Voorbeelden zijn een Dutch Conversation Club, een buddy programma voor Expats en de activiteiten van de denktank van studenten en young professionals ‘Keep Talent in Twente'.

Grondbeleid

We hebben in 2020 de nota Grondbeleid vastgesteld waarmee we weer een toekomstbestendige beleidslijn hebben voor hoe we met onze gronden omgaan.

 

Kwaliteit openbare ruimte

Op het gebied van de openbare ruimte zijn er mooie stappen gezet op het gebied van de beheersing van plaagdieren. Zo heeft de beheersing van de eikenprocessierups conform het begin 2020 vastgestelde plan van aanpak een positief effect gehad. Dit geldt zowel voor de overlastervaring (minder klachten en geen schadeclaims) als op het aantal meldingen. Het succes van de aanpak komt onder andere door de innovatieve bestrijdingskaart en de inzet van preventieve middelen, met respect voor mens, dier en milieu. Ook de vroege en actieve communicatie over en tijdens de bestrijding was succesvol. Dit heeft geleid tot een nominatie voor de Galjaardprijs 2020.

 

Rond de rattenbeheersing is in onze opdracht de proactieve aanpak van ratten in Enschede onder de noemer “voorkom ratten” verder uitgerold door Twente Milieu. Daarbij is het aantal meldingen van ratten in Enschede afgenomen.

 

Alhoewel de financiële resultaten geen enorm tekort laten zien binnen het fysieke domein, blijven de inhoudelijke resultaten wel achter. We hebben een groter aanbod van werk maar niet de menskracht en middelen om dit werk op te pakken. Hierdoor moeten continue keuzes gemaakt worden: zetten we in op de nieuwe initiatieven die binnenkomen vanuit partners in de stad of werken we aan de beheerprojecten in de openbare ruimte die op de planning staan om aangepakt te worden? Doordat deze afweging aan de orde van de dag is, zien we achterblijvende resultaten bijvoorbeeld in het vervangingswerk van wegen en riolering, maar ook in het op kunnen pakken van initiatieven van derden aan de stedelijke ontwikkelingskant.

 

DUURZAME EN KLIMAATBESTENDIGE STAD

 

Klimaatadaptatie

Het Gemeentelijk Rioleringsplan hebben we met een jaar verlengd.

  • Op openbaar terrein hebben we grote stappen gezet naar het klimaatbestendig maken van de stad. De Groene Linie Oldenzaalsestraat en de tweede fase van de Stadsbeek hebben we afgerond. We zijn gestart met de derde fase van de Stadsbeek en met de voorbereidingen voor klimaatadaptatie in de Dynamische InvesteringAgenda (DIA) Twekkelerveld
  • Verder hebben we belangrijke voortgang geboekt in de bewustwording dat ook op het particulier terrein maatregelen nodig zijn. Hierin hebben (intern en extern) de klimaatdialogen een grote rol gespeeld. Verder hebben we de ‘blauwe’ nota “Stimuleren klimaatadaptatie op particulier terrein” opgesteld. We zijn op basis daarvan in gesprek gegaan met de raad.
  • We zijn gestart met het opstellen van een Water en Klimaatadaptatieplan (WeK), waarin we o.a. onze klimaatadaptatiestrategie beschrijven, de uitkomsten van de klimaatdialogen verwerken en beschrijven hoe we klimaatadaptatie op particulier terrein gaan stimuleren.
  • We hebben samen met bewoners en instanties op het terrein van verbetering van biodiversiteit ingezet op groene schoolpleinen, met ondersteuning door de provincie. Inmiddels nemen twaalf scholen in Enschede hieraan deel.
  • Deze inzet heeft ertoe geleid dat Enschede genomineerd is voor “bij-vriendelijkste gemeente” van Nederland.

In 2020 ontstond vanuit de Raad (via een motie), de samenleving en vanuit ontwikkelingen als de omgevingsvisie behoefte aan duidelijkere kaders rond het openbare groen en de biodiversiteit, zoals ook verwoord in de discussienota duurzaamheid. Dat vraagt om een heldere en duidelijke groenambitie en beleid voor de gehele stad. Daarom zijn we in 2020 gestart met een groenambitieplan (in de plaats van het koepelplan), zoals ook toegezegd bij de D66 motie rond de Lasondersingel bij de behandeling van de gemeentebegroting 2021-2024).

 

In het kader van onze visie ontwikkeling is ook de implementatie van onze wettelijke taak op de Basis Registratie Ondergrond (BRO) met positief resultaat extern getoetst. Daarnaast hebben we vanuit onze regionale samenwerking een reactie gegeven op het ontwerp-schadeprotocol zoutwinning naar het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat; onze Twentse reactie is ook gebruikt als onderlegger van de VNG reactie naar het ministerie.

 

Circulaire economie

We hebben in de tweede helft van 2020 een verkenning uitgevoerd naar het beleid dat we als stad zouden kunnen ontwikkelen om het bedrijfsleven in Enschede te kunnen faciliteren in de transitie naar circulaire economie. De resultaten van deze verkenning worden begin 2021 voorgelegd aan het college.

Clusters van bedrijven die al toonaangevend zijn op het gebied van circulariteit, zoals het textielcluster Texplus, hebben wij ondersteund in hun lobby naar het rijk en in hun zoektocht naar een groeilocatie voor het cluster in Enschede.

 

 

.. Wat hebben we er voor gedaan?

 
1. De bereikbaarheid van banen wordt vergroot
We willen Enschede economisch versterken. Op deze manier kunnen we kwalitatief groeien, baanmogelijkheden bieden voor iedereen en daardoor ook sociale problemen beter het hoofd bieden. Eerste prioriteit om dit voor elkaar te krijgen is het vergroten van de bereikbaarheid van banen. We willen de agglomeratiekracht van onze stad versterken. Dit doen we op verschillende manieren: kortere reistijden naar aanliggende gebieden met banen, een betere interne bereikbaarheid, een sterkere verwevenheid/relatie met naastliggende economische centra en meer banen in de stad zelf.

Dit hoofddoel hangt heel sterk samen met de hoofddoelen "aantrekken en vasthouden van talent" en "inwoners zijn financieel zelfstandig".

 

1.01 Enschede is meer verbonden met aanliggende economische centra (agglomeratiekracht)

Agglomeratiekracht is de massa en dichtheid in een gebied in de vorm van lokale concentraties van bedrijven, kennis, human capital en een goede bereikbaarheid, internationale connectiviteit en kwaliteit van leven. De aanwezigheid hiervan kan leiden tot agglomeratievoordelen. Dit zijn voordelen die bedrijven en instellingen ondervinden door ruimtelijke en organisatorische nabijheid. Versterking van agglomeratievoordelen leidt tot een toename van agglomeratiekracht (Raspe et al, 2012).

Het beter verbinden van Enschede met aanliggende economische centra is van belang om de agglomeratiekracht te versterken. Er komen meer banen beschikbaar binnen een redelijke reisafstand. Hierdoor kunnen meer mensen aan het werk en kan HBO en universitair opgeleid talent in Enschede blijven wonen. Dit gaan we bereiken door een betere externe bereikbaarheid (lobby op kortere reistijden), een betere interne bereikbaarheid (denk hierbij bijvoorbeeld aan een zo kort mogelijk voor- en natransport naar de OV knooppunten en werklocaties) en door verdere verweving met onze buren in Duitsland via de Duitslandagenda (vergroting van het daily urban system).


Indicatoren 
Aantal indicatoren: 2
 
 
Toelichting
In deze grafiek is te zien hoeveel banen binnen een redelijke reisafstand bereikbaar zijn voor een gemiddelde inwoner van Enschede. Hierbij is geen rekening gehouden met filedruk en ook de banen in Duitsland worden niet meegeteld. De bereikbare banen zijn een maatstaf voor de externe bereikbaarheid van onze gemeente. Bron: Atlas voor Gemeenten

Streven: het streven is dat dit aantal bereikbare banen toe gaat nemen op de langere termijn. Wij verwachten toename in dit aantal bereikbare banen door de kortere reistijd (met trein) naar Zwolle per augustus 2018 en de opening van de nieuwe N18 richting de Achterhoek in mei 2018. Hiernaast neemt de bereikbaarheid van banen ook toe door banengroei in de regio Twente zelf.

Realisatie 2020: Realisatie 2020: deze cijfers worden in mei 2021 verwacht.

 

 
Toelichting
De bereikbaarheidsindicator is in 2011 gestart als een indexcijfer van de reistijden over een aantal invalswegen naar het centrum van Enschede. Een lagere waarde betekend dat de reistijd ten opzichte van 2011 verbeterd is.

De waarde is in 2020 verder gedaald ten opzichte van 2019. Door de corona-crisis is er minder verkeer geweest, wat resulteert in een betere doorstroming.



  
        
Acties 2020
CN20 JR20
Aantal acties: 5

01. We ondersteunen de lobby op de onderdelen “ontvlechting Azelo Buren” en “treinverbinding Zwolle, Enschede, Munster”.  
 
02. We herijken de parkeervisie en de fietsvisie  
De parkeervisie is qua proces vertraagd. De visie wordt in het 1e kwartaal 2021 voorgelegd aan de Raad.
03. We zetten in op versterking van het fietsklimaat. 
 
04. We stellen een plan op voor mobipunten. 
 
05. We zoeken naar kansen voor een betere bereikbaar van, naar en tussen toplocaties. 
 
06. Verbeteren grensoverschrijdende samenwerking. 
 
07. Uitvoeren motie FC Twente aanslaan voor gebruik parkeerterrein. 
Vanwege corona is er geen besluit genomen over uitvoering van de motie. Het college komt in 2021 met een voorstel.
08. We faciliteren werkzoekenen en wergevers in de Duits/Nederlandse grensstreek. 
 
Bijdrage verbonden partij: Euregio
 
Bijdrage verbonden partij: Regio Twente
 
.

Legenda: = loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect; = loopt achter, bijsturing mogelijk;  = conform verwachting; = boven verwachting;  = neutrale wijziging.


1.02 In Enschede groeien de banen op de toplocaties

Op de toplocaties Kennispark, binnenstad/stadscampus en Technology Base faciliteren wij de vestiging van bedrijven en de groei van banen. In de binnenstad groeien de banen in met name de horeca en detailhandel. De stadscampus, Kennispark en Technology Base gaan zorgen voor een internationaal aantrekkelijk profiel van onze stad en regio, bieden een nieuwe inspirerende werkomgeving en dragen daarmee ook bij aan het aantrekken en vasthouden van talent.

Indicatoren 
Aantal indicatoren: 3
 
 
Toelichting
In deze grafiek zien we de ontwikkeling van het aantal banen op Kennispark. Kennispark beslaat de gebieden: UT, Business and Science Park en Twente Village. Bron: Vestigingenregistratie Enschede

Streven: het streven van de banenontwikkeling is gebaseerd op een groei met 300 banen per jaar. Dit hangt samen met verwachte ontwikkelingen, nieuwbouw en nieuwvestigers in dit gebied.

Realisatie 2020: deze cijfers worden in mei 2021 verwacht.





 

 
Toelichting
In deze grafiek de ontwikkeling van het aantal banen op de toplocatie "luchthaven". Het betreft de banen op de werklocaties van de voormalige luchthaven (Technology Base, Deventer Poort en de werkparken van Van Eck). Bron: monitor van de Provincie en gemeente Enschede (I&O Research)

Streven: het streven in deze grafiek is per 2019 aangepast. Het oorspronkelijke streven was grotendeels gebaseerd op de plannen van Lithium Werks (groei met 300 banen per jaar vanaf 2020). Nu de plannen van Lithium Werks niet doorgaan, is een streven van 25 banen per jaar meer realistisch. Daarom is de streefwaarde vanaf 2023 naar beneden bijgesteld.

Realisatie 2020: deze cijfers worden in mei 2021 verwacht


  
 
 
Toelichting
In deze grafiek staan het aantal banen van drie belangrijke binnenstadsgebieden: het kernwinkelapparaat, de kantoorlocatie stationsomgeving en de kantoorlocatie Stadsweide (inclusief het voormalige MST aan het Ariënsplein). De daling in 2017 in het aantal banen komt door de verplaatsing van de banen van het MST Ariënsplein naar het Koningsplein. Bron: Vestigingenregistratie Enschede

Streven: de streefwaarde (een groei met 150 banen per jaar) is gebaseerd op de sterker wordende functie van de binnenstad in de Euregio (voorzieningen, komst bioscoop, vernieuwing van winkels en horeca) en de ontwikkeling van de stadscampus met woon/werkfuncties, onderwijs, bedrijvigheid, diensten etc.

Realisatie 2020: deze cijfers worden in mei 2020 verwacht.



      
Acties 2020
CN20 JR20
Aantal acties: 5

01. We dragen bij aan de versterking van de regionale topwerklocaties. 
 
02. We voorzien het evenemententerrein van ADT van een passende planologische regeling. 
 
03. We voeren de gebiedsstrategie Kennispark uit 
 
04. Door ontwikkeling Stadscampus/Connect-U en De Kop 
De ontwikkeling van business-communities verloopt langzamer dan verwacht, onder meer als gevolg van Corona-effecten op het bedrijfsleven. In 2021 wordt hier verder aan gewerkt. Wat betreft de Kop gaat de herinrichting van de openbare ruimte conform planning. De vastgoedontwikkeling kent vertraging waardoor het in procedure brengen van het bestemmingsplan wordt doorgeschoven naar 2021.
05. [GESTOPT] Lithium Werks 
 
Bijdrage verbonden partij: Technology Base
Deze verbonden partij werkt aan de transformatie van de voormalige Luchthaven Twente naar een vliegwiel voor een economisch sterker en duurzamer Twente. Veel van de opgaven zijn inmiddels gerealiseerd (nieuwe natuur, woonparken). De focus ligt nu op de ontwikkeling van het bedrijvenpark TB en Twente Airport. De kaveluitgifte op het bedrijvenpark komt nog niet op gang, vooral door de onduidelijkheid rond het stikstofvraagstuk. Verder is in 2020 geïnvesteerd in de ‘garagefunctie’ van Twente Airport. Twente Airport had in 2020 te maken met het geschil met de Inspectie Luchtvaart en Transport over het veiligheidscertificaat van de luchthaven en tevens waren er stikstofbeperkingen. Daarom is eind 2020 een nadere oriëntatie op de toekomst als onderhoudsluchthaven gestart. Dit heeft effect op de organisatie van de GR Technology Base/Twente Airport. De GR heeft in 20202 een negatief resultaat geboekt van ca 1,6 miljoen euro (waarvan 1,1 miljoen euro voor Twente Airport), waar de gemeente voor de helft in deelneemt.
.

Legenda: = loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect; = loopt achter, bijsturing mogelijk;  = conform verwachting; = boven verwachting;  = neutrale wijziging.


1.03 In Enschede kunnen bestaande en nieuwe bedrijven groeien en innoveren

De basis van onze economie zijn onze bestaande bedrijven. Op regionaal niveau vindt acquisitie plaats in de sectoren High Tech Systems en Materials (HTSM) en logistiek. Hiernaast acquireren we zelf op enkele voor Enschede specifieke sectoren: zakelijke dienstverlening, ICT en winkels voor de binnenstad. Acquisitie gebeurt heel gericht en is afgestemd op het profiel van onze regio en stad. Voor alle bedrijven (bestaand en nieuw) gaan we een goede dienstverlening bieden, zorgen we voor digitale bereikbaarheid, bieden we ondersteuning van netwerken voor starters, start ups en scale ups en innovatie (Novel-T), bevorderen we internationalisering, hebben we aandacht voor het arbeidsmarktbeleid en voor een aantrekkelijke werkomgeving.

Indicatoren 
Aantal indicatoren: 2
 
 
Toelichting
In deze grafiek is de ontwikkeling te zien van het totaal aantal banen in Enschede. De banengroei is een resultaat van inzet op bereikbaarheid van banen en van aantrekken en vasthouden van talent. Bron: Vestigingenregistratie Enschede

Streven: het streefgetal is gebaseerd op de landelijke verwachtingen in banengroei (1,4% groei per jaar vanaf 2019). Bron: CBS/UWV

Realisatie 2020: deze cijfers worden in mei 2020 verwacht



 

 
Toelichting
In deze grafiek is de ontwikkeling van het bruto regionaal product (BRP) van Enschede te zien. Het BRP zegt iets over de samenstelling van de economische sectoren in een gemeente en de toegevoegde waarde per baan. Het BRP wordt berekend met behulp van gegevens van het CBS (nationale rekeningen) en werkgelegenheidsgegevens (LISA). In 2019 blijkt dat het CBS de realisatiecijfers met terugwerkende kracht heeft aangepast. De aangepaste realisatiecijfers liggen iets hoger dan vorig jaar werd aangegeven door het CBS. Dit is nu verwerkt in bovenstaande grafiek. Het streven is hierop ook aangepast (met het nieuwe cijfer voor 2018 als uitgangspunt). Bron: CBS

Streven: het streven is het BRP harder te laten stijgen dan de landelijke prognose (een stijging van 1,8% per jaar vanaf 2018, bron: CPB). We hopen met ontwikkelingen op de toplocaties, ondersteuning van innovatie en inzet op goede voorzieningen een sterkere samenstelling in sectoren te krijgen en meer toegevoegde waarde per baan. Het streven is vastgezet op de gegevens van vorig jaar, maar zou eigenlijk hoger moeten liggen na de aanpassing van de realisatiecijfers.
Realisatie 2020: dit cijfer is pas in april/mei bekend


  
        
Acties 2020
CN20 JR20
Aantal acties: 4

01. Invulling geven aan bezuiniging Ondernemersloket  
 
02. Verbinden arbeidsmarktbeleid met economie. 
 
03. We evalueren startup Twente. 
 
04. We starten met de uitvoeringsagenda visie werklocaties. 
 
05. We komen met een voorstel voor een broedplaatsen- en ateliersbeleid. 
 
Bijdrage verbonden partij:XL Businesspark Twente/Regionaal Bedrijventerrein RBT
 
.

Legenda: = loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect; = loopt achter, bijsturing mogelijk;  = conform verwachting; = boven verwachting;  = neutrale wijziging.

2. Talent wordt aangetrokken en vastgehouden
De aantrekkelijkheid van een stad wordt in eerste instantie bepaald door de inwoners: het aandeel HBO en universitair opgeleiden en het aandeel creatieve klasse bepaalt de aantrekkelijkheid van de stad voor bedrijven en de economische groei. Economische groei is nodig om iedereen aan het werk te houden. Enschede heeft een relatief laag aandeel HBO en universitair opgeleiden. Dit beperkt de economische kansen van onze stad. Om hier verandering in aan te brengen, gaan wij meer inzetten op het aantrekken en vasthouden van HBO en universitair opgeleid talent. Hiervoor is het belangrijk dat de voorzieningen (wonen, cultuur, profilering) goed op orde zijn. We willen kwalitatief groeien om als stad sterker te worden.

Deze doelstelling hangt sterk samen met "de bereikbaarheid van banen wordt vergroot", "inwoners zijn gezond en actief" en "inwoners zijn financieel zelfstandig".

 

2.01 De stedelijke voorzieningen zijn attractief voor inwoners en bezoekers (nationaal en internationaal)

Een aantrekkelijke stad heeft een bruisende binnenstad, goede culturele voorzieningen, evenementen en voorzieningen als een internationale school. En dit is afgestemd op de wens tot het vasthouden van meer HBO en universitair opgeleiden.


Indicatoren 
Aantal indicatoren: 2
 
 
Toelichting
In deze grafiek staat het gemiddeld aantal weekbezoekers in de binnenstad. Dit gemiddelde aantal is tot en met 2017 gemeten op basis van handmatige tellingen. Deze tellingen vonden eens per jaar en tijdens winkeltijden plaats. Vanaf 2018 tellen we alle dagen, via wifisensoren en 24 uur per dag. Dit levert een trendbreuk op in de cijfers (omdat we nu 24 uur per dag tellen). Het getal van 2018 is het gemiddeld aantal weekbezoekers in de eerste helft van het jaar gebaseerd op wifitellingen. Bron: Locatus (2015-2017) en City Traffic (vanaf 2018)

Streven: het streven is gebaseerd op een verwachte toename van bezoekers door realisatie van nieuwbouwprojecten rondom de binnenstad, ontwikkeling van de stadscampus en verdere versterking van de positie van de binnenstad in de Euregio.

Realisatie 2020: in mei 2020 zijn de wifitellingen in onze binnenstad tijdelijk stopgezet. De realisatie van de bezoekersaantallen in 2020 is daarom gebaseerd op cijfers tot 1 mei 2020. De coronamaatregelen hebben in 2020 heel veel invloed gehad op het aantal bezoekers in de binnenstad. Op basis van het aantal inritten in de parkeergarages kunnen we zien dat het binnenstadsbezoek weer iets aantrekt na de eerste lockdown in maart maar niet meer terug komt op het oude niveau. Vanaf half december 2020 stort het binnenstadsbezoek zelfs helemaal in. Het aandeel Duitse bezoekers fluctueert ook met de maatregelen (die over de grens soms strenger zijn dan in Nederland of omgekeerd). Het dalende aantal bezoekers, het afzeggen van evenementen, het sluiten van horeca, culturele instellingen en uiteindelijk zelfs ook de winkels heeft grote impact op de bruisendheid van de binnenstad in 2020.


 

 
Toelichting
Cultuur en evenementen zijn belangrijke factoren voor een aantrekkelijke stad en goede stedelijke voorzieningen. Doel is dat dit totaal aantal stijgt. Indirect effect zijn meer bestedingen (o.a. restaurantbezoek) in de stad. De streefwaarden zijn het aantal bezoekers per jaar.

Realisatie: Het aantal fysieke bezoekers aan de culturele instellingen is in 2020 fors gedaald door Covid. Door de lockdown waren instellingen gesloten of konden beperkt open binnen de 1,5 meter. Vanaf de eerste lockdown zijn de instellingen op zoek gegaan naar alternatieven om met hun programma bezoekers te trekken. Dit is gebeurt bijv. door live streams van voorstellingen, Metro TV, samenwerkingen met RTV Oost en streaming van films. Met deze activiteiten zijn in totaal zo’n 345.000 kijkers getrokken. Op deze manier is de verbinding met het publiek gebleven en is het voor makers mogelijk om op te blijven te treden.

  
        
Acties 2020
CN20 JR20
Aantal acties: 6

01.We maken een nieuw evenementenbeleid 
Door corona en de effecten hiervan op het werkveld evenementen is de capaciteit ingezet op actuele vragen en acties uit het werkveld. Hierdoor zijn de werkzaamheden voor de beleidsnota uitgesteld naar 2021.
02. We faciliteren de realisatie van de Huiskamer van Enschede in het Wilmink theater, inclusief de verhuizing van de bibliotheek. 
Corona heeft een enorm effect op het culturele veld. Met name de partners Schouwburg en Metropool hebben te maken met een grote terugloop van bezoekers en daarmee inkomsten. Dit heeft effect op hun exploitaties en de investeringsbeslissingen die zij verantwoord kunnen nemen. Hoe en wanneer de beoogde partners van de Huiskamer weer een betrouwbare prognose van een meerjarenbegroting kunnen afgeven en daarmee verantwoord kunnen besluiten over investeringen is nog onduidelijk. De hoop is in 2021 een besluit te nemen. Alle partners, inclusief de gemeente, geloven nog steeds in het concept.
03. We maken een voorstel voor de korting op subsidies cultuur. 
Door besluitvorming van de Raad is deze actie niet meer actueel.
04. Voorbereiding op wijzigingen in de (5G) Telecommunicatiewet 
 
05. We willen beter inzicht in de ruimte die er voor deze initiatieven is in Enschede. 
 
Bijdrage verbonden partij: Twentse Schouwburg
 
.

Legenda: = loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect; = loopt achter, bijsturing mogelijk;  = conform verwachting; = boven verwachting;  = neutrale wijziging.


2.02 Het woningaanbod en de leefomgeving zijn attractief, veilig en toekomstbestendig

Als we meer HBO en universitair opgeleiden vast willen houden, dan moet het woningaanbod hier bij aansluiten. De kwalitatieve samenstelling van het woningaanbod is een aandachtspunt en we moeten kijken of we passende woningen hebben voor net afgestudeerden, expats en gezinnen. Als grootste stad van het oosten kunnen wij een grootstedelijk woonmilieu bieden. Het verdichten in het centrum hoort bij dit doel, evenals een aantrekkelijke leefomgeving en buitengebied.



Indicatoren 
Aantal indicatoren: 5
 
 
Toelichting
Dit cijfer is samengesteld uit verschillende waarderingsaspecten van de aantrekkelijkheid van de woonomgeving. De keuze is gebaseerd op studies van het Ministerie en de atlas voor Nederlandse gemeenten. Het gaat daarbij bijvoorbeeld over de mate van contact tussen buren, de hoeveelheid groen en water in de wijk, het percentage koopwoningen en het culturele aanbod.

Het realisatiecijfer 2020 is bij het opmaken van de jaarrekening nog niet bekend.

 

 
Toelichting
Het indexcijfer van de gemiddelde verkoopprijsontwikkeling bestaande woningen geeft informatie over de aantrekkelijkheid van Enschede in relatie tot Twente als geheel. Er is geen concreet streefcijfer aangegeven omdat een stijging van de gemiddelde verkoopprijs geen doel op zich is. Wel is een doel dat de ontwikkeling van de gemiddelde verkoopprijs bestaande woningen in Enschede boven het Twentse gemiddelde ligt. Dit is namelijk een indicatie dat de aantrekkelijkheid van Enschede zich positief ontwikkelt ten opzichte van de omliggende gemeenten. Bron: vastgoedrapportage Twente / Kennispunt.

Cijfer 2020 heeft betrekking op de eerste helft van 2020. Ten opzichte van voorgaande jaren is er geen Twents gemiddelde. Wel per zijn er indexcijfers per subregio's-woningmarkt. Op basis hiervan kunnen we concluderen dat de ontwikkeling 2015-2020 van Enschede nog steeds positiever is dan de rest van Twente. Wel was de stijging in de eerste helft van 2020 minder groot dan in de meeste andere Twentse gemeenten.

  
 
 
Toelichting
Als wij willen werken aan een evenwichtiger samenstelling van onze bevolking, dan moet onder andere de verhouding tussen de verschillende prijssegmenten van woningen veranderen (relatief minder goedkoop en meer duur). Bij nieuwbouw streven we naar een relatief groter aandeel in het duurdere segment. Dit zorgt ook voor doorstroming op de woningmarkt en daardoor ook voor aanbod voor starters op de woningmarkt. Bron: GBTwente

Het aandeel van de dure nieuwbouw in de totale gerealiseerde nieuwbouw is ook in 2020 toegenomen.


 

 
Toelichting
In het kader van de trek naar de stad, groeien vanuit het hart, het unieke hoogstedelijke woonmilieu dat Enschede kan bieden in en rondom de binnenstad om talenten vast te houden en aan te trekken, wordt gekeken of de inwonersaantallen in dit gebied ook stijgen. Bron: CBS/Kennispunt. De streefgetallen zijn gebaseerd op basis van de voorgenomen harde en als haalbaar ingeschatte zachte plannen in de periode 2021-2024. Eenpersoons woningen zijn in de prognose gesteld op bezetting door 1 persoon, meerpersoons woningen op een bezetting van 1,4. Twente.

Realisatie 2020: het aantal inwoners in het binnensingelgebied is in 2020 met 400 toegenomen. Dit is in de lijn met voorgaande jaren en het resultaat van inbreiding / verdichting in het binnensingelgebied. Projecten in en rond het centrum waar in 2020 woningen zijn opgeleverd zijn onder andere.:Ariënsplein, de Lasonderdriehoek, de Ambachtsschool, de Detakerk, Boddenkamp, Corberco / Melkhal en Centrumkwadraat (plandeel ’t Zeggelt) De komende 4 jaren staan in het binnensingelgebied ongeveer 1.600 woningen in de programmering (per 1-1-2021).

 

 
Toelichting
De score woonaantrekkelijkheid is een jaarlijkse (relatieve) score van onze stad in de Atlas voor Gemeenten. We laten hier de score zien zonder geografie omdat geografische factoren erg bepalend zijn voor onze eindscore (bereikbaarheid van banen, nabijheid natuurgebieden als de Veluwe en de zee). Aan onze geografische ligging kunnen we niet zoveel veranderen. De andere factoren die deze score bepalen zijn: cultureel aanbod, veiligheid, percentage koopwoningen, culinair aanbod, aanwezigheid universiteit en percentage vooroorlogse woningen. Hoe lager de score, hoe beter we scoren op de ranglijst. Bron: Atlas voor Gemeenten.

Streven: het streven is om weer op het niveau van 2017 te komen (12e van de ranglijst: een plek die past bij de omvang van onze gemeente).

Realisatie 2020: In 2020 is de relatieve score van Enschede op de woonaantrekkelijkheid weer gedaald. Het is een score die gerelateerd is aan scores van andere gemeenten in Nederland. In 2020 daalt de relatieve score op cultuur, stijgen we in rang voor wat betreft culinair aanbod. Voor het onderdeel “percentage koopwoningen” scoren we een 36e plek op de ranglijst. We hebben relatief een klein aandeel koopwoningen in onze stad. Als we willen stijgen, zou dit aandeel groter moeten worden.

 
 
Acties 2020
CN20 JR20
Aantal acties: 16

01. We maken een bestemmingsplan en grondexploitatie fase 1 Centrumkwadraat 
We hebben veel inzet gepleegd op realisatiestrategie voor de 1e fase. Een van de voorwaarden was het vinden van cofinanciering. Deze is gevonden in de 1e tranche van de bouwimpuls waarmee een Rijkssubsidie ontvangen van 3 mln en een bijdrage vanuit de provincie vanuit stadsarrangement van 1 mln. Hiermee heeft de gemeente de cofinancering veiliggesteld waarmee een financieel haalbaar bestemmingsplan in procedure kan worden gebracht. In het tweede kwartaal 2021 wordt de grondexploitatie aan de raad aangeboden. In 2021 wordt de raad een BP voorgelegd.
02. We stellen een ontwikkelkader op voor Cromhoffspark. 
Het concept ontwikkelkader is in oktober in de stadsdeelcommsie west gepresenteerd. Er wordt hard gewerkt om deze door te ontwikkelen tot een definitief ontwikkelkader. In december 2020 zijn er informatie bijeenkomsten (online) georganiseerd. 2e kwartaal 2021 (april 2021) wordt deze aangeboden aan de raad.

Parallel hieraan wordt gewerkt aan de ontwikkel- en realisatiestrategie en hoe we de samenwerking met de marktpartijen gaan vormgeven. Streven is om medio 2021 het bestemmingsplan op te stellen wat dan mogelijk het najaar 2021 in procedure kan gaan.

Vanaf 2021 willen we het tijdelijk gebruik rondom en in de Janninkhallen en drukpershal gaan intensiveren. Door ‘placemaking’ de gebiedsontwikkeling al organisch laten starten. Het gaat hierbij om tijdelijk gebruik wat passend is bij het concept Back to Basic en de principes ontmoeten, opladen en ontladen.

03. Bestuurlijk afwegingskader Gebiedsontwikkeling. 
De geplande ambtelijke capaciteit voor andere projecten is ingezet omdat het wenselijk was de voortgang hiervan te versnellen. Daardoor zijn we nog niet gestart met de werkzaamheden voor dit project.
04. Het maken van een Investeringsagenda Gebiedsontwikkeling. 
Het opstellen van een investeringsagenda gebiedsontwikkeling loopt mee in de opdracht ‘ versnelling projecten’ waarover uw raad voor de Zomernota 2021 wordt geïnformeerd.
05. We starten met de uitvoering van diverse deelprojecten uit de Dynamische Investeringsagenda Twekkelerveld. 
 
06. We starten met de uitvoering van de woonvisie en bijbehorende moties. 
 
07. Voorstel Visie Landelijk Gebied. 
Door de vertraging in de besluitvorming rond de Nota van Uitgangspunten wordt de conceptvisie naar verwachting in de eerste helft van 2021 besproken met de Raad.


08. We leggen een “integrale visie voor de openbare ruimte” voor aan de raad.  
 
09. We voeren de “motie bestrijding Eikenprocessierups” uit.  
 
10. We voeren pilots uit met andere vormen van plaagdierbestrijding in de openbare ruimte. 
 
11. Visie diepere ondergrond 
De visie op de bodem en ondergrond wordt in het eerste kwartaal van 2021 voorgelegd aan de Raad. Na aanvankelijke vertraging, omdat de samenwerking met Almelo en Hengelo bij het opstellen meer tijd kostte dan verwacht en door “coronavertraging”, ligt het proces nu op schema.
12. Het experimenteren met de privatisering bouwtoezicht 
Er bleek in 2020 weinig belangstelling vanuit de markt om mee te doen aan proefprojecten, ondanks dat de gemeente de extra kosten voor zijn rekening nam. Een aantal verwachte proefprojecten is niet doorgegaan.
13. Evalueren en eventueel optimaliseren van het beleid onzelfstandige woonruimte 
 
14. Optimaliseren van de inzet van de Bijzondere OpsporingsAmbtenaren domein I (BOA’s Handhaving openbare ruimte) 
Een landelijke benchmark heeft aangetoond dat Enschede ongeveer 10 fte BOA capaciteit te kort komt voor de noodzakelijke uitvoering van toezichttaken. Door de (veel) te krappe formatie is het optimaliseren van de inzet niet mogelijk gebleken. De toenemende maatschappelijke vraag naar toezicht en de coronacrisis hebben de prioriteringsdiscussie nog meer beïnvloed. De module informatie-gestuurd handhaven is geïmplementeerd, zoals aangegeven in de coronanota, is door de coronacrisis projectmatig werken op basis van deze module nog niet gestart.
15. We gaan de invoering van de omgevingswet voorbereiden 
 
16. het uitvoeren van een onderzoek naar mogelijke financieringsvormen om de wettelijke VTH-taken uit te voeren. 
Door het uitstel van de invoering van de Ow en de Wkb is het onderzoek niet in 2020 afgerond maar staat dit voor 2021 in de planning.
17. Verbeteren samenwerking met de OmgevingsDienst Twente (ODT) 
Er is nog geen oplossing gevonden voor het bestuurlijk conflict met de ODT. Er wordt op ambtelijk niveau wel goed samengewerkt waardoor de uitvoering niet lijdt onder dit conflict.
18. We starten met de ontwikkeling van Leuriks Oost 
Het bestemmingsplan en het exploitatieplan gaan in februari 2021 in procedure. De verwachting is dat het definitieve besluit voor de zomervakantie 2021 vastgesteld kan worden door de Raad. Dit is uiteraard afhankelijk van de ingediende zienswijzen. Het bouwrijp maken van het gebied zal starten zodra de zienswijze termijn voorbij is, zodat bij het van kracht worden van het bestemmingsplan ook direct gestart kan worden met de uitgifte van de kavels.
Bijdrage verbonden partij: Omgevingsdienst Twente
 
Bijdrage verbonden partij: Onderhoud Enschede
 
Bijdrage verbonden partij: Regio Twente


.

Legenda: = loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect; = loopt achter, bijsturing mogelijk;  = conform verwachting; = boven verwachting;  = neutrale wijziging.


2.03 Wij werken effectiever samen met de kennisinstellingen (UT, Saxion, Aki, ROC) en het bedrijfsleven op de opgave "aantrekken en vasthouden van talent”

Het aantrekken en vasthouden van talent is een opgave die we niet alleen kunnen trekken. We werken hierin nauw samen met de kennisinstellingen en het bedrijfsleven. Met de kennisinstellingen hebben we een strategische samenwerkingsagenda Smart Enschede opgesteld. Het samenwerken met de bedrijven is hier een onderdeel van.


Indicatoren 
Aantal indicatoren: 2
 
 
Toelichting
In deze grafiek is het migratiesaldo te zien per leeftijdsgroep. Om de grafiek leesbaar te houden is gekozen voor de leeftijdsgroepen tussen 15 en 40 jaar. Dit zijn ook de groepen waar we ons vooral op inzetten bij de doelstelling "aantrekken en vasthouden van talent". De migratie in de leeftijdsgroep 15-19 hangt sterk samen met het aantal jongeren dat in onze stad komt studeren. Bron: Basis Registratie Personen, bewerkt door Kennispunt Twente

Streven: we streven er naar om meer jongeren te trekken in de leeftijdsgroep 15-19 jaar en in de leeftijdsgroepen 20-40 hopen we dat er per saldo meer mensen blijven dan dat ze vertrekken uit onze stad.

Realisatie 2020: de coronacrisis heeft grote invloed op deze indicator. In 2020 trekken minder jongeren naar onze stad. Reden kan zijn dat nieuwe studenten meer thuis blijven wonen aangezien het hoger onderwijs op afstand werd gegeven in 2020. Ook de groep 20-24 jaar trekt per saldo meer weg uit onze stad. Ook dit kan weer samenhangen met het studeren op afstand (en het weer bij ouders in gaan wonen). Een lichtpuntje is dat in de leeftijdsgroep van 35-39 jaar per saldo meer mensen in Enschede blijven wonen. Het realiseren van nieuwbouwwoningen voor gezinnen zal daar aan hebben bijgedragen.


 

 
Toelichting
In deze grafiek staat het aantal studenten op de UT, Artez en Saxion (vestiging Enschede). Meer studenten in de stad, betekent een grotere groep die we potentieel kunnen binden aan onze stad. Bron: DUO, bewerkt door Kennispunt Twente

Streven: Saxion verwacht de komende jaren een lichte toename in het aantal studenten. De UT verwacht een iets sterkere groei in studentenaantallen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een toename in internationale studenten.

Realisatie 2020: In 2020 zien we een flinke stijging in het aantal studenten op Saxion en de UT. In het coronajaar besluiten meer Nederlandse jongeren in Nederland te blijven voor een studie (bachelor en master). En meer mensen besluiten door te leren of om- of bij te scholen. Buitenlandse studenten komen ook nog steeds (maar wel in mindere mate), en dan vooral uit Europa en minder vanuit landen elders ter wereld. De Nederlandse studenten blijven meer thuis wonen in 2020 door het onderwijs op afstand. Dit zien we terug in de stagnerende bevolkingsgroei in Enschede in 2020.



  
        
Acties 2020
CN20 JR20
Aantal acties: 2

01. We dagen studenten en talenten uit om samen met ons te werken aan vernieuwende oplossingen op het gebied van klimaatadaptatievraagstukken. 
 
02. Samen met de kennisinstellingen, het bedrijfsleven en andere instanties zetten we meer regie op de regionale talentopgave 
Er wordt, zoals aangegeven bij de coronanota, gewerkt aan een plan van aanpak, maar dat heeft dit jaar nog niet tot zichtbare resultaten geleid. De verwachting is dat er in 2021 concrete stappen worden gezet.
03. We leggen nieuwe accenten in het convenant met de kennisinstellingen 
Diverse vragen van de gemeente en van instanties in de stad zijn uitgezet bij het ENSCHEDELAB en bij het internationale netwerk ECIU, bijvoorbeeld over eenzaamheid en over digitale vaardigheden tijdens de Coronapandemie. Studenten van de vier kennisinstellingen hebben gewerkt aan bruikbare oplossingsrichtingen.
.

Legenda: = loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect; = loopt achter, bijsturing mogelijk;  = conform verwachting; = boven verwachting;  = neutrale wijziging.


2.04 De (inter)nationale branding van Enschede wordt versterkt

Om onze stad neer te zetten als aantrekkelijk voor talent is veel inzet nodig op positionering en profilering. We willen onze stad neerzetten als grensverleggend, innovatief, hip en slim. Hiernaast willen we ook een welcoming city zijn voor de toenemende stroom van buitenlandse studenten en kenniswerkers.


Indicatoren 
Aantal indicatoren: 2
 
 
Toelichting
.

 

 
Toelichting
De beroepsbevolking (alle mensen tussen 15 en 74 jaar die werken of beschikbaar zijn voor werk) stijgt in de grote steden door de trek naar de stad, maar daalde tot 2017 in Enschede. Door maatregelen op het gebied van bereikbaarheid van banen en het vasthouden van talent hopen we op termijn de dalende tendens van de beroepsbevolking iets te keren. Een groeiende beroepsbevolking (met een hoog opleidingsniveau) is een belangrijke vestigingsfactor voor bedrijven. Bron: CBS

Streven: we streven er naar om qua beroepsbevolking weer op het niveau van 2015 te komen.

Realisatie 2020: in 2020 blijft de beroepsbevolking stabiel. Een ontwikkeling die in lijn ligt met de stabilisatie van ons inwoneraantal. In 2020 nam vooral de migratie naar onze stad af. In 2020 zijn internationale bewegingen sterk teruggelopen door corona. Dit heeft zijn weerslag gehad op de komst naar Enschede van internationale studenten, kenniswerkers en arbeidsmigranten.


  
        
Acties 2020
CN20 JR20
Aantal acties: 4

01. We evalueren en actualiseren de strategische visie citymarketing en citybranding 
 
.

Legenda: = loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect; = loopt achter, bijsturing mogelijk;  = conform verwachting; = boven verwachting;  = neutrale wijziging.

3. Enschede is een duurzame en klimaatbestendige stad
Wereldwijd is er een opgave voor energietransitie, klimaatadaptatie en hergebruik van grondstoffen. Enschede moet hier ook een bijdrage in leveren.

 

3.01 Transitie naar duurzame energiebronnen en energietransitie

Wij streven naar verduurzaming van woningen, bedrijven, duurzame energievoorziening en het afkoppelen van panden van gas.

Indicatoren 
Aantal indicatoren: 5
 
 
Toelichting
Streven is dat panden steeds energiezuiniger worden. De streefcijfers zijn gebaseerd op een daling van 1,2% per jaar (zoals vastgesteld in het inmiddels afgelopen actieplan duurzaamheid).

Realisatiecijfer 2020 is bij het opstellen van de gemeenterekening nog niet bekend. Bron: Klimaatmonitor.

 

 
Toelichting
Streven is dat panden steeds energiezuiniger worden. De streefcijfers zijn gebaseerd op een daling van 1,2% per jaar (zoals vastgesteld in het inmiddels afgelopen actieplan duurzaamheid).

Realisatiecijfer 2020 is bij het opstellen van de gemeenterekening nog niet bekend. Bron: Klimaatmonitor.

  
 
 
Toelichting
Streven is dat panden steeds energiezuiniger worden. De streefcijfers zijn gebaseerd op een daling van 1,2% per jaar (zoals vastgesteld in het inmiddels afgelopen actieplan duurzaamheid).

Realisatiecijfer 2020 is bij het opstellen van de gemeenterekening nog onbekend. Bron: Klimaatmonitor.

 

 
Toelichting
Streven is dat panden steeds energiezuiniger worden. De streefcijfers zijn gebaseerd op een daling van 1,2% per jaar (zoals vastgesteld in het inmiddels afgelopen actieplan duurzaamheid).

Realisatiecijfer 2020 is bij het opstellen van de gemeenterekening nog onbekend. Bron: Klimaatmonitor.

 

 
Toelichting
Deze indicator is in ontwikkeling. Op dit moment is niet alle benodigde informatie voorhanden om de warmtelevering aan woningen in beeld te brengen. We gaan voor de nieuwe coalitieperiode op zoek naar een indicator die wel een realistisch beeld geeft van de ontwikkelingen.

 
 
Acties 2020
CN20 JR20
Aantal acties: 7

01. We starten met het maken van een transitieplan warmte voor Enschede (2020/2021). 
 
02. We maken een wijk uitvoeringsplan voor de wijk Twekkelerveld. 
We zijn in 2020 gestart met de voorbereidingen van een wijkuitvoeringsplan, de oplevering hiervan is in 2021. Door de vertraagde aanvraagmogelijkheid van de subsidie “proeftuin aardgasvrije wijken” en de samenhang met de in 2021 op te leveren Transitie Visie Warmte is versnelling niet mogelijk.
03. We vragen de subsidie “proeftuin aardgasvrije wijk” voor Twekkelerveld aan. 
De subsidie is aangevraagd, maar helaas niet toegekend.
04. Vaststellen energievisie. 
De Nota van Uitgangspunten is op 7 september door de raad vastgesteld. De energievisie is vertraagd en wordt begin 2021 ter visie gelegd. Vaststelling in de raad in 2021.


05. Faciliteren van de realisatie van de duurzame energieproductie. 
Nieuwe locaties worden in afwachting van de vaststelling van de kaders voor duurzame energieproductie (de Energievisie) alleen getoetst op potentiële haalbaarheid, maar niet in behandeling genomen.
06. Een aanpak voor de aanleg van zonnepanelen te leggen op daken, op onbebouwde ruimtes en op publieke en private gronden in het stedelijk gebied. 
 
07. In 2020 wordt voor een transformatiegebied samen met onze partners een integrale gebiedsaanpak een verkenning gedaan naar de ruimtelijke mogelijkheden en het beschikbare instrumentarium. 
In afwachting van de vaststelling van de kaders voor duurzame energieproductie is (de energievisie) deze verkenning niet gestart.


08. Het mogelijk maken van de ontwikkeling van drie windturbines. 
In afwachting van de vaststelling van de kaders voor duurzame energieproductie (de Energievisie) worden nieuwe locaties alleen getoetst op potentiële haalbaarheid, maar niet in behandeling genomen.
09. In het kader van de pilot van RWS wordt meegewerkt aan een verkenning voor de grootschalige opwek van energie langs de A35. 
 
10. Verkenning en analyse verduurzaming bedrijven terreinen. 
 
11. Concept-bod Regionale Energiestrategie (RES). 
 
12. Inzet strategische gronden in de duurzaamheidsopgave. 
In afwachting van de vaststelling van de kaders voor duurzame energieproductie (de Energievisie) worden nieuwe locaties alleen getoetst op potentiële haalbaarheid, maar niet in behandeling genomen.
13. Inrichten oplaadstations parkeergarages. 
 
14. We maken een plan voor zero emissie binnenstadsdistributie. 
 
15. Via de SMARTapp stimuleren we gedragsverandering (fietsen in plaats van auto rijden). 
 
16. We stimuleren het gebruik van elektrische auto’s. 
 
.

Legenda: = loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect; = loopt achter, bijsturing mogelijk;  = conform verwachting; = boven verwachting;  = neutrale wijziging.


3.02 Naar een klimaatadaptief Enschede

De aanpak van hittestress en wateroverlast zijn de belangrijkste onderdelen van deze doelstelling. Er moet meer kwalitatief groen in de stad komen, meer wateropvang (aan het oppervlak en grondwater), biodiversiteit en smart sustainability.

 

              
Acties 2020
CN20 JR20
Aantal acties: 2

01. Doorontwikkeling stedelijke natuur- en waterkansenkaart. 
 
02. Samen met bewoners en instanties uitvoeren van initiatieven biodiversiteit. 
 
03. We dragen actief bij aan het traject van de Provincie om te komen tot een plan van aanpak voor de aanpak van invasieve exoten.  
 
04. We geven verder invulling aan het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie.  
 
05. Bevorderen klimaatadaptatie op particulier terrein.  
 
.

Legenda: = loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect; = loopt achter, bijsturing mogelijk;  = conform verwachting; = boven verwachting;  = neutrale wijziging.


3.03 Optimaal hergebruik van producten en grondstoffen (circulaire economie)

Afval wordt steeds beter gescheiden en draagt daarmee bij aan optimaal hergebruik.

Indicatoren 
Aantal indicatoren: 2
 
 
Toelichting
Hoe beter het huishoudelijk afval wordt gescheiden, hoe meer er ingezet kan worden op hergebruik, recycling en terugwinning van grondstoffen. Op 1 januari 2021 is er gestart met het keuzemodel afval bij laagbouw (o.a. invoering oranje minicontainer) en de gescheiden inzameling van GFE bij hoogbouw. De verwachting is dat het afvalscheidingsresultaat in 2021 rond de 70% gaat uitkomen.

Realisatie 2020: het scheidingspercentage is gestegen van 65% naar 67%. De hoeveelheid restafval is weer opgelopen van 136 kg naar 147 kilogram per inwoner terwijl de doelstelling is: 50 kg per inwoner per jaar in 2030.
De corona-crisis is de oorzaak: over de gehele linie is er 10% meer afval ingezameld en gebracht (wat voor een deel uit het bedrijfsafval is verdwenen nu we met ze allen thuis zitten en dan ook aan het opruimen zijn geslagen en in de tuin bezig). We zijn wel goed blijven scheiden. De hoop is dat scheidingspercentage op hetzelfde niveau blijft of nog verder oploopt en het aanbod (totaal en ook qua restafval) weer terug loopt als de coronacrisis voorbij is.


 

 
Toelichting
Hoe beter het huishoudelijk afval wordt gescheiden, hoe minder restafval vrijkomt en er meer ingezet kan worden op hergebruik, recycling en terugwinning van grondstoffen. Op 1 januari 2021 is er gestart met het keuzemodel afval bij laagbouw (o.a. invoering oranje minicontainer) en de gescheiden inzameling van GFE bij hoogbouw. De verwachting is dat de hoeveelheid restafval in 2021 rond de 125 kilogram per inwoner zal uitkomen. Echter met jaargang 2020 zitten we weer op het niveau van 2017/2018. Deze "terugval" is de wijten aan de corona-crisis waar over de hele linie z'n 10% meer huishoudelijk afval is aangeboden. Het betreft zowel de gescheiden stromen als het restafval en dit verklaart dat het scheidingspercentage wel op niveau blijft (half procent erbij). Thuiswerken was dit jaar de trend waardoor een deel van wat normaal bedrijfsafval zou zijn, verschoven naar het huishoudelijk afval. Verder heeft het thuisklussen en werken in de tuin bijgedragen aan meer grof huishoudelijk afval.

  
        
Acties 2020
CN20 JR20
Aantal acties: 1

01. Gescheiden inzameling van Groente, Fruit en Etensresten bij hoogbouw. 
De invoering van de gescheiden inzameling van GFE verloopt naar verwachting. Vanaf 1 januari 2021 is het systeem volledig operationeel en kunnen de inwoners van hoogbouw het GFE (via het gfe-bakje) gescheiden wegbrengen. Er zal minder restafval overblijven wat bijdraagt aan de doelstelling van een Afvalloos Twente.
02. Implementatie keuzemodel laagbouw 
De implementatie van het keuzemodel bij laagbouw verloopt naar verwachting. Alle bewoners van laagbouw hebben de gewenste minicontainers ontvangen. Vanaf 1 januari 2021 wordt het verpakkingenafval (dan ook via de minicontainer) en restafval 1 keer in de 4 weken bij laagbouw ingezameld.
03. Vermindering illegale bijplaatsingen en dump van afval. 
Door de coronacrisis lijkt er sprake van een geringe toename van bijplaatsingen. We zijn volop bezig bij te sturen. De voorbereiding voor een pilot met cameratoezicht bij 3 hotspots loopt en wordt naar verwachting in het eerste kwartaal 2021 geïmplementeerd.
Bijdrage verbonden partij: Twence
 
Bijdrage verbonden partij: Twente Milieu


.

Legenda: = loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect; = loopt achter, bijsturing mogelijk;  = conform verwachting; = boven verwachting;  = neutrale wijziging.

 

Wettelijk verplichte indicatoren

Op grond van het Besluit begroting en verantwoording zijn onderstaande indicatoren opgenomen. De indicatoren gelden voor iedere gemeente en zijn bedoeld om gemeenten met elkaar te kunnen vergelijken. Dit is mogelijk via www.waarstaatjegemeente.nl

  

  Beleidsveld Naam indicator Eenheid Jaar Score Bron
14. 3. Economie Functiemenging %  2019 54,4 LISA
16. 3. Economie Vestigingen (van bedrijven) Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar  2019 119,1 LISA
21. 6. Sociaal domein Banen Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar  2019  829,7 LISA
24. 6. Sociaal domein Netto arbeidsparticipatie % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking  2019 64,0 CBS
26. 6. Sociaal domein Werkloze jongeren % 16 t/m 22 jarigen  2019 2 CBS
27. 6. Sociaal domein Personen met een bijstandsuitkering Aantal per 10.000 inwoners  2020 766,6 CBS
28. 6. Sociaal domein Lopende re-integratievoorzieningen Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar  2020 233,0 CBS
33. 7. Volksgezondheid en Milieu Omvang huishoudelijk restafval Kg/inwoner  2019 121,1 CBS
34. 7. Volksgezondheid en Milieu Hernieuwbare elektriciteit % (geen cijfers 2019 en 2020 bekend)  2018 3,5 RWS

.. Wat heeft het gekost?

In onderstaande taartdiagram zijn de gerealiseerde lasten per product weergegeven.

 

Duurzaam wonen, leven en werkenBedragen x 1.000 eurosBegroting (primair)Begroting(na wijziging)RealisatieSaldo (- = nadeel)
Lasten152.971171.232165.8965.336
Baten83.449105.858102.353-3.505
Gerealiseerde saldo van baten en lasten69.52265.37463.5431.830
Storting reserves4.3708.70811.155-2.447
Onttrekking reserves5.6904.1312.665-1.465
Gerealiseerde saldo van mutaties reserves-1.3204.5778.489-3.912
Resultaat68.20269.95172.033-2.082

Toelichting

 

Het resultaat van het begrotingsprogramma Duurzaam Wonen, leven en werken bedraagt 2 miljoen negatief. Het negatieve resultaat bestaat uit het saldo van de voordelen en nadelen in 2020. Zonder de corona compensatie van andere overheden was het tekort aanzienlijk hoger geweest (1.7 miljoen euro).

 

Ontvangen compensatie Corona verwerkt in jaarrekening 2020;

  • Parkeren                                    650.000
  • Markten                                       46.000
  • Vergunningen (evenementen)         50.000

 

Daarnaast zijn een deel van de compensatiemiddelen corona doorgezet naar 2021. De gemeenteraad heeft daarover in de december 2020 een besluit genomen.

 

Minder noodzakelijk onderhoud en uitstel van werkzaamheden op de Begraafplaatsen leidt tot een voordeel van 92.000 euro op het product begraven.

Het product Beheer en Onderhoud Openbare sluit af met een nadelig saldo van 221.000 euro hoofdzakelijk als gevolg van het besluit om de marktkooplieden te compenseren voor de marktgelden, minder opbrengsten kermis Volkspark en verschuldigde vennootschapsbelasting.

Het resultaat op Bestemmen, Vergunnen, Toezicht en Handhaving is 189.000 euro nadelig. Ten dele ontstaan door extra kosten invoering Omgevingswet, extra inhuur, hogere opbrengsten leges, ontvangen dwangsommen en bijdragen derden.

  

Het resultaat van het product cultuur is 344.000 euro nadelig door een gemeentelijke bijdrage in de Matchingsgelden Rijk (Corona, 434.000 euro), extra subsidies corona aan instellingen en terugontvangen subsidies evenementen.

 

Het product Locatieontwikkeling sluit af met een voordelig resultaat van 457.000 euro.

Dit wordt veroorzaakt door:

  • Regionaal Bedrijven Terrein (RBT) voorziening verlaagd (1.873.000 euro voordelig);
    • De resultaten van het RBT zijn verbeterd, het te verwachten tekort is aanzienlijk gedaald. 23% daarvan komt ten gunste van de gemeente Enschede.
  • Technology Base (TB) voorziening verhoogd (915.000 euro nadelig);
    • De grondexploitatie voor TB is verslechterd ca. 0,8 miljoen euro, de exploitatie overige baten en lasten heeft een positief resultaat van ca 0,3 miljoen euro en het resultaat van de luchthavenexploitatie kent in 2020 een negatief resultaat van ca 1,1 miljoen euro. Per saldo is sprake van een negatief resultaat van ca 1,6 miljoen euro, waar gemeente en provincie voor de helft in deelnemen.

  • plankosten projectorganisatie initiatief- en definitiefase (501.000 euro nadelig).

 Het parkeerbedrijf Enschede (PBE) heeft in 2020 een tekort van 1.9 miljoen euro gerealiseerd ondanks een compensatie van de rijksoverheid van 1,65 miljoen euro.

 

Het resultaat op het product Stedelijke ontwikkeling 453.000 euro nadelig door het niet volledig in kunnen vullen van een taakstellingen en extra kosten uitvoering DIA.

 

Het product Verkeersinfrastructuur en beleid sluit af met een voordelig resultaat van 135.000 euro.

Dit betreft de lagere lasten van het project voor de invoering van het nieuwe brommers- en scooterbeleid in de binnenstad.

 

Het product Versterken economische structuur sluit af met een voordelig resultaat van 440.000 euro door lagere bijdrage aan de Agenda van Twente en minder plankosten Kennispark en Technology Base 

 

Een uitgebreidere financiële toelichting is opgenomen in hoofdstuk 8.2.