6. Bijlagen

6.1. Incidentele baten en lasten

A. Incidentele baten en laten

Programma
Toelichting/omschrijving 
(bedragen in 1.000 euro)
 2021  2022  2023  2024
  Baten Lasten Baten Lasten  Baten Lasten  Baten Lasten
Samenleving en bestuur                 
Vervolg wegwerken archiefachterstanden    50    50        
Achterblijven afbouw DDC icm opbouw TIB    100    50        
Pilot project Roma & Sinti  35  35            
Versterking aanpak ondermijning 2.658 2.658            
Subtotaal Samenleving en bestuur 2.693  2.843    100        
Duurzaam wonen, leven en werken                
                 
Implementatie omgevingswet    550    550    150    
Frictiekosten gevolgen wet Wkb        150    75    
Omgevingsdienst Twente    327            
Intensivering Economie - Talent - Samenwerking Kennisinstellingen    50    50        
Intensivering Economie - Toplocaties    150            
Intensivering Economie - Binnenstad    200    125        
Intensivering Economie - Kennispark    50            
Intensivering Economie - Technology Base    50    50        
Intensivering Economie - Foundersbijdrage Novel-T    275    275        
RBT Bijdrage Parkmanagement en BOVO afdracht    502            
Duurzaamheid    250    125        
Subtotaal Duurzaam wonen, leven en werken     2.404    1.325    225    
Vitaal en sociaal                
Project Menzis 53 53 35 35        
Zwembad        608    100    
Geweld hoort nergens thuis 75 75            
Landelijke voorziening vreemdelingen 31 31            
Actieprogramma Dak- en thuisloze jongeren 20 20            
LHBTI emancipatiebeleid 20 20 20 20        
Brede aanpak dak- en thuisloosheid 604 604            
Subtotaal Vitaal en sociaal 803 803 55 663    100    
Financiën en organisatie                
Informatie Investerings Plan   721            
Uitgaven in verband met Wet- en regelgeving   150   50        
Financiële basis op orde    600            
Applicatiebeheer IT   165   135        
Subtotaal Financiën en organisatie    1.636    185        
Totaal 3.496 7.686 55 2.273    325    

 

Toelichting

 

Samenleving en bestuur

 

Vervolg wegwerken archiefachterstanden

In het middelenkader is er incidenteel geld beschikbaar gesteld om het analoge archief van 700m2 strekkende meter te bewerken. 

 

Achterblijven afbouw DDC icm opbouw TIB

Door alle ontwikkelingen is er veel personeelsverloop geweest, zijn er knelpunten ontstaan en is het afbouwen van formatie bij DDC gestagneerd. We zijn hierdoor gedwongen om, via inhuur, voor de korte termijn in voldoende formatie te voorzien. Dit om de continuïteit van de gehele organisatie te borgen.

Anderzijds moeten we weer bouwen aan een kwalitatief structurele bezetting van beide teams TIB en DDC. Vervolgens moeten we de transformatie van het informatiebeheer weer opnieuw oppakken met de nieuwe teams, een uitdagend programma voor de komende jaren, waarvoor gedurende die komende twee jaar extra budget noodzakelijk is.

 

Pilot project Roma & Sinti

Via de algemene uitkering heeft de gemeente Enschede extra middelen ontvangen voor 2020 en 2021 voor een pilot om Roma en Sinti jongeren toe te leiden naar de arbeidsmarkt door een verbeterende onderwijsparticipatie.

 

Versterking aanpak ondermijning

In de begroting 2020 en 2021 zijn de incidentele middelen opgenomen verkregen vanuit de subsidie 'Versterking aanpak ondermijning'.

Deze subsidie is toegekend aan het  Riec, hierdoor zijn de inkomsten en de uitgaven verhoogt en budget neutraal in de begroting opgenomen.

 

 

Duurzaam wonen, leven, werken

 

Implementatie omgevingswet
In de Begroting 2017 t/m 2022 zijn incidentele middelen opgenomen voor de implementatie van de omgevingswet. Aanvullend zijn in de zomernota 2020 aanvullende middelen toegekend voor de invoering van de lokale ICT-applicaties (250.000 euro) en frictiekosten voor het wegvallen van leges in 2022 (250.000 euro) en 2023 (150.000 euro).

 

Frictiekosten gevolgen wet Wkb

Door de invoering van de wet Kwaliteitsborging (Wkb) per 1-1-2022 zullen werkzaamheden verschuiven van de gemeente naar de markt. In de zomernota 2020 zijn voor de frictiekosten middelen toegekend voor de jaren 2022 (150.000 euro) en 2023 (75.000 euro).

 

Omgevingsdienst Twente
Uit het flankerend beleid is voor de jaar 2021 een budget toegekend voor het ODT (100.000 euro). Daarnaast is vanuit de zomernota 2019 een budget toegekend voor 2021 (227.000 euro).

 

Intensivering Economie

In het coalitieakkoord 2018-2022 is afgesproken extra te gaan investeren in de economische ontwikkeling van Enschede.

 

Bijdrage RBT Parkmanagement en bovo-afdracht

In de raadsbesluit van 31 oktober 2016 Financiële effecten Richting aan Ruimte zijn ook tot en met 2021 middelen begroot voor een bijdrage aan het RBT inzake investeringen in parkmanagement en de bovo-afdracht. Voor afloop van deze budgetten zullen nieuwe afspraken met het RBT gemaakt moeten worden voor de toekomst.

 

Duurzaamheid
Conform het coalitieakkoord 2018-2022 is tot en met 2021 jaarlijks 250.000 euro beschikbaar voor duurzaamheid. In het jaar 2022 is voor duurzaamheid 125.000 euro beschikbaar.

 

Vitaal en sociaal

 

Project Menzis

Dit betreft het project "Sporten op Rezappt" waarin de gemeente Enschede, Sportaal en zorgverzekeraar Menzis hun krachten bundelen, als onderdeel van de lokale werkagenda Gezond Meedoen

 

Zwembad

Dit betreft de  voorkeur voor scenario 1, met het openhouden van Het Slagman tot 2028. Dat voorziet de komende jaren in voldoende zwemwater voor de verschillende doelgroepen. Hierbij is sprake van een incidenteel knelpunt voor frictiekosten. Dit betreft de frictiekosten als gevolg van de afboeking van de boekwaarde van het Aquadrome voor 608.000 euro in 2022 en frictiekosten personeel voor 100.000 euro in 2023.

 

Geweld hoort nergens thuis

Voor het meerjaren programma 'geweld hoort nergens thuis' is er via de meicirculaire 2019 voor een periode van drie jaar (2019-2021) een bedrag van 75.000 euro oer jaar beschikbaar gesteld voor het aanstellen van een regionale projectleider.

 

Landelijke voorziening vreemdelingen

Voor de ontwikkeling van een landelijke vreemdelingenvoorzieningen (LLV) zijn er via de meicirculaire 2019 voor een periode van 3 jaar incidenteel middelen beschikbaar gesteld.

 

Actieprogramma Dak- en thuisloze jongeren

Gemeente Enschede doet als Centrumgemeente mee aan het landelijk actieprogramma dak- en thuisloze jongeren. Hiervoor zijn in de septembercirculaire 2019 incidenteel middelen beschikbaar gesteld.

 

LHBTI-emancipatiebeleid

De gemeente Enschede is een regenboogstad, waarbij we samen werken aan het vergroten van de sociale acceptatie en veiligheid van lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen, transpersonen, mensen met een interseksuele conditie (LHBTI+).

Voor verlenging van het LHBTI-beleid is in de septembercirculaire 2019 een bijdrage beschikbaar gesteld.

 

Brede aanpak dak- en thuisloosheid

In de septembercirculaire 2020 heeft het Rijk middelen beschikbaar besteld om dak- en thuisloosheid zoveel mogelijk wil voorkomen en ervoor wil zorgen dat niemand op straat hoeft te slapen. Gemeente Enschede ontvangt deze middelen als Centrumgemeente. 

 

Financiën en organisatie

 

Informatie Investering Plan 

Incidenteel zijn middelen beschikbaar gesteld als cofinanciering voor informatie-investeringsprojecten.

 

Uitgaven in verband met wet- en regelgeving 

Om te voldoen aan nieuwe wet- en regelgeving is in  2021 150.000 euro incidenteel beschikbaar gesteld. 

 

Financiële basis op orde

In het middelenkader 2020 is er incidenteel geld beschikbaar gesteld voor het toekomstbestendig maken en op orde krijgen van de 'Financiële Basis'.

Applicatiebeheer IT 

In het middelenkader is incidenteel budget beschikbaar gesteld om de komende 5 jaren het applicatiebeheer efficiënter vorm te kunnen geven. Veranderingen in de bedrijfsvoering zijn de laatste jaren in een stroomversnelling geraakt. Een van de oorzaken hiervan is het tempo waarin IT zich is gaan ontwikkelen en de mate waarin nieuwe technologieën worden ingezet binnen de gemeente. Voor de komende jaren is extra capaciteit benodigd om zowel kwantitatief als kwalitatief te kunnen aansluiten op veranderingen in de bedrijfsvoering. 

 

B. Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

Programma Reserve Onttrek-kingen 2021 Stort-ingen 2021 Onttrek-kingen 2022 Stort-ingen 2022 Onttrek-kingen 2023 Stort-ingen 2023 Onttrek-kingen 2024 Stort-ingen 2024
Duurzaam wonen leven en werken Kapitaalslasten 0 1 0 1 0 1 0 1
Financiën en organisatie IT Gemeentebrede software 209 260 250 260 272 260 373 260
Financiën en organisatie Vervanging ICT 2.222 2.127 2.112 2.130 2.449 2.008 1.892 1.911
Financiën en organisatie H&S Werkplekinrichting 563 526 641 524 611 525 613 527
Financiën en organisatie Kostprijsdekkende huur 1.342 0 1.342 0 1.342 0 1.342 0
Financiën en organisatie Kapitaalslasten vervangingsinvesteringen sport 128 0 128 0 128 0 0 0
Financiën en organisatie Kapitalslasten Brede Scholen 581 510 576 510 535 510 535 513
    5.045 3.424 5.049 3.425 5.337 3.304 4.755 3.212
Saldo mutatie structureel   1.621 1.624 2.033 1.543

 

6.2. Staat van reserves

Bedragen x  1.000 Euro   Soort reserves Stand 31-12-2020 Stortin-gen 2021 Onttrek-kingen 2021 Eind-stand 2021 Eind-stand 2022 Eind-stand 2023 Eind-stand 2024
Samenleving en Bestuur
Integraal Veiligheidsplan BR Ov 21 0 0 21 21 21 21
Raadsimpulsen BR Ov 100 0 0 100 100 100 100
Reserve wijkbudgetten BR Ov 87 0 0 87 87 87 87
Totaal  Samenleving en Bestuur 207 0 0 207 207 207 207
Duurzaam wonen, leven en werken
Egalisatiereserve Markten BR Ov 61 0 0 61 61 61 61
Gebiedsontwikkeling BR Ov 790 150 0 940 1.090 1.240 1.390
Herstel opgebroken bestrating BR Ov 154 0 0 154 154 154 154
Landinrichting BR Ov 110 0 0 110 110 110 110
Majeure investeringsopgaven BR Ov 943 0 0 943 943 943 943
Nog uit te voeren werkzaamheden BR Ov 4.741 400 50 5.091 5.041 5.041 5.041
Res exploitatieresult bouwvergunning BR Ov 376 0 0 376 376 376 376
Reserve duurzaamheid BR Ov 679 0 250 429 179 179 179
Reserve grondbedrijf Alg 12.897 327 882 12.342 11.619 11.308 10.998
Reserve kapitaallasten BR Kap 94 1.401 0 1.495 2.068 2.069 2.070
Reserve mobiliteit BR Ov 13.337 1.813 2.315 12.834 11.573 11.015 10.494
Reserve Monumentenbeleid BR Ov 73 0 3 71 69 67 67
Reserve Muziekfonds BR Ov 51 0 30 21 21 21 21
Reserve parkeren BR Egal 2.973 0 272 2.702 2.499 2.314 2.048
Reserve stadsverfraaiing BR Ov 265 0 0 265 265 265 265
Totaal  Duurzaam wonen, leven en werken 37.543 4.091 3.801 37.832 36.065 35.162 34.214
Vitaal en Sociaal
Asiel & Integratie BR Ov 171 0 171 0 0 0 0
Dienstreserve DCW BR Ov 541 0 68 473 407 340 274
Egalisatiereserve Beschermd Wonen BR Egal 6.802 0 0 6.802 6.802 6.802 6.802
Gezond Meedoen convenant Menzis BR Ov 51 0 25 26 1 1 1
Integratie AZC in de wijk BR Ov 102 0 0 102 102 102 102
LEA BR Ov 178 0 0 178 178 178 178
Re-Integratie en Inburgering BR Ov 600 0 0 600 600 600 600
Res Gemeentelijkesociale huisvesting BR Ov 250 0 30 221 191 162 132
Res Maat. opvang en verslavingzorg BR Ov 373 0 0 373 373 373 373
Reserve Sociaal Fonds BR Ov 863 0 863 0 0 0 0
Reserve Vrouwenopvang BR Ov 728 0 0 728 728 728 728
Vervangingsinvestering sport BR Kap 384 0 128 256 128 0 0
Totaal  Vitaal en Sociaal 11.043 0 1.285 9.758 9.509 9.285 9.189
Financien en Organisatie
Flankerend beleid BR Ov 3.053 790 1.666 2.177 1.482 797 797
H&S - Leegstandsreserve BR Ov 860 80 57 884 964 1.045 1.125
H&S - Werkplekinrichting BR Kap 1.326 526 564 1.289 1.171 1.085 1.000
Investering externe activiteiten BR Ov 188 0 0 188 188 188 188
IT - Gem.brede software BR Kap 549 260 209 600 609 597 483
Onderwijshuisvesting BR Kap 2.437 3.915 3.944 2.407 2.688 3.564 4.977
Vastgoed BR Kap 8.541 735 2.319 6.957 6.715 6.607 8.122
Vervanging ICT BR Kap 2.344 2.127 2.222 2.249 2.267 1.827 1.845
Weerstandvermogen Alg 47.047 18.558 27.246 38.360 39.709 42.838 45.092
Totaal  Financien en Organisatie 66.345 26.992 38.226 55.111 55.793 58.547 63.629
Totaal - Generaal 115.139 31.083 43.312 102.909 101.575 103.202 107.240

Toelichting op de reserves
De doelstellingen van de reserves zijn toegelicht met behulp van zogenaamde mouse-overs op de website. De mutaties van de verschillende reserves komen in hoofdstuk 3 en 6.4 aan de orde, bij de toelichting op het onderdeel "Wat mag het kosten?"

6.3. Staat van voorzieningen

Bedragen * 1000 Euro Stand 31-12-2020 Bestedingen 2021 Stortingen 2021 Eindstand 2021 Eindstand 2022 Eindstand 2023 Eindstand 2024
Samenleving en bestuur
Vrz. oud wethouders (pensioen) 6.331 300 520 6.551 6.771 6.991 7.211
Totaal  Samenleving en bestuur 6.331 300 520 6.551 6.771 6.991 7.211
Duurzaam wonen, leven en werken
Onderhoud havens 1.493 0 200 1.693 1.893 2.093 2.293
Voorz groot onderh kunstgrasvelden 244 0 0 244 244 244 244
Onderhoud parkeergarages 1.721 406 385 1.700 1.526 949 903
Voorz Grondwatermonitoring 554 0 0 554 554 554 554
Voorziening Afvalstoffen 2.619 630 0 1.989 189 0 0
Voorziening Riolering 1.874 0 12 1.885 862 834 806
Voorziening Gr onderhoud Riolering 0 0 7.366 7.366 15.283 22.998 30.713
Vz gr onderh infrastruct kunstwerken 213 0 213 426 639 852 1.065
Totaal  Duurzaam wonen, leven en werken 8.718 1.036 8.176 15.857 21.189 28.524 36.578
Vitaal en Sociaal
DCW productie bedrijf 10 0 0 10 10 10 10
Voorz DCW 400 0 0 400 400 400 400
Voorziening vv Zuid-Eschmarke 59 0 0 59 59 59 59
Totaal  Vitaal en Sociaal 468 0 0 468 468 468 468
Financien en organisatie
Voorziening ADT 9.093 0 -9 9.084 9.075 9.059 9.043
Voorziening RBT 2.815 0 30 2.845 2.875 2.900 2.924
Vrz. personeel 1.302 210 200 1.292 1.362 1.452 1.573
H&S vrz. onderhoud 981 759 289 510 482 622 715
Voorziening Onderhoud VBE 2.254 5.392 5.360 2.221 2.175 1.078 66
Totaal  Financien en organisatie 16.444 6.362 5.870 15.953 15.968 15.112 14.322
Totaal 31.961 7.698 14.566 38.829 44.397 51.095 58.580

Toelichting voorzieningen

De doelstellingen van de belangrijkste voorzieningen zijn toegelicht met behulp van zogenaamde mouse-overs op de website.

6.4. Wat mag het kosten?

Onderstaande tabellen geven per programma inzicht in de verdeling van de baten en de lasten van de producten voor de jaren 2020 t/m 2024. De toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves spelen hierbij een belangrijke rol en zijn daarom ook opgenomen. Waar de baten en de lasten binnen één product niet aan elkaar gelijk zijn, ontstaat een resultaat. Dit resultaat kan positief of negatief zijn en komt, rekening houdend met reservemutaties op dit product, uiteindelijk ten gunste of ten laste van de algemene middelen van de gemeente Enschede.

Samenleving en bestuur

Bedragen x 1.000 euroBegroting 2020Begroting 2021Raming 2022Raming 2023Raming 2024
Publieksdienstverlening4.8674.7704.6034.4586.072
Verkiezingen260315315315315
College van B&W2.1842.2292.2292.2292.229
Ondersteuning College van B&W en directie4.1804.2804.2804.2804.280
Raad en commissies2.5312.3622.3622.3622.362
Bezwaar en beroep1.9091.9661.9661.9661.966
Klachtencommissariaat285296296296296
Stadsdeelsgewijs werken3.9963.9893.9893.9893.989
Regionale samenwerking229211211211211
Openbare orde en veiligheid20.72821.06717.63517.50317.503
Totaal Lasten41.16941.48437.88737.61039.224
Publieksdienstverlening1.9862.0491.8861.7453.359
Stadsdeelsgewijs werken150150150150150
Openbare orde en veiligheid6.1716.0712.8862.8862.886
Totaal Baten8.3078.2704.9224.7816.395
Saldo van baten en lasten32.86333.21532.96532.82932.829
Storting reserves110000
Onttrekking reserves3280000
Resultaat32.54633.21532.96532.82932.829

 

 

Toelichting

 

Publieksdienstverlening

Jaarlijks worden er nieuwe inschattingen gemaakt van de te verwachten omzet en de daarmee gemoeide kosten en zo ook voor de jaren 2021 - 2024. Vanaf 2019 is er sprake van een sterke daling in het aantal aanvragen van reisdocumenten o.a. door gewijzigde geldigheidsduur. In het jaar 2024 slaat deze om en zijn er fors meer aanvragen begroot.

Zie voor nadere toelichting paragraaf lokale heffingen.

 

Verkiezingen

In 2020 worden er geen verkiezingen georganiseerd. Echter in de septembercirculaire 2020 heeft het Rijk geld beschikbaar gesteld in 2020 om de verkiezingen in 2021 "corona-proof" te kunnen organiseren. Vanwege de 1,5 meter richtlijn zullen meer locaties nodig zijn, extra beschermende maatregelen zullen er genomen moeten worden en het organiseren zal meer tijd en geld gaan kosten. Bij het volbrengen van de normale zittingstermijnen wordt er in 2021 één verkiezing georganiseerd, die volledig corona-proof zal moeten worden. 

 

College van B&W

De lasten van het product college van B&W stijgen in 2021 t.o.v. 2020 met 45.000 euro. Deze stijging wordt veroorzaakt door het toekennen van loon- en prijscompensaties.

 

Ondersteuning College van B&W en directie

De lasten van het product ondersteuning College van B&W en directie stijgen in 2021 t.o.v. 2020 met 46.000 euro. Deze stijging wordt veroorzaakt door de het toekennen van loon- en prijscompensaties en het toekennen van het knelpunt accountantskosten.

 

Raad en commissies

De lasten van het product ondersteuning Raad en commissies dalen in 2021 t.o.v. 2020 met 169.000 euro. Deze daling wordt veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:    

  • In 2020 is de bestemmingsreserve van de jaarrekening 2019 voor ‘Enschede akkoord’ (zie Coalitieakkoord Enschede 2018-2022) van 195.000 euro beschikbaar gesteld;
  • Vanaf 2021 is er een structurele besparing van 55.000 euro verwerkt op de het budget raad en commissies.
  • Als gevolg van het toekennen van loon- en prijscompensaties stijgen de lasten met 81.000 euro.

Bezwaar en beroep

De lasten van het product bezwaar en beroep stijgen in 2021 t.o.v. 2020 met 57.000 euro. Deze stijging wordt veroorzaakt het toekennen van loon- en prijscompensaties stijgen de lasten.

 

Klachtencommissariaat

Geen substantiële afwijkingen in baten en lasten ten opzichte van 2020, de stijging van de lasten betreft de loon- en prijscompensatie.

 

Stadsdeelsgewijs Werken

 De lasten van het product Stadsdeelsgewijs werken dalen in 2021 t.o.v. 2020 met 7.000 euro. Deze daling wordt veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:    

  • Als gevolg van het amendement ‘wijkbudgetten ook vanaf 2018 op peil houden’, is de onderbesteding van 133.000 euro over 2019 aangewend voor de wijkbudgetten van 2020. Hierdoor vallen de lasten in 2020 133.000 euro hoger uit ten opzichte van 2021;
  • Als gevolg van het toekennen van loon- en prijscompensaties stijgen de lasten.

Regionale Samenwerking 

Als gevolg van een herstructurering van de budgetten voor de bijdrage aan de verbonden partij "Regio Twente" daalt het budget met 18.000 euro conform de vaste gestelde meerjarenbegroting. 

 

Openbare orde en veiligheid

De lasten van het product Openbare orde en veiligheid stijgen in 2021 t.o.v. 2020 met 339.000 euro. Deze stijging wordt veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:  

  • Een verhoging van het budget van 411.000 euro in 2021 ten aanzien van de bijdrage aan de verbonden partij Veiligheidsregio Twente (VRT);
  • De gemeente Enschede is de beheerorganisatie voor het Riec, op basis van hun jaarplannen zijn de lasten met 100.000 euro gedaald in 2021. Daarentegen zijn hun baten ook gedaald met hetzelfde bedrag, het Riec is budget neutraal opgenomen in de begroting.
  • Als gevolg van het toekennen van loon- en prijscompensaties stijgen de lasten. 

De baten zijn in 2021 ten opzichte van 2020 met 100.000 euro gedaald, welke gelijk staan aan de daling van de lasten van het Riec.

 

Reserves

 

Reserve wijkbudgetten
In 2020 is ten behoeve van het product Stadsgedeels Werken 133.000 euro onttrokken aan de reserve 'Reserve wijkbudgetten', dit betreft de onderbesteding van 133.000 euro over 2019 aangewend voor de wijkbudgetten van 2020.

 

Enschede Akkoord

In 2020 is er incidenteel budget ten behoeve van de uitvoering van het bestemmingsvoorstel "Enschede akkoord" a 195.000 euro, de onttrekking is incidenteel in 2020 en voor 2021 niet meer van toepassing.

 

Duurzaam wonen, leven, werken

Bedragen x 1.000 euroBegroting 2020Begroting 2021Raming 2022Raming 2023Raming 2024
Cultuur, Evenementen en Citymarketing20.22720.92420.56720.45220.355
Duurzaamheid41551038122
Bestemmen, Vergunnen, Toezicht en Handhaving10.07710.77111.05310.78910.578
Stedelijke ontwikkeling4.0692.2611.4611.4721.472
Grondbedrijf32.62616.61413.0207.0726.374
Locatieontwikkeling2.2473.6123.3433.8573.857
Parkeerbeheer12.89813.12312.62812.74713.267
Begraafplaatsen1.1511.1421.1471.1471.147
Verkeersinfrastructuur en beleid9.5135.6266.0604.5734.537
Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte28.78628.77528.87728.13228.213
Riolering18.87517.89219.77619.73319.733
Afvalstoffen25.17424.37724.37724.37724.377
Dienstverlening aan ondernemers9349211.0111.015750
Versterken economische structuur5.8816.9806.4073.9043.830
Totaal Lasten172.872153.527150.107139.272138.490
Cultuur, Evenementen en Citymarketing296823496381284
Duurzaamheid600000
Bestemmen, Vergunnen, Toezicht en Handhaving4.5064.4954.5084.5224.536
Stedelijke ontwikkeling2.75070707070
Grondbedrijf32.23816.10512.3416.8076.109
Parkeerbeheer13.51913.49213.93014.36714.805
Begraafplaatsen548555555555555
Verkeersinfrastructuur en beleid4.3632504645050
Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte3.2023.2673.2743.2813.281
Riolering18.87517.89219.77619.73319.733
Afvalstoffen24.81624.01224.01224.01224.012
Dienstverlening aan ondernemers64363600
Versterken economische structuur6762.1592.12500
Totaal Baten105.91383.15881.58673.77873.434
Saldo van baten en lasten66.95970.37068.52065.49465.056
Storting reserves5.4715.2803.6962.4472.362
Onttrekking reserves4.1314.2533.9391.6161.311
Resultaat68.29971.39668.27866.32566.107

 

Toelichting

 

Cultuur, evenementen en citymarketing

 

Lasten

De lasten in 2021 zijn in totaal 697.000 euro hoger ten opzichte van 2020 door:

  • 398.000 euro aan loon- en prijscompensatie;
  • 607.000 euro extra voor creatieve broedplaatsen vanuit de regiodeal;
  • 30.000 euro subsidieverhoging voor Concordia i.v.m. de nieuwe amateurkunstverordening;
  • 200.000 euro lastenverlaging doordat in 2020 eenmalig extra middelen beschikbaar waren voor evenementen;
  • 150.000 euro lastenverlaging conform zomernota 2017;
  • 12.000 euro aan kleine wijzigingen.

 

 

Baten

De baten in 2021 zijn in totaal 527.000 euro hoger ten opzichte van 2020 door:

  • 607.000 euro extra voor creatieve broedplaatsen vanuit de regiodeal;
  • 80.000 euro minder provinciale subsidies.

 

Reserve

Er wordt 30.000 euro onttrokken uit de reserve Muziekfonds ten gunste van Concordia in verband met de nieuwe amateurkunstverordening.

 

 

Duurzaamheid

Lasten

De lasten zijn in 2021 95.000 euro hoger dan in 2020 door:

  • Een incidentele bate van 60.000 euro voor het energieloket 2016-2019 die in 2020 is ontvangen waardoor de lasten ook 60.000 euro stegen;
  • Een onttrekking uit de reserve in 2020 van 100.000 euro, terwijl in 2021 250.000 euro wordt onttrokken om uitvoering te geven aan de energievisie;
  • Ongeveer 5.000 euro loon- en prijscompensatie

 

Baten

De baten zijn in 2021 nihil. Dat is 60.000 euro lager dan in 2020. Zoals hierboven aangegeven komt dat door een incidentele bate van 60.000 euro in 2020.

 

Ontwikkeling meerjarig

Voor 2022 is 125.000 euro beschikbaar gesteld voor het fonds duurzame ontwikkeling. Daarnaast wordt in dat jaar opnieuw 250.000 euro onttrokken uit de reserve om uitvoering te geven aan de energievisie. Vanaf 2023 zijn geen middelen beschikbaar gesteld voor duurzaamheid.

 

              

 

Bestemmen, Vergunnen, Toezicht en Handhaving

 

Lasten

De lasten in 2021 zijn in totaal 694.000 euro hoger ten opzichte van 2020 door:

  • het toekennen van loon- en prijscompensatie bij BVTH (+300.000 euro);
  • het indexeren van de fixed price van Handhaving Openbare Ruimte voor Parkeren (+95.000 euro);
  • als gevolg van een lagere heffing leges in 2021 is de prognose voor de kostendekkendheid leges 2021 verlaagd (-198.000 euro);
  • de toegekende incidentele middelen voor 2021 voor de implementatie van de omgevingswet voor lokale ICT applicaties in de zomernota 2020 (+250.000 euro);
  • de toegekende structurele middelen voor het onderhouden van de ICT applicaties voor de omgevingswet in de zomernota 2020 (+50.000 euro);
  • de toegekende structurele middelen voor de bijdrage van Enschede aan het Rijk voor het Digitale Systeem Omgevingswet (DSO) in de zomernota 2020 (+158.000 euro);
  • de toegekende structurele middelen voor cultuurhistorie in de zomernota 2020 (+100.000 euro);
  • vervallen van de bijdrage vanuit de meicirculaire 2019 voor de energieaudit richtlijn (EED) (-15.000 euro);
  • vervallen van de bijdrage vanuit de meicirculaire 2019 voor de kerkenvisie (-75.000 euro);
  • overig (+ 29.000 euro).

Baten

De baten in 2021 zijn in totaal 11.000 euro lager ten opzichte van 2020 door:

  • de prognose van de heffingen leges 2021 (-198.000 euro);
  • het toekennen van loon- en prijscompensatie bij vergunnen (+ 92.000 euro);
  • het indexeren van de fixed price van Handhaving Openbare Ruimte voor Parkeren (+95.000 euro).

Reserve

In 2021 wordt 3.000 euro van de reserve monumenten onttrokken. Dit zijn kapitaallasten voor de Jozefkerk.

 

Ontwikkeling meerjarenbegroting 

De intensivering voor Handhaving Openbare Ruimte zou in 2022 worden gehalveerd en in 2023 op 0 euro worden gezet. In de zomernota 2020 heeft de Raad echter besloten om deze intensivering vanaf 2022 te structureren.

De invoering van de omgevingswet op 1 januari 2022 zal gevolgen hebben voor de legesinkomsten. In de zomernota is invulling gegeven aan het knelpunt van frictiekosten voor 2022 (250.000 euro) en voor 2023 (150.000 euro). Daarnaast zorgt de wet Kwaliteitsborging voor overheveling van werk van gemeente naar markt. In de begroting zijn hiervoor frictiekosten opgenomen voor 2022 (150.000 euro) en 2023

(75.000 euro).

 

 

 

Stedelijke ontwikkeling

 

Lasten

De lasten in 2021 zijn in totaal 1,8 miljoen euro lager ten opzichte van 2020.

  • Door loon- en prijscompensatie wordt het budget verhoogd (57.000 euro);
  • Bij de Zomernota 2020 zijn er voor het jaar 2021 middelen beschikbaar gesteld voor de proceskosten integrale wijkaanpak warmtetransitie (600.000 euro hoger) en voor het opstellen van een warmtevisie en daarmee samenhangende kosten (200.000 euro hoger);
  • Vanaf 2021 wordt het lastenbudget met 350.000 euro verhoogd, doordat eerder doorgevoerde besparingen niet volledig haalbaar blijken te zijn. In de begroting 2016 is een besparing opgenomen binnen het Fysiek domein ter dekking van investeringen. De besparing is vastgesteld op 850.000 euro structureel. De oplossing moest gevonden worden in marges binnen de programmabudgetten voor het afdekken van risico’s, integratie van de programma’s Leefomgeving en Stedelijke Ontwikkeling tot één programma Fysiek. In totaliteit heeft dit een besparing opgeleverd van 500.000 euro. Daarmee resteert er nog 350.000 euro. Deze laatste 350.000 euro is niet te realiseren;
  • In 2020 is er een incidentele subsidie (Regeling Reductie Energiegebruik) van bijna 2,7 miljoen euro ontvangen. Dit project is in 2020 uitgevoerd; 
  • Voor de uitvoering van de transitievisie warmte, wijkaanpak Twekkelerveld en een energieloket is in 2020 100.000 euro onttrokken uit de reserve. Dit is een deel van de in de decembercirculaire 2019 beschikbaar gestelde klimaatmiddelen;
  • Van 2018 tot en met 2020 was het lastenbudget met 227.000 verhoogd. De reden hiervoor is dat in het middelenkader 2019-2022 de dekking van de opdrachtgevers als knelpunt is aangegeven;
  • Lagere lasten als gevolg van verlaging van de omslagrente (30.000 euro lager).

Baten

De baten in 2021 zijn in totaal 2,7 miljoen euro lager ten opzichte van 2020. Dit wordt veroorzaakt doordat, in 2020 er een incidentele subsidie (Regeling Reductie Energiegebruik) van bijna 2,7 miljoen euro is ontvangen. Dit project is in 2020 uitgevoerd.

 

Ontwikkelingen meerjarig
De middelen voor de uitvoering van de warmtetransitie zijn voor de jaren 2022 en verder nog niet toegekend. Dit, omdat het college het signaal aan het Rijk wil afgeven dat de met de warmtetransitie gemoeide kosten door het Rijk moeten worden gedragen om de uitvoeringmogelijk te maken.

 

 

Grondbedrijf
De lasten zijn in 2021 16,0 miljoen euro lager dan in 2020. Dit wordt voor 13,4 miljoen euro veroorzaakt doordat in 2021 minder kosten in het MPG worden verwacht dan in 2020. Dit betreffen vooral de projecten ’t Vaneker, Hoog en Droog, Roombeek, Velve, Zuiderval en Hornbach. Het restant van 2,6 miljoen wordt voornamelijk veroorzaakt door de mutatie in de boekwaarde van de voorraad grondpositie.

 

De baten zijn in 2021 16,1 miljoen euro lager dan in 2020 en dat wordt volledig veroorzaakt door de verwachte mutatie in de boekwaarde van de lopende grondexploitaties. De daadwerkelijke baten in het MPG blijven in 2021 ongeveer gelijk aan 2020. In de projecten De Kop, Oostkrans-Usseler Es en Hornbach nemen de baten toe, maar in de projecten ’t Brunink, Euregio, Ossenboer, Hardick & Seckel en Zuiderval nemen de baten af.

 

Tot en met 2024 nemen zowel de lasten als de baten verder af als gevolg van minder begrote projectactiviteiten in de grondexploitaties.

 

Locatieontwikkeling

De lasten zijn in 2021 1,4 miljoen euro hoger dan in 2020.

Dat wordt veroorzaakt door:

  • 1,3 miljoen euro hogere lasten voor plankosten AD Gefinancierde Organisatie en Kerntaken, toegekend bij de zomernota 2019.
  • 751.000 euro hogere kapitaalslasten als gevolg van het activeren van investeringskosten van het project De Kop en Boswinkel.

Ontwikkelingen meerjarig:

 

Vanaf 2022 wordt het lastenbudget voor de bijdrage aan de investeringen in het parkmanagement en de bovo-afdracht van het RBT met 502.000 euro verlaagd tot nihil. De begrote dekking uit de Algemene Reserve voor deze kosten eindigt ook in 2021. In de komende jaren zullen nieuwe afspraken gemaakt moeten worden op welke wijze we na 2021 financieel bij willen dragen aan het parkmanagement en de bovo-afdracht van het RBT en hoe die kosten te dekken.

 

 

Parkeerbeheer

Zie bijlage 6.8.

 

 

Verkeersinfrastructuur en beleid

 

De cijfers zijn gebaseerd op de projecten waarvoor de gemeenteraad voor 2021 middelen beschikbaar heeft gesteld op basis van de raadsvoorstellen aanvraag budget mobiliteitsprojecten en meerjarige doorkijk.

De toekenning van budget voor nieuwe projecten voor 2021 vindt plaats via een separaat raadsvoorstel in de loop van het jaar, niet bij vaststelling van de Gemeentebegroting.

 

Het verschil in de lasten tussen de begrotingsjaren 2020 en 2021 wordt veroorzaakt door:

  • verlaging budget voor onderzoek nachttreinen (7.000 euro);
  • verlaging budget impuls handhaving scooters (200.000 euro);
  • verlaging budget te ontvangen subsidiebedragen (4.363.000 euro);
  • ophoging budget verkeersregelinstallaties (300.000 euro);
  • ophoging budget kapitaallasten (110.000 euro);
  • ophoging budget voor personele lasten (28.000 euro);
  • hogere onttrekking reserve mobiliteit (230.000 euro);
  • ophoging budget overige posten (15.000 euro).

Het verschil in de baten tussen de begrotingsjaren 2020 en 2021 wordt veroorzaakt door:

  • verlaging budget te ontvangen subsidiebedragen (4.363.000 euro);
  • ophoging budget inkomsten parkeren fctwente   (50.000 euro);
  • hogere onttrekking reserve mobiliteit (230.000 euro);
  • ophoging budget overige posten (20.000 euro).

Van 2019 tot en met 2022 wordt er op basis van het coalitieakkoord jaarlijks (gemiddeld) 500.000 euro toegevoegd aan de reserve mobiliteit.

 

Beheer en onderhoud openbare ruimte

 

Dit product is opgebouwd uit meerdere deelproducten. Hieronder per deelproduct de verschillen verklaring indien het verschil per deelproduct groter is dan 50.000 euro of 5%.

 

Stadsdeelbeheer
De lasten in 2021 zijn in totaal 638.000 euro hoger ten opzichte van 2020 door:

  • hogere lasten voor areaaluitbreiding (184.000 euro);
  • hogere lasten door loon- en prijscompensatie (283.000 euro);
  • hogere lasten vanwege de bestrijding van de eikenprocessierups (250.000 euro);
  • lagere lasten, doordat er in 2020 incidenteel middelen beschikbaar werden gesteld door het Rijk voor procesondersteuning Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie die we in de december circulaire 2020 ontvangen hebben (79.000 euro).

     

Ontwikkeling meerjarenbegroting

Bij de Zomernota 2020 zijn er voor de bestrijding van de eikenprocessierups incidenteel middelen beschikbaar gesteld voor 2021 en 2022. Vooralsnog is budget opgenomen voor de korte termijn aanpak voor 2021 en 2022, waarna een evaluatie plaats zal vinden en een besluit genomen moet worden over budgetten voor de daaropvolgende jaren.

 

Openbare verlichting

Het verschil in de lasten voor 2021 ten opzichte van 2020 van 110.000 euro wordt veroorzaakt door:

  • hogere lasten voor areaaluitbreiding (80.000 euro);
  • hogere lasten voor kapitaallasten vanwege incidentele verlaging in 2020 door vertragingen in vervangingsinvesteringen (41.000 euro);
  • lagere lasten voor kapitaallasten door verlaging van omslagrente van 2% naar 1,5% (33.000 euro);
  • hogere lasten voor prijs en looncompensatie (22.000 euro).

Reserve

Het verschil in de storting in de reserve kapitaallasten van 709.000 euro wordt veroorzaakt door in 2020 incidenteel 41.000 euro te storten door vertraging in de vervangingen van openbare verlichting en 750.000 euro die als een kasschuif is ingezet in de Gemeentebegroting 2018 en in 2021 weer teruggestort is in de reserve kapitaallasten Openbare Verlichting.

 

Beleid en uitvoering milieu bodem

Het verschil in de lasten voor 2021 ten opzichte van 2020 van 1,1 miljoen euro wordt veroorzaakt door:

  • hogere lasten door incidenteel 100.000 euro bij te dragen aan de Gemeentebegroting 2020;
  • hogere lasten door incidenteel in 2020 een storting in te reserve te doen van 250.000 euro;
  • hogere lasten voor prijs en looncompensatie (25.000 euro);
  • hogere lasten door geen bijdrage te doen voor aanpak spoedlocaties voor de implementatie van de Omgevingswet. (100.000 euro);
  • lagere lasten door het eindigen van bodemconvenant 2016-2020 van 1,575 miljoen euro.

 

Reserve

Gedurende 2020 is als gevolg van de vertraagde uitvoering van bodemsanering en bodemonderzoeken hiervoor geoormerkte budget van 250.000 euro incidenteel gestort in de reserve "Nog uit te voeren werkzaamheden" zodat het budget beschikbaar blijft voor bodemsanering en bodemonderzoeken.

 

Beheer Wegen

Het verschil in de lasten voor 2021 ten opzichte van 2020 van 1,1 miljoen euro wordt veroorzaakt door:

 

  • lagere kapitaallasten door de daling van de omslag rente van 2% naar 1,5% (100.000 euro);
  • lagere lasten doordat er ingeleverd is op het wegenonderhoud door bezuinigingen (100.000 euro);
  • hogere lasten voor prijs en looncompensatie (88.000 euro);
  • hogere lasten doordat een aantal projecten zijn verschoven van 2020 naar 2021 (1 miljoen euro);
  • hogere lasten voor areaaluitbreiding vanaf 2021 (178.000 euro).

 

Ontwikkeling meerjarenbegroting

Vanaf 2022 zijn de lasten hoger door de investeringen van het project Centrumkwadraat fase 1. 

 

Havens

De lasten en baten zijn in 2021 zijn 2.000 euro lager ten opzichte van 2020 door loon- en prijscompensatie.

 

Reclame op openbare terreinen

De lasten zijn voor de jaren 2021 en 2022 verhoogd met 200.000 euro.

Toetsing van ondernemingsactiviteiten heeft ertoe geleid dat de gemeente Enschede voor een aantal activiteiten aangifte doet voor de vennootschapsbelasting, waaronder Reclame op openbare terreinen. Op grond van de reclame inkomsten gaat het jaarlijks om ongeveer 200.000 euro aan vennootschapsbelasting. Er speelt een uitvoerige landelijke discussie over de vennootschapsbelastingplicht van reclame. De Gemeente Enschede heeft het standpunt ingenomen dat de reclame niet leidt tot heffing van Vennootschapsbelasting. De Belastingdienst heeft echter een ander standpunt. Om te voorkomen dat er belastingrente in rekening wordt gebracht is besloten om reclame met ingang van 2016 toch in de aangifte op te nemen om vervolgens in bezwaar te gaan tegen de eigen aangifte.

  

Riolering

De budgetten zijn gebaseerd op de actualisatie GRP 2020 van het Gemeentelijk Rioleringsplan. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van 2020 zijn de verlaging van de rente op de boekwaarde en de aanpassing in het investeringsplan waardoor de kapitaallasten lager zijn.

 

Daarnaast is door onder andere de lagere omslagrente vanaf 2017 reeds gestart met het opbouwen van de voorziening groot onderhoud waardoor een deel van de vervanging direct uit de voorziening betaald kan worden.

   

 

Afvalstoffen

 

In de vergadering van 18 april 2016 heeft de raad besloten om per 2017 over te gaan tot de invoering van tariefdifferentiatie. Als vervolgstap is in de vergadering van 5 november 2019 door de raad besloten tot invoering van het keuzemodel bij laagbouw en invoering inzameling GFE  bij hoogbouw per 2021.

 

Het verschil in de lasten tussen de begrotingsjaren 2020 en 2021 wordt m.n. veroorzaakt door:

  • lagere lasten voor transport en vermarkting pmd 1.300.000 euro;
  • hogere lasten door structurele opname handhavingscapaciteit 106.000euro;
  • hogere lasten voor bijdrage aan het btw compensatiefonds 54.000 euro;
  • hogere lasten overige afvalstromen 379.000 euro.

Het verschil in de baten tussen de begrotingsjaren 2020 en 2021 wordt m.n. veroorzaakt door:

  • hogere opbrengst afvalstoffenheffing 685.000 euro;
  • lagere opbrengst pmd 1.300.000 euro;
  • lagere opbrengst afvalstromen 189.000 euro.

 

De afvalstoffenheffing is vanaf 2017 gesplitst in een vast deel en een variabel deel. Definitieve tarieven 2021 worden voor 1 januari 2021 door de raad vastgesteld.

 

 

Dienstverlening aan ondernemers

 

Lasten

De lasten zijn in 2021 in totaal 13.000 euro lager ten opzichte van 2020 door:

  • Toekenning van loon- en prijscompensatie (+ 30.000 euro);
  • Een lagere storting in de reserve flankerend beleid (+ 60.000 euro);
  • Een brede taakstelling op het fysiek en economisch domein (- 75.000 euro) vastgesteld bij zomernota 2019;
  • Een eenmalige subsidie voor het crisis- stadsarrangement in 2020 (- 28.000 euro).

Baten

De baten zijn in 2021 28.000 euro lager dan in 2020 ,dit wordt veroorzaakt door een eenmalige subsidie voor het crisis- stadarrangement in 2020 van 28.000 euro.

 

Reserve

Bij de zomernota van 2020 is in 2020 (150.000 euro) en 2021 (90.000 euro) een storting in de reserve flankerend beleid begroot. Voor 2022 (125.000 euro) en 2023 (265.000 euro) is een onttrekking begroot. Met de in 2019 gestorte 150.000 euro is deze beweging meerjarig neutraal. Hiermee wordt de reserve flankerend beleid ingezet als remweg voor het realiseren van de brede taakstelling binnen het fysieke en economische domein voor het deel ondernemersloket. 

 

Ontwikkeling meerjarenbegroting

  • Voor 2021-2023 is de brede taakstelling voor het fysiek domein (2021: 75.000 euro, 2022: 200.000 euro, 2023 en verder 300.000 euro) met name gerealiseerd door de reserve flankerend beleid in te zetten als remweg. Vanaf 2024 is de restant taakstelling 265.000 euro;
  • Afloop van de BIZ Euregio subsidie zorgt vanaf 2023 voor een verlaging van de lasten en de baten met 36.000 euro.

 

Versterken Economische Structuur

De lasten zijn in 2021 1.099.000 euro hoger dan in 2020.

Dit wordt veroorzaakt door:

  • 1.849.000 euro hogere lasten inzake uitvoering Regio Deal.
  • 350.000 euro lagere lasten voor Intensivering Economie waaronder Kennispark;
  • 366.000 euro lagere lasten voor Aerial Uptake (Drones);
  • 34.000 euro lagere lasten door overige budgetten waaronder Actieplan Internationaal.

De baten zijn in 2021 1.483.000 euro hoger dan in 2020.

Dit wordt veroorzaakt door:

  • 1.849.000 euro hogere baten inzake ontvangen subsidie Regio Deal
  • 366.000 euro lagere baten door wegvallen subsidie Aerial Uptake (Drones).

Dat wordt volledig veroorzaakt door het wegvallen van de Aerial Uptake (Drones) subsidie.

 

Ontwikkeling meerjarenbegroting

In 2022 daalt het budget van Intensivering Economie verder en na 2022 zijn geen extra middelen meer aanwezig om de economie extra impulsen te geven. Tevens vallen na 2022 de middelen van de Regio Deal weg.

Vitaal en sociaal

Bedragen x 1.000 euroBegroting 2020Begroting 2021Raming 2022Raming 2023Raming 2024
Sport en Gezondheid15.48515.96616.22215.14414.916
Jeugdhulp52.83451.86152.07051.94351.943
Onderwijs15.59414.81614.8737.2117.293
Ondersteuning lokaal (WMO)49.50652.38352.46952.53452.496
Ondersteuning centrumtaken (WMO)75.93762.07361.65461.65561.655
Algemene bijstand levensonderhoud117.913105.794104.894104.894104.894
Inkomensondersteuning11.86812.46212.42212.42212.582
Schuldhulpverlening2.9243.2353.2753.2753.115
Arbeidsmarktparticipatie22.94220.73920.76518.98419.357
Sociale Werkvoorziening en Nieuw Beschut43.66338.65836.90735.45133.873
Algemene Maatschappelijke Voorzieningen17.90613.82412.41712.37512.106
Ondersteuning wijkteams12.08813.75913.35313.31913.319
Totaal Lasten438.660405.570401.320389.207387.549
Sport en Gezondheid132128111100100
Onderwijs9.4118.3618.7461.1871.187
Ondersteuning lokaal (WMO)1.7101.9801.9801.9801.980
Ondersteuning centrumtaken (WMO)2.4982.0402.0402.0402.040
Algemene bijstand levensonderhoud110.34798.34798.34798.34798.347
Inkomensondersteuning500500500500500
Arbeidsmarktparticipatie4.1873.9873.9872.0372.037
Sociale Werkvoorziening en Nieuw Beschut12.8929.3748.9408.6418.413
Algemene Maatschappelijke Voorzieningen4180000
Totaal Baten142.095124.718124.652114.833114.605
Saldo van baten en lasten296.565280.852276.669274.374272.943
Storting reserves11111
Onttrekking reserves3.3591.28524922496
Resultaat293.207279.568276.420274.151272.848

Toelichting

 

Sport en gezondheid

Dit product bestaat uit de onderdelen Sport (subsidies aan sportverenigingen en de exploitatiebijdrage aan Sportaal BV) en Preventie GGZ/JGZ (waaronder de bijdrage aan de regio Twente voor de GGD) en hangt samen met de doelen 1.01 en 2.01 uit Vitaal & Sociaal.

 

De begrote lasten nemen in 2021 per saldo toe met 0,5 miljoen euro ten opzichte van de begroting 2020. Deze stijging wordt veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:

  • een stijging van lasten van 0,5 miljoen euro als gevolg van loon -en prijscompensatie;
  • een stijging van de lasten als gevolg van het beschikbaar komen  van 0,1 miljoen euro voor de uitvoering van de zwembadvisie;
  • een daling van de lasten van 0,1 miljoen euro als gevolg van de eenmalige onttrekking uit de reserve maatschappelijke functie sport in 2020;
  • een stijging van 0,1 miljoen euro als gevolg van een onttrekking aan de reserve vervangingsinvesteringen sport ter dekking van de benodigde vervangingsinvesteringen van Sportaal;
  • een daling van de lasten van 0,1 miljoen euro als gevolg van een taakstelling op de clustering van sportvelden en lagere bijdrage aan Sportaal wegens invulling van hun professionaliseringsopgave.

De 'opvallende' meerjarige trendbreuken zijn:

  • de eenmalige ophoging van 0,6 miljoen euro in 2022 en 0,1 miljoen euro in 2023 als gevolg van frictiekosten afboeking boekwaarde Aquadrome respectievelijk frictiekosten personeel in verband met de nieuwbouw zwembad;
  • een verlaging van de lasten van 0,2 miljoen euro vanaf 2022 als gevolg van de taakstelling versnelling clustering van sportvelden;
  • lagere lasten als gevolg van afbouw intensivering coalitieakkoord sport: 0,1 miljoen euro  in 2022 en 0,2 miljoen euro vanaf 2023;
  • lagere lasten van 0,4 miljoen euro vanaf 2023 als gevolg van de taakstelling op de bijdrage aan het zwemmen.

Jeugdhulp

Dit product bestaat uit de onderdelen Consultatie & Diagnostiek, Ondersteuningsbehoeften Jeugdhulp, Wonen & Verblijf, Maatregelenhulp, Beschikbaarheidsvoorzieningen, Landelijk Transitie Arrangement, Onderwijs Jeugdhulp Arrangement en Vervoer maatschappelijke deelname. Het product hangt samen met de subdoelen 1.01, 1.02 en 1.04 uit Vitaal & Sociaal.

 

De lasten dalen in 2021 met 0,9 miljoen euro ten opzichte van 2020. Deze daling wordt veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:

  • door de oplopende effecten van de vastgestelde bezuinigingsmaatregelen (taakstellingen) dalen de lasten met 2,0 miljoen euro. Het gaat hier onder andere om de taakstellingen: wijkteams en voorliggend, inrichten algemene voorzieningen, scheiden wonen en zorg en beleidsaanpassingen jeugdhulp;
  • als gevolg van het toekennen van loon- en prijscompensatie neemt het lastenbudget met circa 1,2 miljoen euro toe;
  • door effecten uit rijks- (mei- en september)circulaires daalt het budget met 0,9 miljoen euro; met name als gevolg van het vervallen van het 1ste steunpakket ten behoeve van inhaalzorg Corona 2020 (-0,4 miljoen euro) en een nacalculatie op het budget voor voogdij/18+. Dit is een deel van het budget dat op basis van een "t-2" systematiek wordt bijgesteld. Concreet betekent dit dat door lagere kosten voor voogdij/18+ in het jaar 2019 het budget met dezelfde daling wordt gecorrigeerd in 2021;
  • als gevolg van de overheveling (verschuiving) van budget naar andere producten daalt het budget met 0,5 miljoen euro; het gaat hierbij om een overheveling van het flexibel budget naar het product ondersteuning wijkteams en een bijdrage voor het project Brickworkz onder algemene voorzieningen; 
  • door de volumestijging van het aantal jeugdigen dat een beroep doet op jeugdhulp ontstaat een ophoging van het budget met 1,6 miljoen euro;
  • voor overige kleine ontwikkelingen ontstaat een daling van het budget met 0,3 miljoen euro.

In 2021 en verder blijft het budget voor Jeugd stabiel. 

 

Onderwijs 

Dit product bestaat uit de onderdelen Onderwijsachterstandenbeleid, Lokaal Educatieve Agenda, Leerlingenvervoer, Leerplicht RMC, Voortijdig schoolverlaten (VSV) en Handhaving Kinderopvang. Het product hangt samen met de subdoelen 1.03, 1.06 en 1.07 uit Vitaal & Sociaal.

 

De lasten dalen met 0,8 miljoen euro ten opzichte van 2020. Deze daling wordt veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:

  • als gevolg van de beëindiging van de (tijdelijke) bijdrage VSV met ingang van 2021 dalen de lasten met 1,3 miljoen euro;
  • als gevolg van het toekennen van loon- en prijscompensatie neemt het lastenbudget met circa 0,2 miljoen euro toe;
  • door een ophoging vanuit rijkscirculaires nemen respectievelijk de budgetten voor peuterarrangementen met 0,2 miljoen euro en onderwijsachterstandenbeleid met 0,3 miljoen euro toe;
  • de verwerking van de effecten middelenkader 2021-2024 (coronanota 2020) leidt tot een verhoging van 0,1 miljoen euro; dit betreft het knelpunt leerlingenvervoer (+0,1 miljoen euro).
  • het vervallen van het steunpakket corona (o.a. bijdrage noodopvang kinderen, voorschoolse voorziening peuters,-0,3 miljoen euro)

De 'opvallende' meerjarige trendbreuken zijn:

  • de beëindiging van de (tijdelijke) bijdrage OAB met ingang van 2022 (- 7,5 miljoen euro).

De baten van het product Onderwijs dalen met 1,1 miljoen euro ten opzichte van 2020. Deze daling ontstaat door:

  • de beëindiging van de (tijdelijke) bijdrage VSV met ingang van 2021 (-1,1 miljoen euro).

De 'opvallende' meerjarige trendbreuken zijn:

  • de beëindiging van de (tijdelijke) bijdrage OAB met ingang van 2022 (- 7,5 miljoen euro).

 

Ondersteuning lokaal (Wmo)

Dit product bestaat uit de onderdelen Consultatie & Diagnostiek, Ondersteuningsbehoefte, Wonen & Verblijf, Vervoer maatschappelijke deelname, CVV-vervoer, Ondersteuning huishouden en Hulpmiddelen & aanpassingen. Dit product hangt samen met de doelen 2.02 en 2.03 uit Vitaal & Sociaal.

 

De begrote lasten nemen in 2021 per saldo toe met 2,9 miljoen euro ten opzichte van 2020. Deze stijging wordt veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:

  • als gevolg van het toekennen van loon- en prijscompensatie neemt het lastenbudget met circa 1,3 miljoen euro toe;
  • de verwerking van de effecten middelenkader 2021-2024 (coronanota 2020) leidt tot een verhoging van 2,1 miljoen euro; dit betreft de knelpunten vervoer (+0,1 miljoen euro), volumestijging als gevolg van het abonnementstarief (+0,7 miljoen euro), reguliere volumestijging Wmo (+0,8 miljoen euro), verschuiving taakstelling Huishoudelijke ondersteuning naar 2022 (+0,5 miljoen euro);
  • door de oplopende effecten van de vastgestelde bezuinigingsmaatregelen (taakstellingen) dalen de lasten met 0,5 miljoen euro; het betreft de taakstellingen voor 'Scheiden Wonen en zorg', 'het realiseren algemene voorzieningen in plaats van maatwerkvoorzieningen', 'administratieve lastenverlichting', samenwerking wijkteams en W&I' en 'aanpak top 100 dure gezinnen';
  • verwerking van de effecten van diverse circulaires leidt tot een verhoging van 0,4 miljoen euro; het betreft onder andere groeiruimte, indexaties en taakmutaties;
  • verwerking van de effecten van de septembercirculaire 2020 leidt tot een daling van 0,3 miljoen euro; het betreft het vervallen van de extra middelen voor inhaalzorg corona en de compensatie voor vrijstelling eigen bijdrage in de maanden maart en april 2020
  • een daling van de lasten met 0,1 miljoen euro ter dekking/inzet van voorliggende algemene voorzieningen.

De baten nemen in 2021 toe met 0,3 miljoen euro als gevolg van de toegekende compensatie voor vrijstelling eigen bijdrage in de maanden maart en april 2020.

 

De 'opvallende' meerjarige trendbreuken zijn:

  • de jaarlijkse toename van 0,4 miljoen euro in de jaren 2021 t/m 2022 als gevolg van de verdere kostentoename voor ophoging van de loonschalen huishoudelijke hulp;
  • de (verschoven) taakstelling van 0,5 miljoen euro op ondersteuning huishouden.

 

Ondersteuning centrumtaken (Wmo)

Dit product bestaat uit de onderdelen Beschermd wonen, Maatschappelijke opvang en Vrouwenopvang en hangt samen met de doelen 1.04, 2.03 en 4.02 uit Vitaal & Sociaal.

 

De begrote lasten dalen in 2021 t.o.v. 2020 met 13,9 miljoen euro. Deze daling wordt veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:

  • verwerking van de effecten van de meicirculaire 2020 leidt tot een daling van 13,3 miljoen euro. Het betreft de uitname middelen voor clienten die van Beschermd wonen naar de Wet langdurige zorg (Wlz)  overgaan. De definitieve uitname zal waarschijnlijk plaatsvinden op basis van de minder gemaakte kosten, zodat deze uitname budgettair neutraal is;
  • een verlaging van 2,2 miljoen euro als gevolg van het vervallen van de effecten voor de meerkostenregeling Corona (Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang);
  • een stijging van 1,4 miljoen euro als gevolg van het toekennen van volume-indexatie in de septembercirculaire 2020 voor Beschermd wonen;
  • een stijging van 0,8 miljoen euro als gevolg van het toekennen van loon- en prijscompensatie;
  • een verlaging van 0,5 miljoen euro, zowel bij de lasten als de baten, als gevolg van een gewijzigde systematiek van de raming van de toegerekende apparaatskosten op dit product;
  • verlaging van 0,2 miljoen euro als gevolg van eenmalige kosten 2020 verbouwing Maatschappelijke opvang;
  • verlaging van 0,3 miljoen euro als gevolg van eenmalige projectkosten in 2020 voor Vrouwenopvang;
  • een verhoging van 0,3 miljoen euro als gevolg van extra rijksmiddelen voor Vrouwenopvang / Veilig Thuis Twente voor de Radarfunctie en Uitstapprogramma prostituees.
  • een verhoging van 0,1 miljoen euro voor de Bed, Bad en Brood-regeling van uitgeprocedeerden;
  • een verhoging van 0,1 miljoen als gevolg van diverse  kleinere verschillen.

 

De baten nemen af met 0,5 miljoen euro als gevolg van een gewijzigde raming van apparaatskosten, zie toelichting bij de lasten.

 

Er zijn geen opvallende trendbreuken met uitzondering van de bijdrage aan de Bed, bad en brood-regeling van 0,1 miljoen euro die na  2021 afloopt.

 

Algemene bijstand levensonderhoud

Dit product bestaat uit de onderdelen Algemene bijstand levensonderhoud, Loonkostensubsidie en Besluit Bijstand voor Zelfstandigen en hangt samen met het subdoel 3.01 uit Vitaal & Sociaal.

 

Per saldo is er sprake van een afname van de lasten met 12,2 miljoen euro. Deze afname ontstaat door:

  • het wegvallen van de in 2020 incidenteel ontvangen middelen voor de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) (- 12,0 miljoen euro);
  • een verhoging van de lasten als gevolg van toegekende loon-en prijscompensatie (+ 0,2 miljoen euro);
  • een verlaging van de lasten als gevolg van de taakstellende bijsturingsmaatregelen uit de Zomernota (-0,4 miljoen euro);
  • voor de raming van de lasten van Algemene bijstand levensonderhoud is uitgegaan van een prognose van het uitkeringsbestand van 6.376 uitkeringen per ultimo 2020 (ultimo 2019 6.139 uitkeringen). Het CPB verwacht voor 2021 een forse stijging van de werkloosheid als gevolg van de coronacrisis. Op basis hiervan alsmede de huidige trendontwikkeling van ons bijstandsbestand is een voorlopige groei van het bijstandsbestand geraamd van 5%. Deze groei betekent dat er sprake is van een voorcalculatorisch nadelig resultaat van 3,5 miljoen euro. De verwachting is dat het Rijk het BUIG budget zal verhogen. Dat is vooralsnog niet zeker, maar de ontwikkeling wordt nauwgezet gemonitord en naar aanleiding van nieuwe informatie van het Rijk en de eigen bestandsontwikkeling vindt zo nodig aanpassing van de begroting plaats.

    De baten nemen af met 12,0 miljoen euro als gevolg van het wegvallen van de middelen voor de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). 

Inkomensondersteuning

Dit product bestaat uit de onderdelen Bijzondere inkomensvoorzieningen, Individuele bijzondere bijstand en uit middelen voor de collectieve ziektekostenverzekering. Dit product hangt samen met het doel 3.02 uit Vitaal & Sociaal.

 

De lasten nemen toe met 0,6 miljoen euro. Deze toename ontstaat door:

  • meer aandacht voor armoede en het voorkomen daarvan vanuit de nota 'Rondkomen met je inkomen' (+ 0,3 miljoen euro);
  • het toekennen van loon-en prijscompensatie (+ 0,4 miljoen euro);
  • het wegvallen van de bijdrage aan Individuele Inkomenstoeslag vanuit de rijksmiddelen voor Armoede & Schulden (- 0,1 miljoen euro).

Schuldhulpverlening

Dit product hangt samen met het doel 3.03 uit Vitaal & Sociaal.

 

Per saldo is sprake van een stijging van de lasten met 0,3 miljoen euro. Deze toename ontstaat door:

  • meer aandacht voor armoede en het voorkomen daarvan vanuit de nota 'Rondkomen met je inkomen' (+ 0,2 miljoen euro);
  • het toekennen van loon-en prijscompensatie (+ 0,2 miljoen euro);
  • door invulling van de vastgestelde bezuinigingsmaatregelen (taakstellingen) dalen de lasten (- 0,1 miljoen euro).

De 'opvallende' meerjarige trendbreuken zijn:

  • wegvallende middelen als gevolg van beëindiging van de rijksmiddelen voor Armoede & Schulden en daarentegen aanvullende middelen ter dekking van de caseloadverlaging bij de Stadsbank. Per saldo geen effect. 

Arbeidsmarktparticipatie

Dit product hangt samen met het doel 4.01 uit Vitaal & Sociaal.

 

De lasten van het product Arbeidsmarktparticipatie nemen af met 2,2 miljoen euro. Deze afname ontstaat door:

  • aanvullende bijdragen voor het versterken van arbeidsmarktregio’s (+ 0,3 miljoen euro);
  • een overheveling (verschuiving) naar de producten Inkomensondersteuning (-0,3 miljoen euro) en Schuldhulpverlening (-0,2 miljoen euro) als gevolg van de nota 'Rondkomen met je inkomen';
  • het toekennen van loon-en prijscompensatie (+ 0,3 miljoen euro);
  • in 2020 is incidenteel in de begroting opgenomen een bijdrage voor gemeente Enschede als centrumgemeente ten behoeve van de arbeidsmarktregio, deze bijdrage vervalt in 2021 (- 1,0 miljoen euro);
  • de verwerking van incidenteel in de begroting 2020 opgenomen middelen als gevolg van verschillende circulaires zoals de decembercirculaire suppletie-uitkering (- 0,5 miljoen euro), baankansen, aanpak laaggeletterdheid en taalniveau statushouders (per saldo - 0,4 miljoen euro);
  • de verwerking van incidenteel in de begroting 2020 opgenomen middelen participatie bonus beschut werk als gevolg van de septembercirculaire ( - 0,4 miljoen euro) en het beschikbaar komen van middelen voor 2021 voor de meerjarige aanpak van laaggeletterdheid (+ 0,2 miljoen euro);
  • eenmalige onttrekking aan de reserve voor regieteam Arbeid en integratie en een onttrekking ten behoeve van het weerstandsvermogen (per saldo - 0,2 miljoen).

 De 'opvallende' meerjarige trendbreuk is:

  • het wegvallen van middelen als gevolg van de beëindiging van het Twents Fonds voor Vakmanschap (- 2,0 miljoen euro). 

Sociale werkvoorziening en Nieuw beschut

Dit product bestaat uit de onderdelen SW Beschut werk, SW Detachering, SW Begeleid werken en Nieuw beschut en hangt samen met doel 4.01 uit Vitaal & Sociaal.

 

De lasten van het product Sociale Werkvoorziening en Nieuw Beschut nemen in 2021 af met 5,0 miljoen euro. Deze afname ontstaat door:

  • lagere loonkosten van SW-medewerkers (- 2,5 miljoen euro) als gevolg van het krimpende personeelsbestand van de ‘oude’ SW;
  • in 2020 is incidenteel compensatie ontvangen (- 2,0 miljoen euro) van het Rijk voor omzetverliezen als gevolg van de coronacrisis; 
  • Nieuw beschut groeit met circa 9 fte. Voor de DCW betekent dit hogere uitvoeringskosten (+ 0,1 miljoen euro). Deze medewerkers zijn in dienst van de Stichting Werkgeverstaken P-wet Enschede;
  • lagere kosten van transitievergoedingen (- 0,6 miljoen euro). Medewerkers die langer dan twee jaar ziek zijn, hebben volgens de huidige wetgeving recht op deze vergoeding. Werkgevers ontvangen hiervoor een compensatie van het rijk. Deze compensatie is verantwoord onder de baten;

Vanaf 2022 is sprake van enerzijds een daling van de lasten door de blijvende afname van de SW-populatie en anderzijds een stijging vanwege de instroom van Nieuw beschut. De afname van de oude SW-populatie is groter dan de nieuwe instroom, waardoor de lasten per saldo verder afnemen.

 

De baten van het product Sociale Werkvoorziening en Nieuw beschut nemen in 2021 af met 3,5 miljoen euro:

  • In de begroting van 2020 is eenmalig een bijdrage (- 1,5 miljoen euro) opgenomen voor de compensatie van transitievergoedingen over de periode 2015-2017. Vanaf 2020 kunnen gemaakte transitievergoedingen in hetzelfde jaar worden gedeclareerd;
  • Een lagere bijdrage vanuit het Participatiebudget (- 1,0 miljoen euro). Doordat de rijksbekostiging gunstiger is uitgevallen, is er een lagere aanvullende bijdrage nodig vanuit Arbeidsmarktparticipatie;
  • De transitievergoedingen worden gedeclareerd bij het UWV. De lagere transitievergoedingen van 0,6 miljoen euro (zie lasten) leiden navenant tot lagere opbrengsten (- 0,6 miljoen euro);
  • De omzet neemt af vanwege de krimp van de SW-populatie en neemt toe als gevolg van de nieuwe instroom van Nieuw Beschut. Per saldo neemt de omzet af (- 0,5 miljoen euro);
  • Er wordt meer doorberekend aan de SWPE voor de gestegen uitvoeringskosten m.b.t. Nieuw Beschut (+ 0,1 miljoen euro).

Jaarlijks neemt de omzet af omdat de uitstroom van de SW-populatie groter is dan de instroom van Nieuw Beschut. 

 

Algemene Maatschappelijke Voorzieningen

Dit product bestaat uit de onderdelen Welzijn, Mantelzorg, Transformatie, Vrijwilligerswerk, Integratie, Jongerenwerk, Opvoedondersteuning, Speeltuinwerk, Natuureducatie en Overige voorliggende voorzieningen. Dit product hangt samen met de doelen 1.01, 1.02, 2.02 en 4.02 van Vitaal & Sociaal.

De lasten van het product Algemeen Maatschappelijke Voorzieningen dalen in 2021 ten opzichte van 2020 met 4,0 miljoen euro. Deze daling wordt veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:

  • als gevolg van het toekennen van loon- en prijscompensaties stijgen de lasten met circa 0,5 miljoen euro;
  • incidentele uitgaven ten behoeve van de Transformatieagenda (projecten zoals doorontwikkeling ondersteuning huishouden en vroegsignalering schulden) in 2020 leidt tot een daling van de lasten van 1,1 miljoen euro. In 2021 vindt een onttrekking plaats van 0,9 miljoen euro aan de reserve sociaal fonds ten behoeve van de uitvoering van transformatieprojecten.
  • verwerking van de effecten van de decembercirculaire 2018 leidt tot een daling van lasten van 1,4 miljoen euro; het betreft de incidentele bijdrage decentralisatie uitkering transformatiefonds jeugd;
  • een toename van de lasten van 0,7 miljoen door overheveling taakstellingen 'administratieve lastenverlichting', 'samenwerking wijkteams en W&I' en 'aanpak top 100 dure gezinnen' naar Ondersteuning lokaal (WMO), Ondersteuning wijkteams, Arbeidsmarktparticipatie en Jeugdhulp;
  • een afname van het lastenbudget van 0,1 miljoen door oplopende taakstelling Scherpe keuzes sociaal domein/zoekgebied subsidies;
  • verlaging intensiveringen van middelen uit het coalitieakkoord leidt een daling van de lasten met 1,6 miljoen euro (onder andere aanpak top 100 dure gezinnen, versterken samenwerking Wijkteams en Werk & Inkomen);
  • incidentele uitgaven ten behoeve van “Statushouders” (veranderopgave, DU uitkeringen) in 2020 leidt tot een daling van 1,1 miljoen euro.

De 'opvallende' meerjarige trendbreuken zijn:

  • wegvallen van de GIDS middelen in 2022 (0,5 miljoen euro);
  • taakstelling middelenkader in 2022 (herijking subsidies Sociaal Domein);
  • extra middelen (meicirculaire 2020) voor inburgering in 2022 (+0,3 miljoen euro).

De baten van het product Algemeen Maatschappelijke Voorzieningen dalen in 2021 ten opzichte van 2020 met 0,4 miljoen euro. Deze daling wordt veroorzaakt door:

  • Voor de uitvoering van Asiel en Integratie zijn in voorgaande jaren middelen ontvangen, die in 2020 zijn besteed (0,3 miljoen euro). Hiervan heeft 0,2 miljoen euro betrekking op een subsidie aan M-pact en 0,1 miljoen was bestemd als dekking voor ambtelijke uitvoeringskosten;
  • In 2020 zijn incidenteel middelen ontvangen (0,1 miljoen euro) van de de regiogemeenten voor de invulling van de centrumfunctie in het kader van regionale inburgering van statushouders.

 

Ondersteuning wijkteams

Dit product bestaat uit de taken van de wijkteams, de werkbudgetten voor beleid en uitvoering, de regionale taken / bijdrage voor Jeugd en Gezin en hangt samen met de doelen 1.02, 1.04, 2.02, 2.04 en 4.02 uit Vitaal & Sociaal.

 

De lasten van het product Ondersteuning wijkteams stijgen in 2021 ten opzichte van 2020 met circa 1,7 miljoen euro. Het betreft de volgende mutaties:

  • de toekenning van loon- en prijscompensatie, waardoor de lasten toenemen met 0,5 miljoen euro;
  • overheveling (verschuiving) van het ‘flexibel budget wijkteams’ van 0,5 miljoen euro (jeugdhulp) naar dit product;
  • de effecten uit het middelenkader 2021-2024 (coronanota 2020) leiden tot een verhoging van 0,8 miljoen euro; dit betreft de incidentele bijdrage ‘certificering wijkteams’ (+400.000 euro), wachttijden wijkteams (+250.000 euro) en invoering woonplaatsbeginsel (+90.000 euro);
  • door de oplopende effecten van de vastgestelde bezuinigingsmaatregelen (taakstellingen) dalen de lasten met 0,1 miljoen euro; het betreft de taakstellingen administratieve lastenverlichting en samenwerking Wijkteams met Werk & Inkomen.

De 'opvallende' meerjarige trendbreuken zijn:

  • Wegvallen incidentele bijdrage ‘certificering wijkteams’ (400.000 euro)

 

RESERVES

Hieronder wordt een toelichting gegeven op de verschillen die optreden tussen de begrotingsjaren in de mutatie van de reserves. Per saldo gaat het om een afname van 2,1 miljoen euro. Het saldo ontstaat door:

  • Algemeen Maatschappelijke Voorzieningen (-1,2) miljoen euro)
    Het saldo van de reserve Sociaal Fonds neemt af als gevolg van een onttrekking voor de transformatieprojecten in 2020. Deze reserve is bedoeld voor investeringen in projecten ter voorkoming van kosten bij met name de Wmo en Jeugdhulp en wordt gemonitord in het Huis van Sturing.

  • Jeugdhulp (-0,1 miljoen euro)
    In 2019 heeft de invoering van het Twents Ondersteunings Model geleid tot extra werkzaamheden waarvoor incidenteel geld beschikbaar was. Aangezien niet alle werkzaamheden in 2019 zijn uitgevoerd is er voor 2020 een bestemmingsvoorstel gedaan om de middelen toe te voegen aan de reserve. In 2020 zijn deze middelen alsnog onttrokken uit de reserve weerstandsvermogen en dat leidt in 2021 dan tot de mutatie van 0,1 miljoen euro.

  • Ondersteuning centrumtaken (-0.55 miljoen euro)
    Het betreft de reserves Maatschappelijke Opvang, Vrouwenopvang en Beschermd Wonen.
    De mutatie in de reserve Beschermd Wonen van -0,25 miljoen euro betreft de incidentele bijdrage in 2020 aan incidentele verbouwing bij Humanitas onder Dak (HoD). Bij de de reserve Vrouwenopvang gaat het om de onttrekking voor de projectgelden 'Geweld hoort Nergens thuis' en het Meldpunt mensenhandel (-0.3 miljoen euro).


  • Arbeidsmarktparticpatie (-0,2 miljoen euro)In 2020 is incidenteel 0,1 miljoen euro onttrokken uit het weerstandsvermogen voor de intensivering van RAP-werkzaamheden (Rechtmatigheid, Aandacht en Participatie) door de afdeling Werk en Inkomen. Daarnaast is er in 2021 een lagere onttrekking van 0,1 miljoen euro voor de bekostiging van het Regieteam dat zich richt op statushouders.

 

 

 

 

Financiën en organisatie

Bedragen x 1.000 euroBegroting 2020Begroting 2021Raming 2022Raming 2023Raming 2024
Sport- en wijkaccommodaties119119119119119
Vastgoedbedrijf17.13117.90917.44117.17015.668
Onderwijsvoorzieningen: onderwijshuisvesting13.07912.51712.81912.82612.480
Regionale dienstverlening10.52710.43810.4299.5298.629
Bedrijfsvoering10.74310.21910.21610.21310.213
Gemeentearchief396469468418418
Basisregistratie1.5551.3661.3651.3651.365
Interne dienstverlening50.25750.70748.76648.74147.873
Algemene inkomsten8.3344.4568.55515.79522.794
Algemene uitkering1.9650000
Algemene belastingen2.1111.9991.9991.9991.999
Rente & treasury12.98412.01911.68912.15912.584
Totaal Lasten129.201122.217123.866130.335134.143
Vastgoedbedrijf17.84015.71216.61016.47516.594
Onderwijsvoorzieningen: onderwijshuisvesting1.4601.3431.3431.1221.122
Regionale dienstverlening11.20211.27211.30710.4079.507
Bedrijfsvoering2.8792.1672.1652.1622.162
Interne dienstverlening7.4787.0177.0116.8966.801
Algemene inkomsten5.2954.9264.9264.9264.926
Algemene uitkering404.338385.703391.732397.262402.714
Algemene belastingen51.96353.35253.39853.39853.398
Rente & treasury14.89812.93212.19412.01111.784
Totaal Baten517.352494.424500.686504.658509.008
Saldo van baten en lasten-388.152-372.207-376.820-374.324-374.866
Storting reserves28.95425.80225.41124.79125.291
Onttrekking reserves34.85437.77526.25423.77222.209
Resultaat-394.052-384.180-377.662-373.304-371.784

Toelichting

 

Sport- en wijkaccommodaties
Geen substantiële afwijkingen in baten en lasten.


Vastgoedbedrijf

Het Vastgoedbedrijf is een zogenoemd "gesloten systeem", dat betekent dat het saldo van de baten en de lasten over langere tijd neutraal moet zijn. Tussentijdse resultaten worden verrekend met de reserve vastgoed, die fungeert als vermogensbuffer. Hierdoor zullen de storting en onttrekking aan de reserve een wisselend beeld laten zien. In 2021 wordt er per saldo 1,6  miljoen euro onttrokken uit de reserve Vastgoed. De lasten voor het vastgoedbedrijf zijn in 2021 met loon- en prijsindex aangepast.  
 

Onderwijsvoorzieningen: onderwijshuisvesting

De kosten voor onderwijshuisvesting bestaan voor het grootste gedeelte uit kapitaallasten. Ieder jaar worden de feitelijke kapitaallasten begroot en deels gedekt uit de exploitatie en deels uit een onttrekking aan de egalisatiereserve. Voor de toenemende kosten van de OZB en vandalisme is vanaf 2021 structureel 155.000 euro extra beschikbaar gesteld. Vanaf 2021 zal er uitvoering worden gegeven aan het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2021-2055. In 2021 zijn voor het realiseren van duurzame, energieneutrale, wijkgerichte en flexibele gebouwen investeringen  van 10,926 miljoen euro gepland. 

  

Regionale dienstverlening 

Het product regionale dienstverlening omvat alle dienstverlening op het gebied bedrijfsvoering voor derden. Voor de termijn tot en met medio 2023 wordt een stabiele ontwikkeling van de dienstverlening  door de gemeente Enschede aan derden verwacht. Het contract met één van de grootste opdrachtgevers loopt tot met medio juli 2023, De dienstverlening die wordt verstrekt betreft diverse diensten op het gebied van bedrijfsvoering voor de gemeente Losser, facilitaire dienstverlening voor huurders in de servicecentra, de Noordmolen en het Stadkantoor. Voorts wordt vanuit IT dienstverlening verstrekt aan o.a. Dimpact  en het Gemeentelijk Belastingkantoor Twente (GBT). Door deze dienstverlening kunnen we onze vaste kosten verdelen over een grotere omvang waardoor we de kosten voor de gemeentelijke organisatie (interne dienstverlening) zo laag mogelijk houden. Met ingang van 2016 wordt vennootschapsbelasting afgedragen over de activiteiten die voor derden worden verricht en een positief saldo opleveren.  

 

Bedrijfsvoering

Vanaf 2017 wordt de programma- en afdelingsoverhead verzameld binnen het programma Financiën en organisatie onder het product Bedrijfsvoering. Wettelijk is namelijk voorgeschreven dat vanaf 2017 alleen de kosten van het primaire proces in de programma’s worden opgenomen. 

 

Gemeentearchief

Voor het wegwerken van de archiefachterstanden is er in 2020 incidenteel geld beschikbaar gesteld van 150.000 euro. Dit budget is gelijkmatig verdeeld over 2020-2022. Vanaf 2023 is het reguliere budget weer beschikbaar.

Tevens is er per 2021 structureel budget van 62.000 euro toegekend voor de functie archivaris in verband met het voldoen aan de wettelijke vereisten vanuit de nieuwe archiefwet.

 

Basisregistraties

De lasten van het product basisregistraties dalen in 2021 t.o.v. 2021 met 189.000 euro. Deze daling wordt veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:

  • In 2020 is eenmalig een budget van 250.000 euro beschilbaar gesteld uit de reserve voor IburgerZaken. 
  • Als gevolg van het toekennen van loon- en prijscompensaties is het lastenbudget toegenomen.

Interne dienstverlening 

Interne dienstverlening omvat alle gemeentelijke geconcentreerde taken voor bedrijfsvoering (onder meer IT, P&O, financiën, huisvesting, facilitaire diensten).

De stijging van de lasten met 450.000 euro wordt vooral veroorzaakt door de vastgestelde knelpunten bij de zomernota;

  • Voor de doorontwikkeling van de informatiebeveiliging en om te voldoen aan het normenkader van de Basisline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) is aanvullende inzet van personeel en de inrichting en aanschaf van een Security Informatie & Event Management (SIEM) proces nodig. De structurele kosten zijn 200.000 euro.    
  • Aanvullende inzet van personeel voor het toenemende complexer wordende contract- en licentiebeheer van de softwareportefeuille, structureel 175.000 euro;
  • Voor de doorontwikkeling van de gemeentelijke websites en voldoen aan wettelijke eisen t.a.v. digitoegankelijkheid, privacy is uitbreiding van de bezetting nodig. Kosten zijn 80.000 euro structureel;
  • Door wetgeving zal voor de postbezorging een marktconform tarief moeten worden betaald waarmee een stijging van kosten ontstaat van 165.000 euro structureel.
  • Stijgende kosten voor de brandverzekering ondermeer als gevolg van hertaxatie waarmee structureel aanvullende kosten zijn gemoeid van 110.000 euro. 
  • Kosten voor de organisatieontwikkeling 169.000 euro;
  • Kosten voor duurzaam deelvervoer structureel 30.000 euro. 
  • Financiële basis op orde in 2021 150.000 euro incidenteel hoger dan in 2020.  
  • Als gevolg van het toekennen van loon- en prijscompensatie stijgen de lasten. 
  • Door het beschikbaar stellen van incidentele middelen in 2020 voor ondermeer het Informatie Investeringsplan, flankerend beleid en lagere onttrekkingen uit de reserves bij Huisvesting en services dalen de lasten met 1.486.000 euro ten opzichte 2020 voor het product interne dienstverlening.  

De daling van de baten met 460.000 wordt vooral veroorzaakt door;

  • Lagere dotaties aan de reserve voor leegstand en IT, totaal 460.000 euro.

Algemene inkomsten

Via dit (administratieve) product worden de mutaties in het middelenkader verwerkt, zoals toekomstige loon- en prijsstijgingen en spaarprogramma’s ten behoeve van het weerstandsvermogen.

 

De mutatie tussen 2020 en 2021 is ten dele te verklaren uit;

  • Uit het saldo dat nu op de stelpost loon- en prijscompensatie staat en die voor de komende jaren nog niet is verdeeld;
  • Corona compensatie die ontvangen is in 2020 welke nog niet volledig verdeeld is naar de diverse programma's;
  • Nog niet volledig ingevulde bezuiniging rendement op de organisatie 

Algemene uitkering

De uitkomsten van de septembercirculaire 2020 zijn verwerkt in het resultaat. Zie ook de nadere toelichting in het hoofdstuk over financieel middelenkader. 

 

Algemene belastingen

De lasten van het product algemene belastingen dalen in 2021 t.o.v. 2020 met 112.000 euro. Deze daling wordt veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:  

  • In 2020 is er incidenteel geld beschikbaar gesteld van 163.000 euro om registraties aan te passen conform de gewijzigde wettelijke voorschriften.
  • Als gevolg van het toekennen van loon- en prijscompensaties stijgen de lasten met 51.000 euro.

De baten zijn in 2021 met 1.389.000 euro gestegen. Deze stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende ontwikkeling;

  • Door het op niveau brengen van de toeristenbelasting;
  • Corona compensatie vanuit het rijk in 2020 voor Toeristenbelasting en Precariobelasting;
  • Als gevolg van indexering en door uitbreiding van het areaal.

Rente & Treasury

Het resultaat van het product Rente & Treasury verslechtert met ruim 1,0 miljoen euro in 2021 t.o.v. 2020. Voor 0,9 miljoen euro is dit het gevolg van de verlaging van omslagrente van 2% naar 1,5%. Deze rente blijft zitten in de zogenaamde gesloten circuits zoals de afval- en rioolheffing en het VBE. De verlaging van de omslagrente was, conform de BBV-regelgeving, noodzakelijk omdat de rentelasten fors zijn gedaald door de aanhoudend laagblijvende financieringsrente. De overige 100.000 euro verslechtering wordt veroorzaakt door het wegvallen van het begrote dividend van het OLCT. Voor verdere informatie verwijs ik u naar hoofdstuk 4.4 Paragraaf financiering.

 

Reserves 

Hieronder wordt een toelichting gegeven op de verschillen die optreden tussen de begrotingsjaren in de mutatie van de verschillende reserves:

  • Flankerend beleid (-0,75 miljoen euro).
    De storting aan de reserve Flankerend beleid is in 2021 750,000 euro lager dan in 2020. De dotatie van middelen aan de  de reserve flankerend beleid is niet structureel.
  • ICT gemeentebrede software, vervanging IT hardware en werkplekmiddelen (-0,21 miljoen euro).
    In 2020 heeft een incidentele storting aan de vervangingsreserve IT plaatsgevonden waardoor in 2021 een lagere storting zichtbaar is. Voor de periode 2021 tot met 2023 is vanwege toenemende kapitaallasten voor vervanging van storage de aanvullende omzet voor hosting gedoteerd aan de reserve vervanging IT hardware. Voor de periode 2021 tot en met medio 2023 betreft dit een bedrag van 500.000 euro. 
  • Leegstandsreserve (-0,265 miljoen euro).

    De storting aan de leegstandsreserve is vanaf 2021 structureel met 265.000 euro verlaagd. De oorzaken zijn het beëindigen van de huur van het Werkplein en het vertrek van ambtelijk personeel uit de servicecentra Zuid en Oost naar nieuwe locaties met nagenoeg geen huisvesting van externen waarvoor facilitaire dienstverlening wordt uitgevoerd.

De mutatie op onttrekkingen aan de reserves t.o.v. 2020 betreffen:

  • Flankerend beleid (-1,4 miljoen euro)
    De onttrekking van middelen aan de reserve Flankerend beleid is in 2021 1,3 miljoen euro lager dan in 2020. Het aandeel voor het informatie Investeringsplan is 229.000 euro. De oorzaak van de lagere onttrekking zijn de middelen die in 2020 incidenteel beschikbaar zijn gesteld.
  • Werkplekinrichting (+0,025 miljoen euro)
    Met name door de werkplekaanpassingen in het Stadhuis zal de onttrekking in 2021 25.000 euro hoger zijn dan in 2020.
  • Leegstand (-0,558 miljoen euro) 
    In verband met de beëindiging van de huur van het Werkplein en de het verlaten van servicecentrum Zuid en Oost zal er vanaf 2021 structureel minder worden onttrokken aan de reserve leegstand.
  • ICT gemeentebrede software, vervanging IT hardware en werkplekmiddlen (+0,32 miljoen euro).
    In 2021 zullen de kapitaallasten van de vervangingsreserve voor hardware stijgen in verband met de vervanging van de storage. Er zal 89.000 euro meer worden onttrokken aan de vervangingsreserve in 2021 ten opzichte van 2020.
    Door lagere investeringen in de updates voor software zal de onttrekking 121.000 euro minder bedragen dan in 2020

Voor de mutaties op de algemene reserve zie paragraaf Weerstandsvermogen.

 

Reserve Vastgoed

De reserve vastgoed is bedoeld als buffer om vermogensrisico’s op te vangen.  De afwijkingen in de stortingen en onttrekkingen die jaarlijks fluctueren worden verklaard door verloop in de vastgoedportefeuille en jaarlijks exploitatieresultaten per vastgoedobject.

 

Reserve Onderwijshuisvesting

De reserve onderwijshuisvesting is bedoeld om schommelingen in de kapitaallasten op te vangen. Indien de kapitaallasten lager dan wel hoger zijn dan het daarvoor beschikbare budget wordt gedoteerd dan wel onttrokken aan deze egalisatiereserve. Vanaf 2021 wordt structureel 300.000 euro meer gedoteerd aan de reserve voor onderwijshuisvesting. Dit bedrag loopt structureel op naar 1,2 miljoen euro vanaf 2023. De aanvullende dotatie is bestemd voor dekking van kapitaallasten die voortkomen uit de investeringen de vanaf 2021 worden gedaan vanuit het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. 

 

 

 

 

 

6.5. Staat van vervangingsinvesteringen

Met deze begroting wordt de raad gevraagd in te stemmen met onderstaande vervangingsinvesteringen voor de jaarschijf 2021. Voor deze investeringen is dekking beschikbaar in de kapitaallastenbudgetten van de programma's. Een meerjarig overzicht van alle investeringen is opgenomen in hoofdstuk 5.3 (onderdeel Investeringen).

 

Programma  Omschrijving  Kredietbedrag
(in euro's) 
Duurzaam wonen, leven en werken Openbare Verlichting 750.000
  Beheer wegen 2.000.000
  Riolering 16.209.000
  Investeringen Stadsdeelbeheer groen 1.000.000
  Begraafplaatsen 50.000
  Handhaving openbare ruimte  10.000
  Parkeerbedrijf 1.440.000
  Oostboswinkel *) 1.000.000
     
Vitaal en sociaal  Sociale werkvoorziening en nieuw beschut werken 300.000
     
Samenleving en Bestuur  Publieksdienstverlening 40.000
     
 Financiën en organisatie  VBE: raamkrediet 550.000
  VBE: wettelijke en duurzame investeringen 450.000
  Onderwijshuisvesting **) 10.926.000
  H&S: Raamkrediet 100.000
  H&S: werkplekinrichting 569.000
  IT-bedrijf: investeringen met 0-jaars afschrijving 382.000
    IT-bedrijf: investeringen met 3-jaars afschrijving 782.000
  IT-bedrijf investeringen met 5-jaars afschrijving  1.320.000
 Totaal   37.878.000

 

*) De kapitaallasten voor de helft van dit krediet is al toegekend in de begroting van 2017. Voor de andere helft zijn de kapitaallasten van dit krediet opgenomen in het middelenkader in de Coronanota 2020. 

**) De kapitaallasten hiervoor zijn toegekend in de middelenkader van de Zomernota 2019.

6.6. Ruimtelijke projecten

Bij de behandeling van de raadsenquête "Grip op grond" in 2012 is gevraagd om een integraal overzicht op te stellen van de financiële positie van risico's van ruimtelijke projecten van binnen en buiten het grondbedrijf. Dit zijn MPG-, MSI-, mobiliteits- en vastgoedprojecten. Met het opnemen van onderstaande bijlage (bij zowel de gemeentebegroting als bij de jaarrekening) geven we invulling aan het verzoek van de raad.

 

MPG-projecten

Zie de gemeenterekening 2019 en het MPG 2020 voor de meest actuele weergave van de MPG-projecten.

Vanaf eind 2018 hebben de raadsleden twee keer per jaar een digitale projectenrapportage over de grondexploitatieprojecten tot hun beschikking. Deze projectenrapportage "Projectview" is sterk visueel met behulp van een dashboard.

 

 

Mobiliteitsprojecten

 

 

Investeringsprojecten
(x 1.000 euro)
Totaal Krediet / begroot Gerealiseerde kosten Gerealiseerde opbrengsten Nog te realiseren kosten Nog te realiseren opbrengsten eindresultaat (nominaal) risico (bedrag o.b.v. risico analyse)*
Mobiliteit              
Fiets 545 359 339 186 206 0  
Fietsenstalling Station NZ 1.212 1.235 1.234 0 0 0  
Euregio fietspad 2.500 2.197 532 303 1.968 0  
Subtotaal fiets 4.257 3.791 2.105 489 2.174 0  
               
Studies 49 31 31 18 18 0  
Openbaar Vervoer 35 7 0 28 35 0  
Vereffeningsreserve 374 222 222 153 153 0  
Verkeersprojecten overig 1.500 1.373 1.384 126 116 0  
Verkeersveiligheid 100 55 55 45 45 0  
Mobiliteitsplan jaarschijf 2015 694 535 222 159 472 0  
Mobiliteitsplan jaarschijf 2017 200 70 70 130 130 0  
Mobiliteitsplan jaarschijf 2018 11.321 2.619 2.203 8.702 9.119 0  
Mobiliteitsplan jaarschijf 2019 7.907 1.739 2.454 6.168 5.454 0  

Mobiliteitsplan jaarschijf 2020

2.737 213 0 2.524 2.737 0  
Coberco/raiffeisenstraat 1.606 1.331 85 275 1.521 0  
Herinrichting Gronausestraat 400 24 0 376 400 0  
Mobiliteitsvisie 2019-2023 4.652 657 218 3.995 4.434 0  
Totaal mobiliteit 35.832 12.667 9.049 23.188 26.808 0  

 

 

De risico's bij mobiliteitsprojecten worden per project door de projectleider gemonitord. Dit geldt vooral voor de grotere projecten (> 100.000 euro per project). De overige projecten worden in totaliteit beoordeeld. De risico's zijn beperkt door strikte sturing op kosten en opbrengsten. Indien sprake is van afwijkende kosten/opbrengsten (ten opzichte van het door de raad gevoteerde krediet, dan wordt dit verrekend met een vereffeningsrekening conform de afspraken in het raadsbesluit 2006.

 

6.7. Subsidies

Onderstaand een inzicht in het totale subsidiebudget dat beschikbaar is en de verdeling daarvan naar de doelen van stad. Opgemerkt wordt dat verstrekte subsidies in gevallen bijdragen aan meerdere doelen, maar om wille van het voorkomen van dubbeltelling in deze weergave enkel zijn meegenomen bij het doel waar de subsidie hoofdzakelijk toe bijdraagt.

Bedragen in 1.000 euro's
DoelstellingBegroting 2020Begroting 2021Begroting 2021 Percentage
Programma: Samenleving en bestuur1631690%
Versterking samenwerking bestuur/samenleving1631690%
Programma: Duurzaam wonen, leven en werken19.00919.30618%
De bereikbaarheid van banen wordt vergroot2612610%
Talent wordt aangetrokken en vastgehouden18.74819.04518%
Programma: Vitaal en sociaal100.30487.31782%
Jeugd groeit veilig op en ontwikkelt talenten11.33611.13510%
Inwoners wonen langer zelfstandig67.67754.69351%
Inwoners zijn financieel zelfstandig1.8702.2142%
Inwoners participeren in de samenleving19.42119.27618%
Programma: Financien en organisatie1001000%
Optimaal faciliteren van gemeentelijke taken passend bij primaire proces1001000%
Totaal119.575106.892100%

Een subsidie kan alleen worden verstrekt als er een juridische grondslag voor is. De meeste subsidies worden verstrekt op grond van een bijzondere subsidieverordening. De algemene wet bestuursrecht staat ook toe dat een subsidie wordt verstrekt op grond van de begroting. Daarvoor moet de (beoogde) subsidieontvanger met naam en het maximaal beschikbare subsidiebedrag in de begroting zijn opgenomen (Awb, artikel 4:23, lid 3 sub c). Vandaar dat hieronder een specifieke subsidiestaat op het niveau van subsidieontvangers is opgenomen. De subsidiepartijen die zijn genoemd hebben niet automatisch recht op dit bedrag want er moet eerst nog worden voldaan aan andere subsidie eisen, zoals het indienen van een aanvraag met begroting en activiteitenplan.

 

In de subsidiestaat is te zien dat ten tijde van de begroting een aanzienlijk deel van de beschikbaar zijnde subsidiebudgetten nog niet is gelinkt aan individuele ontvangers maar nog op verzamelsubsidies staan. Dat maakt ook dat op het niveau van individuele subsidieontvangers niet altijd een goed vergelijk tussen 2020 en 2021 mogelijk is. Voor 2020 heeft inmiddels verlening vanuit de verzamelsubsidies plaatsgevonden, maar voor 2021 is dat nog niet gebeurd. Vergelijk over meerdere jaren op het niveau van individuele instellingen is pas echt mogelijk als voor al deze jaren de definitieve toekenning is afgerond.

Bedragen in 1.000 euro's
HoofdproductSubsidieBegroting 2020Begroting 2021
S&B:  Doel - Versterking samenwerking bestuur/samenleving163169
Stadsdeelsgewijs werkenKinderboerderij Noord98102
Erve 't Wooldrik6467
Totaal product: Stadsdeelsgewijs werken163169
Totaal programma: Samenleving en bestuur163169
DWLW:  Doel - De bereikbaarheid van banen wordt vergroot261261
Versterken economische structuurSpace537575
Totaal product: Versterken economische structuur7575
Dienstverlening aan ondernemersStichting Ondernemersfonds150150
BIZ Euregio I3636
Totaal product: Dienstverlening aan ondernemers186186
DWLW:  Doel - Talent wordt aangetrokken en vastgehouden18.74819.045
Stedelijke ontwikkelingArchitectuurcentrum Twente3738
Stichting Stawel5052
Totaal product: Stedelijke ontwikkeling8790
Cultuur, Evenementen en CitymarketingVerzamel-subsidie: Amateurkunst 2021 2 jaar0277
Verzamel-subsidie: Amateurkunst 2021 PROJECTSUBSIDIE046
Verzamel-subsidie: Onderhoud evenementen citymarketing0
Verzamel-subsidie: Verordening 2014 Cultuur158116
Verzamel-subsidie: Verordening: Enschede studentenstad3536
Verzamel-subsidie: Verordening: Evenementen (programma)740480
AKI ArtEZ Academie voor Art & Design2627
Atak0
Concordia Kunst & Cultuur1.1011.110
Enschedese Carnavalsraad45
Enschedese Dansvereniging, st (SED)14
EZB Enschedese Zangersbond71
FEDS Enschedese Drum- en Showbands49
FEM Enschedese Muziekvereniging10012
Fotogalerie Objektief1617
Jazz, stichting2222
Koninginnedag Lonneker11
Kaliber Kunstenschool1.8001.883
Openbare Bibliotheek Enschede2.7912.913
Oranjecomite Boekelo11
Orkest van het Oosten7880
Prinses Christina Concours88
Sint Nicolaas Comité66
Sonnevanck, Jeugdtheater3739
Twentse Schouwburg nv6.4466.605
Villa de Bank4445
Volksfeest Glanerbrug11
Literaire Manifestaties Enschede1010
Planet Art, Stichting2172
Kunstbende Overijssel22
Museumfabriek1.5281.593
Stichting Piano Competition77
St. Herdenking gevallenen ZO Azie 4133
Tetem317400
Artist in Residence3132
Lonneker Kunstroute44
Step Enschede promotie1.4921.569
Cultuurcoach7176
Oranjevereniging22
Jeugdorkest Nederland5
Popronde Nederland / St Popwaarts77
Valerius Ensemble1011
Rijks Museum Twente7275
Stichting Kunst Non Stop1010
Poppodium Twente1.2541.279
Amateurkunst: Toneelverenig7
Amateurkunst:Orkesten15
Amateurkunst: Operetteverenig14
Amateurkunst: Open dag120
Stichting 6Sprong32
Stichting Minkmaatateliers21
Stichting De Kunsthaven38
4 en 5 mei Enschede6010
Saxion Hogeschool6249
Muziekfonds014
Totaal product: Cultuur, Evenementen en Citymarketing18.66018.955
Totaal programma: Duurzaam wonen, leven en werken19.00919.306
V&S:  Doel - Jeugd groeit veilig op en ontwikkelt talenten11.33611.135
Sport en GezondheidVerzamel-subsidie: Sport-algemeen:subs. sportvereniging819843
GGD Twente1515
Stichting Maatschappelijke Dienstver5051
Tactus Verslavingszorg138142
Mediant181185
Ixta Noa26
Totaal product: Sport en Gezondheid1.2291.237
OnderwijsVerzamel-subsidie: OCW Integr uitk combinatiefuncties308492
Verzamel-subsidie: Onderwijsachterstandenbeleid3707.066
Verzamel-subsidie: Peuterspeelzaalwerk algemeen2201.165
AKI ArtEZ Academie voor Art & Design99
Bonhoeffer College20
Concordia Kunst & Cultuur3818
Stichting Consent367
Gemeente Almelo559447
Gemeente Haaksbergen6048
Gemeente Hengelo286221
Gemeente Losser4646
Gemeente Oldenzaal153114
Judosport Oost20
KOE Katholiek Onderwijs Enschede st445
Vereniging Christelijk Onderwijs135
Kaliber Kunstenschool3333
Orkest van het Oosten3232
SKE Kinderopvang2.649
Sonnevanck, Jeugdtheater1414
Twentse Schouwburg nv1313
Victoria ¿28, voetbalvereniging2020
Museumfabriek2929
Tetem10
Kinderdagverblijf Hebbes1.136
Kinderdomein Enschede B.V.1.144
Sportaal149109
Columbus Junior B.V.1.378
FPS10
Simonscholen / Al Ummah43
Poppodium Twente4020
FC Twente Comb.Traj18
Avanti Comb.Traj.20
V.V. Rigtersbleek Comb.Traj.20
Stichting SWV130
SWV Passend Onderwijs VO2302 Ensched183
Totaal product: Onderwijs10.1079.898
V&S:  Doel - Inwoners wonen langer zelfstandig67.67754.693
Ondersteuning centrumtaken (WMO)Verzamel-subsidie: BW extramurale verzilvering subsidie100
Verzamel-subsidie: BW PGB houders wonen1.500
Verzamel-subsidie: BW regelen toegang1.7001.365
Verzamel-subsidie: BW Sectorvreemden subsidie3.500
Verzamel-subsidie: BW ZIN wonen subsidie35.00025.200
Verzamel-subsidie: MO ambulante begel. alg. was 65010511818
Verzamel-subsidie: MO Brede aanpak dak- en thuislooshei604604
Verzamel-subsidie: MO dagbesteding algemeen was 65010721.8371.884
Verzamel-subsidie: MO inloopvoorziening alg.was 65010672.2442.302
Verzamel-subsidie: MO opvangvoorzieningen was65010624.4354.549
Verzamel-subsidie: MO preventie algemeen was 6501043361371
Verzamel-subsidie: MO verhoging middelen AWBZ2.600626
Verzamel-subsidie: MO zorg (toeleiding) alg.was 65010541.6341.675
Verzamel-subsidie: Sociaal Domein WMO Beschermd wonen4.0977.710
Verzamel-subsidie: VO Uitstapprogramma prostituees0144
Verzamel-subsidie: VO verhoging middelen AWBZ183187
Verzamel-subsidie: VO/HG activering algem.was 65012077981
Verzamel-subsidie: VO/HG ambulante beg.alg. was 6501189114117
Verzamel-subsidie: VO/HG preventie algemeen was 6501184577592
Verzamel-subsidie: VO/HG vrouwenopvang alg. was 65012045.5755.608
Verzamel-subsidie: VO/HG zorg(toeleid.) alg was 6501196786806
Stichting Humanitas Onder Dak Twente149153
Stg Leger des Heils Welz en Gezondh353362
Tactus Verslavingszorg230235
RIBW Groep Overijssel